|
BESLUIT van 12 oktober 2006 tot uitvoering van artikel
2 van de Metrologiewet en ter implementatie van enkele Europese
richtlijnen (Meeteenhedenbesluit 2006)
WIJ BEATRIX,
bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,
enz. enz. enz.
Op de
voordracht van Onze Minister van Economische Zaken van 5 september
2006, nr. WJZ 6066164;
Gelet op Richtlijn 80/181/EEG van de Raad van
20 december 1979 (PbEG L 39) inzake de onderlinge aanpassing
van de wetgevingen der Lid-Staten op het gebied van de meeteenheden, en
tot intrekking van Richtlijn 71/354/EEG, Richtlijn 76/766/EEG van de
Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de
wetgevingen van de Lid-Staten inzake alcoholtabellen (PbEG L
262), Richtlijn 71/347/EEG van de Raad van 12 oktober 1971
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten
inzake de meting van het natuurgewicht van granen (PbEG L 239) en
artikel 2 van de Metrologiewet;
De Raad van State gehoord (advies van
14 september 2006, nr. W10.06.0379/II);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van
Economische Zaken van 9 oktober 2006, nr. WJZ 6074955;
Hebben
goedgevonden en verstaan:
§ 1. Begripsbepalingen
Artikel 1
In dit besluit en de daarop berustende
bepalingen wordt verstaan onder:
a. wet: de Metrologiewet;
b. SI: het Internationale stelsel van
meeteenheden (Système International);
c. SI-grondeenheden: de eenheden,
genoemd in artikel 3, eerste lid;
d. afgeleide SI-eenheden: de
eenheden, bedoeld in artikel 5, eerste lid.
§ 2. Erkende meeteenheden
Artikel 2
1.De erkende meeteenheden om daarin
grootheden uit te drukken zijn:
a. de SI-grondeenheden;
b. afgeleide SI-eenheden;
c. de overige eenheden, genoemd in
deze paragraaf.
2.Samengestelde eenheden kunnen worden
gevormd door een combinatie van de eenheden, bedoeld in het eerste
lid.
Artikel 3
1. De namen en symbolen van de
SI-grondeenheden en de daarbij behorende grootheden zijn:
|
grootheid |
eenheid |
|
|
naam |
symbool |
|
lengte |
de meter |
m |
|
massa |
het kilogram |
kg |
|
tijd |
de seconde |
s |
|
elektrische stroom |
de ampère |
A |
|
thermodynamische temperatuur |
de kelvin |
K |
|
hoeveelheid stof |
de mol |
mol |
|
lichtsterkte |
de candela |
cd |
2. Verstaan wordt onder:
a. de meter: de lengte van de weg
die het licht in vacuüm aflegt in een tijd van 1/299 792 458
seconde;
b. het kilogram: de massa die
gelijk is aan de massa van het internationale prototype van het
kilogram;
c. de seconde: de tijdsduur van 9
192 631 770 perioden van de straling overeenkomend met de
overgang tussen de twee hyperfijnniveaus van de grondtoestand
van het atoom cesium 133;
d. de ampère: de constante
stroom die, indien hij wordt onderhouden in twee evenwijdige,
rechtlijnige en oneindig lange geleiders van te verwaarlozen
cirkelvormige doorsnede, welke geplaatst zijn in het luchtledige
op een onderlinge afstand van 1 meter, tussen deze twee
geleiders een kracht veroorzaakt gelijk aan 2 x 10–7 newton
voor iedere meter lengte;
e. de kelvin: het 1/273,16
gedeelte van de thermodynamische temperatuur van het tripelpunt
van water met een isotopensamenstelling met de verhoudingen
0,000 155 76 mol 2H per mol 1H, 0,000 379 9 mol 17O per mol 16O
en 0,002 005 2 mol 18O per mol 16O;
f. de mol: de hoeveelheid stof
van een systeem dat evenveel elementaire entiteiten bevat als er
atomen zijn in 0,012 kilogram koolstof 12;
g. de candela: de lichtsterkte,
in een gegeven richting, van een bron die een monochromatische
straling met een frequentie van 540 x 1012 hertz uitzendt en
waarvan de stralingssterkte in die richting 1/683 watt per
steradiaal is;
3. Indien de hoeveelheid stof wordt
uitgedrukt in mol, worden de elementaire entiteiten, bedoeld in het
tweede lid, onder f, gespecificeerd in atomen, moleculen, ionen,
elektronen, andere deeltjes of bepaalde groeperingen van andere
deeltjes.
