3.9. Financiële gevolgen financiering Wet WIA

3.9.1. Structurele arbeidsongeschiktheidslasten huidige stelsel

     In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de structurele lasten van de WAO bij ongewijzigd beleid exclusief aanscherping Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten, die vervolgens worden vergeleken met de structurele lasten van de Wet WIA inclusief aanscherping Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten. Hierbij worden de kosten van loondoorbetaling gedurende de eerste twee ziektejaren en de kosten van bovenwettelijke aanvullingen op de WAO-uitkering boven de 70% van het laatstverdiende loon buiten beschouwing gelaten. De cijfers volgen uit de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA.
     De structurele uitkeringslasten van de WAO bedragen ongeveer €|8,3 miljard. De feitelijke uitkeringslasten van WAO-ers zijn hoger, omdat voor de meeste werknemers private verzekeringen in verband met het WAO-hiaat zijn afgesloten. De kosten van deze WAO-hiaatverzekeringen hebben een waarde van ongeveer €|0,9 miljard. Daarvan nemen werkgevers circa 70% voor hun rekening en werknemers circa 30%.¹
     Daarnaast kunnen gedeeltelijk arbeidsongeschikten thans ook een beroep doen op een uitkering op grond van de Werkloosheidswet (WW), Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (Ioaw), Toeslagenwet (TW) en Wet werk en bijstand (Wwb). In geval van werkloosheid kan recht bestaan op WW, die weer gevolgd kan worden door Ioaw. Bovendien geldt voor alle arbeidsongeschikten dat toeslagen op grond van de TW en eventueel de Wwb verstrekt kunnen worden bovenop de WAO-uitkering als deze niet volstaat om het sociaal minimum te bereiken. De WW-premie wordt voor ongeveer de helft door werknemers gefinancierd. Ioaw, TW en Wwb worden uit de algemene middelen gefinancierd. De WW-uitkeringslasten van gedeeltelijk arbeidsgeschikten bedragen structureel ruim €|0,2 miljard. De TW/Ioaw/Wwb-uitkeringslasten van WAO-ers bedragen structureel ruim €|0,3 miljard.
     De totale lasten zijn bij alle regelingen hoger dan de uitkeringslasten, omdat ook rekening gehouden moet worden met opslagen voor sociale werkgeverslasten, uitvoeringskosten en reïntegratiekosten.

1. ZARA-werkgeverspanel rapportage 1997, paragraaf 6.2.

Tabel. Structurele lasten en financieringswijze WAO bij ongewijzigd beleid (in miljard euro):

 
     De totale structurele lasten van WAO-ers (het totaal van uitkeringslasten, sociale werkgeverslasten, uitvoeringskosten en reïntegratiekosten) komen daarmee op €|12,2 miljard. Werkgevers betalen het grootste deel (€|11,3 miljard). Werknemers dragen voor ongeveer 30% bij aan de kosten van WAO-hiaatverzekeringen en voor ongeveer 50% aan de WW en komen zo rblz.|33| op totale lasten van €|0,5 miljard. Uit de algemene middelen wordt nog circa €|0,4 miljard betaald.

3.9.2. Structurele arbeidsongeschiktheidslasten nieuwe stelsel

     In het nieuwe stelsel zullen de uitkeringslasten van arbeidsongeschikten met €|1,9 miljard dalen, uitgaande van een uitkeringsniveau van 70% van het laatstverdiende loon in de IVA. De wettelijke uitkeringslasten dalen met €|1,0 miljard en de bovenwettelijke uitkeringslasten (WAO-hiaat) dalen met €|0,9 miljard. Het hiaat in de IVA vervalt aangezien deze een permanente loongerelateerde uitkering van 70% van het oude loon biedt en de WGA biedt voor voldoende werkenden een permanente loonaanvulling van 70% van het oude loon naar rato van de mate van arbeidsongeschiktheid.
     Voor de IVA wordt gerekend met een opslag in verband met sociale werkgeverslasten en uitvoeringskosten van 22% (vanwege het ontbreken van reïntegratiekosten) en voor de WGA, waar de reïntegratiekosten geconcentreerd zullen worden, wordt gerekend met een opslag van 30%. Voor de nieuwe regelingen worden de volgende structurele uitkeringslasten (in constante prijzen) geraamd. Bij de verdeling van deze lasten over werkgevers en werknemers wordt eerst bekeken wat er gebeurt als de lijn van de huidige WAO wordt doorgetrokken en IVA en WGA beide volledig door werkgevers worden gefinancierd.

