de zorg voor het ontwikkelen, kopen, huren en dergelijke en het uitvoeren van aanpassingen aan (delen van) een informatiesysteem zoals procedures, programmatuur of apparatuur.

　

1.Deze regeling is van toepassing op het gehele proces van informatievoorziening en de gehele levenscyclus van informatiesystemen, ongeacht de toegepaste technologie en ongeacht het karakter van de informatie.

2.De korpsbeheerder, en voorzover het betreft het Korps landelijke politiediensten en Politie Nederland, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onderscheidenlijk het algemeen bestuur van Politie Nederland, is verantwoordelijk voor informatiebeveiliging, hetgeen een onderdeel van de kwaliteitszorg voor bedrijfsprocessen en de ondersteunende informatiesystemen vormt.

3.Bij de uitwisseling van gegevens tussen politiekorpsen onderling, politiekorpsen en Politie Nederland of politiekorpsen of Politie Nederland en andere instanties, worden afspraken gemaakt over de betrouwbaarheid van de informatiesystemen en van de informatie daarin en de wijze waarop zekerheid wordt verkregen over de realisatie daarvan.

　

1.De korpsbeheerder, en voorzover het betreft het Korps landelijke politiediensten en Politie Nederland, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onderscheidenlijk het algemeen bestuur van Politie Nederland, stelt het informatiebeveiligingsbeleid vast in een beleidsdocument en draagt dit beleid uit. Indien het informatiebeveiligingsbeleid mede betrekking heeft op informatiesystemen ten behoeve van de opsporing van strafbare feiten, stelt de korpsbeheerder dit beleidsdocument vast na overleg met de hoofdofficier van justitie.

2.Het document omvat tenminste:

a. de strategische uitgangspunten en randvoorwaarden die het politiekorps en Politie Nederland hanteert ten aanzien van informatiebeveiliging, met name de inbedding in en afstemming op het algemene beveiligingsbeleid en het informatievoorzieningsbeleid;

b. de organisatie van de beveiligingsfunctie, waaronder het toedelen van verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden;

c. de eenduidige en volledige indeling van informatievoorzieningsfaciliteiten in informatiesystemen en gemeenschappelijke IT-diensten en toewijzing van de verantwoordelijkheden daarvoor aan leidinggevenden;

d. de wijze waarop het beleid wordt vertaald naar concrete maatregelen en de wijze waarop deze gefinancierd worden;

e. de gemeenschappelijke betrouwbaarheidseisen en maatregelen, vastgesteld met inachtneming van de bij deze regeling gevoegde bijlage, die voor het politiekorps en Politie Nederland van toepassing zijn;

f. de wijze waarop geconstateerde dan wel vermoede inbreuken op de informatiebeveiliging door politieambtenaren gemeld worden, de politieambtenaar bij wie deze inbreuken worden gemeld en de wijze waarop deze worden afgehandeld;

g. de wijze waarop en de frequentie waarmee volgens een vastgesteld schema het informatiebeveiligingsbeleid geëvalueerd wordt en de toereikendheid van het informatiebeveiligingsbeleid alsmede de implementatie en de uitvoering daarvan wordt beoordeeld door een onafhankelijke deskundige;

h. de wijze waarop het beveiligingsbewustzijn wordt bevorderd en

i. de te nemen maatregelen met betrekking tot de interceptiefaciliteiten binnen het korps, met inachtneming van de Normstelling inrichting interceptiefaciliteiten, bedoeld in bijlage II.

　

a. voor elk informatiesysteem een afhankelijkheidsanalyse wordt uitgevoerd, uitmondend in de aan het informatiesysteem te stellen betrouwbaarheidseisen;

b. voor elke gemeenschappelijke IT-dienst een afhankelijkheidsanalyse wordt uitgevoerd, uitmondend in de aan die IT-dienst te stellen betrouwbaarheidseisen;

c. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst de bedreigingen worden geïdentificeerd en geanalyseerd;

d. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst dusdanig maatregelen worden gekozen dat door middel van een kwetsbaarheidsanalyse aangetoond kan worden dat aan de gestelde betrouwbaarheidseisen wordt voldaan;

e. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst een informatiebeveiligingsplan wordt vastgesteld. Hierin is in elk geval opgenomen:

1. een actieplan ter implementatie van alle beveiligingsmaatregelen;

2. een calamiteitenparagraaf waarvan de effectiviteit periodiek wordt getoetst.