Artikel 4
De in de navolgende tabel opgenomen
veelvouden van de seconde en de kilogram en het in de tabel opgenomen
deel van de kilogram hebben een eigen naam en symbool:
|
grootheid |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
verband |
|
Tijd |
minuut |
min |
1 min = 60 s |
| |
uur |
h |
1 h = 3600 s |
| |
dag |
d |
1 d = 86400 s |
|
Massa |
ton |
t |
1 t = 1 Mg = 103 kg |
| |
gram |
g |
1g = 10–3 kg |
Artikel 5
1. De afgeleide SI-eenheden zijn
eenheden die op coherente wijze zijn afgeleid van de SI-grondeenheden.
De afgeleide SI-eenheden worden uitgedrukt in:
a. machten van de SI-grondeenheden,
b. producten van twee of meer van
de SI-grondeenheden, of
c. een combinatie van de onder a en
b bedoelde afgeleide eenheden.
2. De afgeleide SI-eenheden van de
grootheden, genoemd in de navolgende tabel, hebben een eigen naam en
symbool.
|
grootheid |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
uitgedrukt in: |
|
vlakke hoek |
radiaal |
rad |
m · m–1 = 1 |
|
ruimtehoek |
steradiaal |
sr |
m2 · m–2 = 1 |
|
frequentie |
hertz |
Hz |
s–1 |
|
kracht |
newton |
N |
m · kg · s–2 |
|
druk, spanning |
pascal |
Pa |
N · m–2 = m–1 · kg · s–2 |
|
energie, arbeid, hoeveelheid warmte |
joule |
J |
N · m = m2 · kg · s–2 |
|
vermogen, energieflux |
watt |
W |
J · s–1 = m2 · kg · s–3 |
|
elektrische lading, hoeveelheid
elektriciteit |
coulomb |
C |
s · A |
|
elektrische spanning, elektrische
potentiaal, elektromotorische spanning |
volt |
V |
W · A–1 = m2 · kg · s–3 · A–1 |
|
elektrische weerstand |
ohm |
Ω |
V · A–1 = m2 · kg · s–3 · A–2 |
|
elektrische geleiding |
siemens |
S |
A · V–1 = m–2 · kg–1 · s3
· A2 |
|
elektrische capaciteit |
farad |
F |
C · V–1 = m–2 · kg–1 · s4
· A2 |
|
magnetische flux |
weber |
Wb |
V · s = m2 · kg · s–2 · A–1 |
|
magnetische inductie |
tesla |
T |
Wb · m–2 = kg · s–2 · A–1 |
|
inductantie |
henry |
H |
Wb/A = m2 · kg · s–2 · A–2 |
|
lichtstroom |
lumen |
lm |
cd · sr = m2 · m–2 · cd = cd |
|
verlichtingssterkte |
lux |
lx |
lm/m2= m2 · m–4 · cd = m–2 ·
cd |
|
ioniserende stralingsactiviteit |
becquerel |
Bq |
s–1 |
|
geabsorbeerde dosis, soortgelijke
energieoverdracht, kerma, geabsorbeerde dosisindex |
gray |
Gy |
J/kg = m2 · s–2 |
|
dosisequivalent |
sievert |
Sv |
J/kg = m2 · s–2 |
|
katalytische activiteit |
katal |
kat |
s–1 · mol |
|
celsiustemperatuur |
graad Celsius |
°C |
K |
3. [Vervallen]
4. [Vervallen]
5. De celsiustemperatuur is
gedefinieerd als het verschil t = T – T0 tussen twee
thermodynamische temperaturen T en T0 waarbij T0 = 273,15 kelvin.
6. Het vermogen kan ook worden
uitgedrukt in de eigen namen van de eenheid van vermogen, de
voltampère, met het symbool «VA», voor het uitdrukken van het
schijnbaar vermogen van de elektrische wisselstroom, en de
voltampère reactief, met het symbool «var», voor het uitdrukken
van reactief elektrisch vermogen.