Tabel. Structurele lasten en financieringswijze Wet WIA als de WGA volledig door werkgevers wordt gefinancierd (in miljard euro):

 
     De totale structurele lasten in het nieuwe stelsel komen daarmee uit op €|9,6 miljard, een daling van €|2,6 miljard. Met name de werkgeverslasten zullen in de structurele situatie lager zijn dan nu het geval is. De totale lasten van IVA en WGA zijn €|1,4 miljard lager dan die van de WAO. De kosten van private verzekering van het WAO-hiaat ter waarde van €|1,2 miljard vallen volledig weg (dit scheelt werkgevers €|0,85 miljard en werknemers €|0,35 miljard). Over de verdeling van de WGA-lasten over werkgevers en werknemers is in het sociaal akkoord van november 2004 overeengekomen dat het kabinet een akkoord in de STAR ten aanzien van de verdeling van de WGA-lasten tussen werkgevers en werknemers zal overnemen.

     Op individueel niveau van werkgever en werknemer kunnen met name de WGA-lasten verschillend uitpakken. De totale lasten van de WGA (uitkeringslasten, uitvoeringskosten en reïntegratiekosten) lopen op tot circa €|2,5 miljard. Om deze lasten te dekken, is een premieniveau van bijna 1,5% van de premieplichtige loonsom noodzakelijk.
     Circa twee derde van de WGA-lasten betreft het deel waarvoor werkgevers eigenrisicodrager kunnen worden. Om deze lasten te dekken, is een premieniveau van bijna 1% noodzakelijk. In het kader van het gelijk speelveld is door middel van premieopslagen bewerkstelligd dat de publieke en de private premie beiden gemiddeld ongeveer op dit niveau zullen liggen. In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld dat, analoog aan de Pemba, de rblz.|34| maximumpremie voor grote werkgevers in de WGA gelijk zal zijn aan vier keer de gemiddelde premie, dus bijna 4% voor het eigenrisicodeel.
     Circa een derde van de WGA-lasten betreft voorts het collectief gefinancierde deel. Om deze lasten te dekken, is op termijn een premieniveau van circa 0,5% noodzakelijk. De totale WGA-premie voor een hoogrisicobedrijf bedraagt dus circa 4,5%. Voor een bedrijf met een nulrisico zal de WGA-premie op termijn circa 0,5% bedragen.

3.9.3. Samenvatting financiële gevolgen Wet WIA en IWIA

     De besparingen van de aanscherping van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten en de Wet WIA ten opzichte van de WAO zoals die was vóór de aanscherping van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten kunnen op verschillende manieren gepresenteerd worden. In de Wet WIA ligt de focus op besparingen op de uitkeringen, in de IWIA ligt de focus op het totaal inclusief sociale werkgeverslasten, uitvoeringskosten en reïntegratie, omdat dat bepalend is voor de premies. De besparingen op het totaal zijn groter dan de besparingen op de uitkeringen, omdat de sociale werkgeverslasten evenredig aan de uitkeringslasten dalen en omdat ook besparingen op uitvoeringskosten plaatsvinden. Ook kan de Wet WIA sec beschouwd worden, zonder rekening te houden met gevolgen voor WW, TW en Wwb, of in brede zin door wel rekening te houden met deze zogenaamde weglekeffecten. Ten slotte kunnen ook de besparingen op de momenteel bovenwettelijke hiaatuitkeringen mee in beschouwing worden genomen om een totaalbeeld van de uitkerings- en van [van de uitkeringen van, red.] arbeidsongeschikten te verkrijgen.
     Onderstaande tabel geeft een overzicht.