　

a. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst de uit het informatiebeveiligingsplan voortvloeiende maatregelen voor de gebruikers worden vastgelegd en door dde korpsbeheerder, en voorzover het betreft het Korps landelijke politiediensten en Politie Nederland, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onderscheidenlijk het algemeen bestuur van Politie Nederland, worden uitgedragen;

b. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst de uit het informatiebeveiligingsplan voortvloeiende maatregelen voor systeemexploitatie schriftelijk worden vastgelegd;

c. volgens een vastgesteld schema een onafhankelijk oordeel over de kwaliteit van de getroffen informatiebeveiligingsmaatregelen en over het handhaven en naleven daarvan wordt verlangd;

d. voor elk informatiesysteem en voor elke gemeenschappelijke IT-dienst de uit het informatiebeveiligingsplan voortvloeiende maatregelen voor systeemmanagement door de korpsbeheerder, en voorzover het betreft het Korps landelijke politiediensten en Politie Nederland, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onderscheidenlijk het algemeen bestuur van Politie Nederland, schriftelijk worden vastgelegd;

e. de uit het informatiebeveiligingsplan voortvloeiende maatregelen voor systeemverwerving worden getoetst op hun implementatie en werking.

　

     Deze regeling zal met de toelichting en de bijbehorende bijlage in de Staatscourant en het Algemeen Politieblad worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 17 maart 1997.
De Minister van Binnenlandse Zaken,
H.F. Dijkstal.
De Minister van Justitie,
W. Sorgdrager.

Bijlage I. Betrouwbaarheidscriteria en -normklassen

Artikel 2 van de regeling bepaalt dat bij gegevensuitwisseling tussen politiekorpsen onderling (lid 3) en met andere instanties (lid 4) schriftelijke afspraken gemaakt worden over de betrouwbaarheid van de informatiesystemen en de informatie daarin.

Vanzelfsprekend kunnen (en dienen) dergelijke afspraken, al dan niet schriftelijk, ook gemaakt te worden bij gegevensuitwisseling binnen een politiekorps.

Deze betrouwbaarheidsafspraken kunnen op drie niveaus worden gemaakt:

-

op het niveau van gevoeligheid, waarbij de afspraken betrekking hebben op de consequenties voor bedrijfsprocessen die van de informatie c.q. het informatiesysteem gebruik maken en voor de belangen van personen en instanties waarover gegevens worden uitgewisseld als er verstoring optreedt van de betrouwbaarheid van de informatie en de informatiesystemen;

-

op het niveau van eisen, waarbij de afspraken betrekking hebben op de mate van betrouwbaarheid van de informatie en de informatiesystemen;

-

op het niveau van maatregelen, waarbij de afspraken betrekking hebben op de realisatie van de betrouwbaarheid van de informatie en de informatiesystemen.

Duidelijk zal zijn dat afspraken op het niveau van gevoeligheid voor de partijen in uitwisseling weinig houvast biedt bij het invullen van de beveiliging (zekerstellen van de betrouwbaarheid) van de informatie en de informatiesystemen, terwijl afspraken op het niveau van maatregelen veel omvattend en complex zullen zijn en de geldigheidsduur van de afspraken ook beperkt zal zijn als gevolg van technologische en organisatorische ontwikkelingen. Afspraken over betrouwbaarheid van informatie en informatiesystemen moeten daarom gemaakt worden op het niveau van eisen. Bovendien is het zaak de eisen kwantitatief te formuleren, ten einde de afspraken meetbaar te maken.

In deze bijlage worden de criteria en -normklassen omschreven die door politiekorpsen dienen te worden gehanteerd bij het formuleren van eisen inzake de betrouwbaarheid van informatie en informatiesystemen.

Beschikbaarheid wordt omschreven als: de mate waarin een informatiesysteem in bedrijf is op het moment dat een politiekorps het nodig heeft. Voor het formuleren van beschikbaarheidseisen zijn er de volgende criteria.

-

Beschikbaarheidsperiode: de tijd dat de informatie en het informatiesysteem nodig is. De beschikbaarheidsperiode wordt uitgedrukt in tijdseenheden, bijvoorbeeld kantoortijd, 7x24 uur, etc.

-

Bedrijfszekerheid: de mate waarin de gegevensverwerking vrij blijft van storingen of, anders gezegd, de gemiddelde tijd tussen het optreden van beschikbaarheidsstoringen. De bedrijfszekerheid wordt uitgedrukt in uren, bijvoorbeeld: 1 beschikbaarheidsstoring per 200 uur is acceptabel.

-

Herstelbaarheid: de snelheid waarmee de gegevensverwerking hersteld kan worden na een storing. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden in:

de gemiddelde duur van een beschikbaarheidsstoring en

de maximaal toegestane duur van een beschikbaarheidsstoring, beide uitgedrukt in uren.