Artikel 6
De in de navolgende tabel opgenomen
veelvouden en delen van afgeleide SI-eenheden hebben een eigen naam en
symbool:
|
grootheid |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
verband |
|
inhoud, volume |
liter |
l of L |
1 l = 1 dm3 = 10–3 m3 |
|
vlakke hoek |
volle hoek |
– |
1 volle hoek = 2 π rad |
| |
graad |
° |
1° = π · 180–1 rad |
| |
minuut |
' |
1' = π · 10800–1 rad |
| |
seconde |
" |
1" = π · 648000–1 rad |
| |
decimale graad of gon |
gon |
1 gon = π · 200–1 rad |
|
druk, spanning |
bar |
bar |
1 bar = 105 Pa |
Artikel 7
Ten aanzien van de in de navolgende tabel
genoemde eenheden geldt dat zij binnen het SI gebruikte eenheden zijn,
waarvan de waarden in SI experimenteel zijn verkregen. Zij hebben een
eigen naam en symbool:
|
grootheid |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
definitie |
|
Massa |
geünificeerde atomaire
massaeenheid |
u |
1 u = 1/12 van de massa van een
atoom van de nuclide 12C |
|
Energie |
elektronvolt |
eV |
1 eV = de kinetische energie die
een elektron krijgt wanneer deze een potentiaalverschil van 1 volt
in vacuüm doorloopt |
Artikel 8
Ten aanzien van de onderstaande erkende
eenheden gelden de daarbij vermelde beperkingen in hun gebruik:
|
grootheid
uitsluitend voor |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
waarde |
|
sterkte van optische systemen |
dioptrie |
– |
1 dioptrie = 1 m–1 |
|
oppervlakte van grond |
are |
a |
1 a = 102 m2 |
|
werkzame doorsnede |
barn |
b |
1 b = 10–28 m2 |
|
massa van edelstenen |
metriekkaraat |
– |
1 metriekkaraat =
2 · 10–4 kg |
|
lineïeke massa van textielvezels
en garens |
tex |
tex |
1 tex = 10–6 kg · m–1 |
|
bloeddruk en druk van andere
lichaamsvloeistoffen |
millimeter kwik |
mm Hg |
1 mm Hg = 133,322 Pa |
Artikel 9
De decibel A, waarvan het symbool dB(A)
is, is de eenheid van geluidniveau van een geluid, waarbij onder
geluidniveau wordt verstaan het twintigvoud van de logaritme met
grondtal 10 van de verhouding van de effectieve waarde van de geluiddruk
van het geluid, gewogen volgens de curve A, vastgelegd in Publikatie
61672-1 van de International Electrotechnical Commission, en een
vergelijkingsdruk van 2 · 10–5 pascal.
Artikel 10
1.De benaming «EEG-natuurgewicht» mag
uitsluitend worden gebruikt ter aanduiding van het natuurgewicht van
granen, uitgedrukt in kilogram per hectoliter, bedoeld in artikel 2,
tweede lid, van richtlijn (EEG) nr. 71/347 van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 12 oktober 1971 (PbEG L 239) betreffende de
onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake de
meting van het natuurgewicht van granen.
2.Bij of in verband met de handel in
granen tussen, in verschillende Lid-Staten van de Europese Unie,
andere Staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de
Europese Economische Ruimte of Turkije gevestigde kopers en verkopers,
mogen ter aanduiding van het natuurgewicht van graan slechts
benamingen worden gebezigd, welke een gelijke betekenis hebben als de
benaming «EEG-natuurgewicht».