Tabel. Samenvatting besparing aanscherping Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten en Wet WIA ten opzichte van WAO (in miljard euro):

 
     Uit de tabel blijkt dat de uitkeringslasten van de Wet WIA met aangescherpt Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten structureel €|1,1 miljard lager zijn dan de uitkeringslasten van de oude WAO. Als rekening wordt gehouden met weglek naar WW, Toeslagenwet en bijstand, wordt de besparing iets lager, circa €|1,0 miljard. Aangezien het wetsvoorstel WIA in tegenstelling tot de WAO geen vervolguitkering kent, zal het WAO-hiaat vervallen. Daarmee is in de raming van de wettelijke lasten rekening gehouden. De bovenwettelijke uitkeringslasten van het WAO-hiaat, ter waarde van €|0,9 miljard, vallen daarom volledig weg. Op de totale wettelijke en bovenwettelijke uitkeringslasten wordt circa €|1,9 miljard bespaard. Dit laatste bedrag vertaalt zich in een daling van werkgevers- en werknemerspremies van circa €|2,6 miljard als ook rekening wordt gehouden met de daling van sociale werkgeverslasten en uitvoeringskosten. Hierbij speelt het wegvallen van de hoge uitvoeringskosten van private hiaatverzekeringen een belangrijke rol.
     Circa twee derde van die €|1,9 miljard komt overigens voor rekening van de aangescherpte keuringspraktijk en circa een derde voor rekening van de overige elementen van de Wet WIA (met name afschaffing laagste twee klassen en incentivestructuur WGA).

     Er is in de bovenstaande tabel gerekend met een uitkeringsniveau van 70% in de IVA. Als in 2007 besloten wordt tot verhoging van de IVA-uitkering tot 75% en tot afschaffing van de Pemba in de IVA, dan dalen de besparingen op de uitkeringen met €|0,5 miljard tot €|1,4 miljard.

rblz.|35| 

4. Reïntegratie-instrumenten

4.1. Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten

4.1.1. Algemeen

     In het wetsvoorstel Wet WIA staat reïntegratie van de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer centraal. Om dit karakter te onderstrepen, worden in dat wetsvoorstel instrumenten opgenomen ter bevordering van het behoud van werk en de terugkeer naar werk van de werknemer. Thans zijn diverse instrumenten ter bevordering van reïntegratie van mensen met beperkingen als gevolg van ziekte of handicap opgenomen in de Wet Rea. De Wet Rea is ingevoerd met ingang van 1 juli 1998. Sindsdien zijn er diverse veranderingen opgetreden waardoor een afzonderlijke wet voor de arbeidsgehandicapten niet meer correspondeert met de gewijzigde situatie. Hieronder worden vier belangrijke veranderingen genoemd.

a. Nieuwe rolverdeling tussen sociale partners enerzijds en overheid anderzijds

     Er zijn diverse wetten ingevoerd die hebben geleid tot wijziging van de verantwoordelijkheid van de werkgevers en werknemers ten opzichte van de overheid. Zo zijn met de invoering van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI), de Wet verbetering poortwachter (Wvp) en de Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte 2003 (Wvlz 2003) de verantwoordelijkheden voor werkgever en werknemer met betrekking tot reïntegratie nader vormgegeven. Ook is de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) alsmede het reïntegratie-instrumentarium voor zelfstandigen in de Wet Rea afgeschaft. Door deze ontwikkelingen zijn de verantwoordelijkheden en de bijpassende financiering opnieuw geregeld. De Wet Rea correspondeert niet meer met deze nieuwe structuur.

b. Deregulering en vereenvoudiging van het instrumentarium

     De laatste jaren is een groot aantal voorstellen gedaan ter vereenvoudiging en deregulering van de Wet Rea. Er is een aantal specifieke instrumenten vervallen en gestroomlijnd. Het gaat hier bijvoorbeeld om de vervanging van de plaatsingsbudgetten door een premiekorting en meerkostenregeling (Belastingplan 2002 V - Socialezekerheidswetgeving, Stb. 2001, 644), de afschaffing van de subsidie voor reïntegratie door werkgevers in het tweede spoor (Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte 2003, Stb. 2003, 555) en de afschaffing van de reïntegratie-uitkering bij scholing en proefplaatsing (Wet van 23 december 2004 tot wijziging van enkele socialeverzekeringswetten en enige andere wetten in verband met het aanbrengen van enige vereenvoudigingen, Stb. 2004, 728).