Beschikbaarheid wordt hier gespecificeerd in tijdafhankelijke criteria (het moment dat een politiekorps het informatiesysteem nodig heeft), niet in locatieafhankelijke criteria (de plaats waar het informatiesysteem nodig is). Indien ook locatieafhankelijke beschikbaarheidseisen moeten worden gesteld, dan kunnen de hierboven genoemde criteria nader worden gespecificeerd per werkplek, afdeling of gebouw of organisatie.

Integriteit wordt omschreven als: de mate waarin een informatiesysteem zonder fouten is. ’Zonder fouten’ wil zeggen dat de informatieverwerking plaatsvindt volgens vooraf vastgestelde specificaties. De randvoorwaarde voor het maken van afspraken over de integriteit van informatiesystemen en de informatie daarin is dus de aanwezigheid van specificaties van de verwerking, zowel de geautomatiseerde als de handmatige. Voor het formuleren van integriteitseisen zijn er de volgende criteria.

-

Juistheid: het percentage van de gegevensverzameling dat door het informatiesysteem juist, conform specificaties, wordt verwerkt. Bijvoorbeeld: 95% van de gegevens wordt juist verwerkt.

-

Volledigheid: het percentage van de gegevensverzameling dat door het informatiesysteem volledig (zonder manco’s) en enkelvoudig (zonder doublures) wordt verwerkt.

-

Tijdigheid: het percentage van de gegevensverzameling dat door het informatiesysteem binnen de gespecificeerde termijn wordt verwerkt.

-

Hersteltijd: het aantal uren na constatering van niet-integer verwerkte gegevens waarbinnen herstel dient plaatsgevonden te hebben.

In die gevallen waarin de vereiste juistheid, volledigheid en/of tijdigheid nagenoeg 100% moet zijn, is het soms praktischer de eisen te formuleren in faalkansen, bijvoorbeeld: 1 onjuist verwerkte transaktie per 1000 transakties is acceptabel.

Exclusiviteit wordt omschreven als: de mate waarin de toegang tot en kennisname van een informatiesysteem en de informatie daarin beperkt is tot een gedefinieerde groep van gerechtigden. Voor het formuleren van eisen inzake exclusiviteit kunnen de volgende criteria van dienst zijn.

-

Autorisatie: de aanduiding van de groep van personen die voor toegang tot en kennisname van een informatiesysteem en de informatie daarin gerechtigd is. Hoewel autorisatie feitelijk een specificatie is van exclusiviteit en niet van zekerstelling van exclusiviteit, wordt ervan uitgegaan dat naarmate de groep van geautoriseerde personen nauwkeuriger omschreven wordt de noodzakelijke zekerstelling van de exclusiviteit hoger wordt.

-

Geoorloofdheid: de mate van zekerheid dat toegang tot en kennisname van een informatiesysteem en van de informatie daarin uitsluitend voor personen die daartoe gerechtigd zijn mogelijk is. Geoorloofdheid wordt uitgedrukt in het percentage van de feitelijke gebruik van het informatiesysteem. Bijvoorbeeld: 99% van het feitelijk gebruik van het systeem is geoorloofd gebruik. In die gevallen waarin de vereiste geoorloofdheid nagenoeg 100% moet zijn is het vaak praktischer de eis te formuleren in faalkansen, bijvoorbeeld: 1 ongeoorloofde toegang per 1000 toegangen is acceptabel.

-

Braakbestendigheid: de tijd dat het kost om ongeoorloofd toegang tot een informatiesysteem te verkrijgen, uitgedrukt in uren.

Als voor elk informatiesysteem specifieke betrouwbaarheidsnormen worden geformuleerd, dan ontstaat een complex normenstelsel. Wat te doen als het ene systeem een bedrijfszekerheidsnorm stelt van 1 storing per 200 uur, het volgende systeem een norm stelt van 1 storing per 240 uur en het derde weer een norm stelt van 1 storing per 300 uur? Voor het maken van afspraken zal het op den duur handiger blijken om normklassen te hanteren. In deze regeling worden vier normklassen onderscheiden: ’laag’, ’gemiddeld’, ’hoog’ en ’zeer hoog’.

Het is de bedoeling dat de normklassen worden ingevuld door overleg tussen de politiekorpsen. Hieronder volgt een voorbeeld van een mogelijke invulling van normklassen voor de onderscheiden betrouwbaarheidscriteria.

De in deze bijlage beschreven verzameling van betrouwbaarheidscriteria is niet volledig en vaststaand. Zoals elke taal is ook de ’informatiebeveiligingstaal’ in ontwikkeling. Op basis van ervaringen met het toepassen van de betrouwbaarheidscriteria en van de normklassen zullen aanpassingen en uitbreidingen van de verzameling van criteria en invullingen van de normklassen kunnen worden verwacht.

[Ligt ter inzage bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]