Artikel 11
De benaming «alcoholgehalte» mag met
betrekking tot een mengsel van water en alcohol voor geen andere
grootheid worden gebezigd dan voor het alcoholvolumegehalte of het
alcoholmassagehalte als weergegeven in de navolgende tabel:
|
grootheid
uitsluitend voor |
eenheid |
|
|
|
naam |
symbool |
waarde |
|
alcoholvolumegehalte van een
mengsel van water en alcohol bij 20 °C |
volumeprocent |
% vol |
1% vol = 0,01 m3 · m–3 |
|
alcoholmassagehalte van een mengsel
van water en alcohol |
massaprocent |
% mas |
1% mas = 0,01 kg · kg–1 |
Artikel 12
1.Behoudens het derde lid, worden in de
navolgende tabel genoemde decimale veelvouden en delen van de in het
tweede lid bedoelde eenheden, indien deze veelvouden en delen niet
worden aangeduid door een getal voor de naam of het symbool van de
betrokken meeteenheden, aangeduid door aan die naam of dat symbool
één van de volgende voorvoegsels, onderscheidenlijk symbolen vooraf
te laten gaan:
|
Factor |
Voorvoegsel |
Symbool |
|
Factor |
Voorvoegsel |
Symbool |
|
1024 |
yotta |
Y |
|
10–1 |
deci |
d |
|
1021 |
zetta |
Z |
|
10–2 |
centi |
c |
|
1018 |
exa |
E |
|
10–3 |
milli |
m |
|
1015 |
peta |
P |
|
10–6 |
micro |
μ |
|
1012 |
tera |
T |
|
10–9 |
nano |
n |
|
109 |
giga |
G |
|
10–12 |
pico |
p |
|
106 |
mega |
M |
|
10–15 |
femto |
f |
|
103 |
kilo |
k |
|
10–18 |
atto |
a |
|
102 |
hecto |
h |
|
10–21 |
zepto |
z |
|
101 |
deca |
da |
|
10–24 |
yocto |
y |
2.Het gebruik van de in het eerste
lid genoemde voorvoegsels is van toepassing op:
a. de SI-grondeenheden, genoemd
in art. 3, eerste lid;
b. de afgeleide SI-eenheden,
genoemd in artikel 5, tweede lid;
c. de eenheden: liter, ton, bar,
decimale graad of gon, atomaire massaeenheid, elektronvolt,
dioptrie, are, barn, metriekkaraat, tex, voltampère en
voltampère reactief.
3.De namen en symbolen van de
decimale veelvouden en delen van de eenheid van massa worden gevormd
door toevoeging van voorvoegsels aan het woord «gram» en van hun
symbolen aan het symbool g.
4.Het honderdvoud van de are wordt
aangeduid met de naam hectare.
§ 3. Nationale meetstandaarden
Artikel 13
Er worden nationale meetstandaarden
beheerd of verwezenlijkt van de volgende grootheden:
a. lengte;
b. massa;
c. tijd;
d. elektrische spanning;
e. elektrische weerstand;
f. thermodynamische temperatuur;
g. lichtsterkte.
Artikel 14
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard van lengte vindt plaats met een methode, gebaseerd op een
golflengte van een gestabiliseerde lichtbron die vastgelegd is in
aanbeveling 1 uit 2002, aanbeveling 1 uit 2003 dan wel aanbeveling 3 uit
2005 van het Comité international des Poids et Mesures.
Artikel 15
Als nationale meetstandaard van massa
geldt de massa vastgesteld door het Bureau international des Poids et
Mesures van het platina-iridium massastuk nr. 53.
Artikel 16
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard van tijd vindt plaats met een methode gebaseerd op de
aanwijzing van drie cesiumatoomklokken.
Artikel 17
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard van elektrische spanning vindt plaats met een methode
gebaseerd op het Josephson effect conform aanbeveling 1 uit 1988 van het
Comité international des Poids et Mesures.
Artikel 18
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard van elektrische weerstand vindt plaats met een methode
gebaseerd op het quantum Hall effect conform aanbeveling 2 uit 1988 van
het Comité international des Poids et Mesures.
Artikel 19
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard van thermodynamische temperatuur vindt plaats met een
methode gebaseerd op de Internationale Temperatuurschaal van 1990
(ITS-90) conform aanbeveling 5 uit 1989 van het Comité international
des Poids et Mesures.
Artikel 20
De verwezenlijking van de nationale
meetstandaard voor lichtsterkte is gebaseerd op de meting van het
stralingsvermogen met een Absolute Cryogene Radiometer.
§ 3a. Bonaire, Sint Eustatius en Saba
Artikel 20a
Dit besluit, met uitzondering van de
artikelen 9, 10 en 11 alsmede paragraaf 3, is mede van toepassing in de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en berust voor de
toepassing in die openbare lichamen op artikel 2 van de IJkwet BES.
§ 4. Slotbepalingen
Artikel 21
De artikelen van dit besluit treden in
werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de
verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden
vastgesteld.
Artikel 22
Dit besluit wordt aangehaald als:
Meeteenhedenbesluit 2006.
Lasten en
bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van
toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst.
’s-Gravenhage, 12 oktober 2006
BEATRIX
De Minister
van Economische Zaken,
J.G. Wijn
Uitgegeven de achtentwintigste
november 2006
De Minister van Justitie,
E.M.H. Hirsch
Ballin
|