c. De toetreding van verzekeraars in het stelsel van arbeidsongeschiktheidsregelingen

     Om een "level playing field" voor het UWV en verzekeraars te creëren, is het noodzakelijk dat de reïntegratietrajecten voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten geheel uit de WGA-premie gefinancierd worden. Op dit moment worden de trajecten voor WAO-gerechtigden uit het Reïntegratiefonds, geregeld in de Wet Rea, gefinancierd. De trajecten voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten vormen de grootste post in het Rea-budget. Als gevolg van het creëren van het level playing field wordt het voornaamste bestanddeel uit de Wet Rea en het Reïntegratiefonds gehaald.

d. Gegevens over het gebruik en de effectiviteit van het Rea-instrumentarium

     Tot slot zijn gegevens bekend geworden over het gebruik van de diverse rblz.|36| instrumenten en de effectiviteit ervan die aanleiding zijn tot andere vormgeving of afschaffing van bepaalde instrumenten. Zo is bijvoorbeeld gebleken dat het instrument van loondispensatie naar verhouding weinig wordt ingezet voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten (maar met name voor uitkeringsgerechtigden op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (hierna: Wajong). Tevens is het Rea-instrument quotumplicht nooit geëffectueerd.

     In het licht van deze ontwikkelingen is de functie van de Wet Rea achterhaald. Er is aanleiding voor een nieuwe invulling en positionering van het instrumentarium voor mensen met een handicap. Met de invoering van de Wet WIA en de IWIA wordt daarin voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers een samenhangend instrumentarium tot stand gebracht. Voor personen die niet tot deze doelgroep behoren, wordt in andere wetten ruimte geboden. Daarmee wordt voortgebouwd op de ontwikkelingen waarbij instrumenten zijn gestroomlijnd en vereenvoudigd en verbeterd. De verantwoordelijkheden, de doelgroepen en het beschikbare instrumentarium met de bijbehorende financiering zijn daarmee opnieuw geregeld. De Wet Rea correspondeert niet meer met deze nieuwe structuur, zodat de daarin nog geregelde instrumenten, voor zover noodzakelijk voor reïntegratie, op een passende plaats in de desbetreffende wetten worden ondergebracht.

     Hierna zal in paragraaf 4.1.2 worden ingegaan op de ontwikkelingen in andere wetten en de consequenties daarvan voor de Wet Rea. In paragraaf 4.1.3 worden de bepalingen behandeld die kunnen verdwijnen op basis van recentere gegevens over het gebruik van het instrumentarium en de effectiviteit. Tot slot wordt ingegaan op het reïntegratie-instrumentarium voor personen met een medische handicap die na de inwerkingtreding van de Wet WIA geen aanspraak kunnen maken op een uitkering op grond van die wet, maar wel gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn. Aan het slot van dit hoofdstuk worden in een tabel de veranderingen gepresenteerd.

4.1.2. Ontwikkelingen in andere wetten

Inleiding

     In deze paragraaf wordt aangegeven welke ontwikkelingen zich hebben voorgedaan in de verschillende wetten met betrekking tot de reïntegratie van personen met een arbeidshandicap. Tevens wordt voor de verschillende instrumenten in de Wet Rea besproken wat de gevolgen van die ontwikkelingen zijn voor die instrumenten.

     De Wet Rea was bedoeld om de regelingen met betrekking tot de reïntegratie van personen met een arbeidshandicap te bundelen. Sindsdien zijn echter in toenemende mate ook buiten de Wet Rea regelingen ter bevordering van de reïntegratie van deze personen opgenomen. Deze regelingen hebben soms een regeling in de Wet Rea vervangen en zijn soms een aanvulling op de regelingen in de Wet Rea. In andere gevallen maken ze regelingen in de Wet Rea overbodig of is daarnaast behoud van een regeling in de Wet Rea niet voor de hand liggend. Gelet op de ontwikkelingen in andere wetten en de samenhang met hetgeen in de Wet Rea is geregeld, is bezien wat de verhouding is tussen de regelingen en is nagegaan waar een bepaald onderwerp logischerwijs het beste kan worden geregeld.

De Wet SUWI en de Wwb

     In de Wet SUWI en de Wwb zijn de verantwoordelijkheden van het UWV, de Centrale organisatie werk en inkomen (CWI) en gemeenten geregeld. Ingevolge de Wet SUWI heeft het UWV tot taak te bevorderen dat personen die een uitkering ontvangen op grond van één van de wetten rblz.|37| die door het UWV worden uitgevoerd, worden ingeschakeld in het arbeidsproces. De invulling van deze taak wordt verricht door een reïntegratiebedrijf krachtens overeenkomst met het UWV, nadat een transparante en toetsbare aanbestedingsprocedure is gevolgd.
     Met betrekking tot de werkzoekenden die zijn geregistreerd bij de CWI kent de Wet SUWI taken toe aan de CWI op het gebied van beoordeling van kansen op de arbeidsmarkt en advisering over de verbetering van de mogelijkheden tot inschakeling op de arbeidsmarkt.
     De Wwb legt de gemeenten de taak op om personen die algemene bijstand ontvangen te ondersteunen bij de arbeidsinschakeling en de daarvoor noodzakelijke voorzieningen te bepalen en aan te bieden. De Wet SUWI verplicht het UWV, de CWI en gemeenten met elkaar samen te werken bij de bevordering van de inschakeling van werkzoekenden en uitkeringsgerechtigden in het arbeidsproces.

Gevolgen van de Wet SUWI voor de Wet Rea (artikel 10 en 14 Wet Rea, artikel 44 Wet Rea)

     In de Wet SUWI is in algemene zin de verantwoordelijkheid van het UWV opgenomen voor inschakeling in het arbeidsproces van personen die aanspraak hebben op uitkering ingevolge de socialeverzekeringswetten. Het is niet nodig om daarnaast een afzonderlijke regeling in de Wet Rea van de verantwoordelijkheid van het UWV voor de reïntegratie van arbeidsgehandicapten en de inschakeling van een reïntegratiebedrijf te behouden. Deze kan worden opgenomen in de Wet SUWI. Met de opname van deze specifieke uitwerking in de Wet SUWI wordt een aparte regeling in de Wet Rea overbodig.

     Daarnaast is de verplichting tot samenwerking tussen het UWV, de CWI en de gemeenten al in de Wet SUWI is opgenomen. Daarom is de noodzaak voor een regeling daaromtrent in de Wet Rea (artikel 14) komen te vervallen.

     Op grond van artikel 44, tweede lid, van de Wet Rea kan het UWV subsidie verstrekken aan instellingen en organisaties die ten doel hebben het nemen of bevorderen van maatregelen die strekken tot behoud, herstel of bevordering van de mogelijkheden tot het verrichten van arbeid. In de Wet SUWI is onder meer als taak van het UWV opgenomen het in opdracht van de minister of uit eigen beweging verrichten van onderzoek met betrekking tot de wettelijke taken van het instituut (artikel 30, eerste lid, onderdeel j, Wet SUWI). Voor onderzoeken en andere activiteiten ter verbetering van de eigen werkzaamheden kan het UWV middelen inzetten die worden gefinancierd uit de uitvoeringskosten van het UWV. Hiervoor is geen subsidiebevoegdheid op grond van een specifieke wettelijke bepaling in de Wet Rea noodzakelijk. Over het voor de uitvoering beschikbare budget worden door het ministerie van SZW en het UWV jaarlijks afspraken gemaakt in het kader van de jaarplancyclus.
     Het subsidie-instrument in artikel 44, tweede lid, van de Wet Rea is geschikt om in te haken op en een stimulans te geven aan actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op het gebied van sociale zekerheid. Het gaat hier niet om werkzaamheden van het UWV ter bevordering van de mogelijkheid tot het verrichten van arbeid die, in de lijn van de Wet SUWI, worden opgedragen aan private partijen die (mede) op basis van resultaat worden gefinancierd. De ontwikkeling van methodieken en instrumenten en het doen van onderzoek daarnaar zijn dan ook activiteiten die door de private partijen opgepakt zullen worden en in beginsel wordt daarvoor geen overheidssubsidie beschikbaar gesteld. Het betreft projecten die niet door het UWV of de minister zijn geïnitieerd en die zich bewegen op zowel het beleidsterrein van UWV als de aanpalende beleidsterreinen (bijvoorbeeld het snijvlak van de curatieve sector en de sociale zekerheid). Deze subsidiemogelijkheid sluit aan bij de taak van het UWV rblz.|38| die in de Wet SUWI is opgenomen en een subsidiemogelijkheid wordt daarom behouden en in de Wet SUWI opgenomen.

Gevolgen van de Wwb voor de Wet Rea (artikel 12 Wet Rea)

     In de Wwb is de verantwoordelijkheid van de gemeenten voor de arbeidsinschakeling geregeld van personen die aanspraak hebben op een uitkering vanwege de gemeente, dan wel geen uitkering ontvangen. De gemeente moet de voorzieningen verstrekken ter bevordering van de mogelijkheid arbeid te verrichten. Op grond van de Wet Rea is de gemeente verantwoordelijk voor de reïntegratie van mensen met een uitkering van de gemeente en van werkzoekenden zonder uitkering. Deze verantwoordelijkheid strekt zich alleen uit tot arbeidsgehandicapten. De inhoud van de bepaling in de Wet Rea over de reïntegratie van personen met aanspraak op uitkering ingevolge de Wwb dan wel de andere in dat artikel van genoemde wetten is al onderdeel van de desbetreffende wetten. Daarmee kan de regeling in de Wet Rea vervallen.

Wvp, Wvlz 2003 en Wet WIA

     Sinds invoering van de Wvp en de Wvlz 2003 zijn in de WAO en het Burgerlijk Wetboek (BW) de verplichtingen van de werkgever met betrekking tot reïntegratie uitgebreid beschreven. In het wetsvoorstel WIA worden deze regelingen doorgetrokken.
     Zo is met de Wvp en de Wvlz 2003 geregeld dat de werkgever verplicht is om het loon van de zieke werknemer gedurende een periode van twee jaar door te betalen. Gedurende deze periode van loondoorbetaling en voor zolang daarna de dienstbetrekking voortduurt, heeft de werkgever een reïntegratietaak. Daarnaast zijn in de WAO de verplichtingen van de werkgever en de werknemer met betrekking tot reïntegratie uitgebreid beschreven. Dit wordt in het wetsvoorstel WIA voortgezet. De werkgever moet in overeenstemming met de werknemer een plan van aanpak opstellen, de voortgang periodiek en aan het eind van het eerste ziektejaar evalueren en een reïntegratieverslag opstellen. Dit verslag wordt bij de aanvraag van de arbeidsongeschiktheidsuitkering aan het UWV verstrekt. Ook in het BW zijn bepalingen voor de werkgever opgenomen, namelijk: de werkgever moet maatregelen treffen en voorschriften geven opdat de werknemer die in verband met ongeschiktheid tengevolge van ziekte verhinderd is de bedongen arbeid te verrichten in staat wordt gesteld de eigen of andere passende arbeid te verrichten. Zo nodig bevordert de werkgever de inschakeling van de werknemer in arbeid bij een andere werkgever.

     Evenals in hiervoor genoemde wetten zijn in de Wet Rea tevens bepalingen opgenomen betreffende de verplichtingen van werkgevers. Zo is geregeld dat de werkgever ten aanzien van de werknemer die de bedongen arbeid niet meer kan verrichten door ziekte de inschakeling in arbeid in het eigen bedrijf en, zo nodig, in arbeid in het bedrijf van een andere werkgever bevordert. Daarnaast is in de Wet Rea geregeld dat de werkgever de nodige maatregelen treft tot behoud of herstel of ter bevordering van de mogelijkheden tot het verrichten van arbeid door de werknemer. Aanvullend worden regelingen gegeven in de Wet Rea met betrekking tot de inschakeling van een arbodienst en de mogelijke verlenging van de reïntegratietaak na afloop van de dienstbetrekking en de aanvulling van het reïntegratieverslag. Met dit wetsvoorstel worden de regelingen ter zake opgenomen in het BW, de WAO en de Wet WIA.

Gevolgen van de Wvp/Wvlz 2003 voor de Wet Rea (artikel 8 van de Wet Rea)

     Hetgeen in de Wet Rea is geregeld ten aanzien van de verplichtingen van de werkgever kent een overlap met hetgeen in het BW wordt geregeld. De regeling in de Wet Rea kan daarom vervallen. Voor zover in de Wet Rea rblz.|39| aanvullend regelingen worden gegeven met betrekking tot de inschakeling van een arbodienst en de mogelijke verlenging van de reïntegratietaak na afloop van de dienstbetrekking en de aanvulling van het reïntegratieverslag, zijn hierover regelingen getroffen in de WAO. Wat betreft de verantwoordelijkheid van de werkgever na de invoering van de Wet WIA geldt hetgeen hierover is opgenomen in de Wet WIA.

Gevolgen van het wetsvoorstel WIA voor de Wet Rea: loonaanvulling in plaats van loon- en inkomenssuppletie (artikel 29 en 32 Wet Rea)

     Het wetsvoorstel WIA brengt een geheel nieuw stelsel van uitkeringsverstrekking aan personen die geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. Het wetsvoorstel WIA biedt in de eerste plaats een loonaanvulling aan de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer die in voldoende mate in arbeid hervat. Deze loonaanvulling is het belangrijkste reïntegratie-instrument voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer. Daarmee wordt een sterke stimulans geboden tot werkhervatting.
     In de Wet Rea was een tijdelijke loon- respectievelijk inkomenssuppletie geregeld voor de arbeidsgehandicapte die arbeid als werknemer aanvaardde of arbeid als zelfstandige verrichtte waarin hij minder verdiende dan zijn bij een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling vastgestelde theoretische resterende verdiencapaciteit. Het wetsvoorstel WIA voorziet voor degenen die onder de doelgroep van die wet vallen in een nieuwe loonaanvullingsregeling. Op grond van deze regeling heeft de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer die in voldoende mate hervat in arbeid aanspraak op een aanvulling op het loon.

     Vanaf 29 december 2005 kunnen alleen degenen die onder de Wet WIA vallen aanspraak maken op een loonaanvulling uit die wet. Voor degenen die recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAZ, Wajong en WAO zal de loon- en inkomenssuppletie uit de Wet Rea worden opgenomen in de betreffende wetten. Deze regeling geeft een tijdelijke en aflopende suppletie op de inkomsten uit arbeid voor degenen die in werk hervatten waarin ze hun verdiencapaciteit (nog) niet ten volle kunnen realiseren. De bepalingen in de Wet Rea over de loon- en inkomenssuppletie kunnen daarom komen te vervallen. Recht op tijdelijke inkomens-/loonsuppletie blijft behouden voor iedereen met recht op een gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering die gaat werken en in die arbeid minder verdient dan hij volgens de theoretisch vastgestelde verdiencapaciteit kan verdienen. Eveneens wordt de suppletie verstrekt aan personen waarvan bij gelegenheid van de eenmalige herbeoordelingsoperatie de arbeidsongeschiktheidsuitkering volledig wordt ingetrokken en die binnen vijf jaar na intrekking in werk hervatten waarin ze minder verdienen dan waartoe ze in staat zijn geacht bij de herbeoordeling.

WAZ

     Met ingang van 1 augustus 2004 is de toegang tot de verzekering van de WAZ beëindigd. Dit heeft gevolgen voor de bepalingen voor reïntegratieondersteuning aan zelfstandigen in de Wet Rea.

Gevolgen van de Wet einde toegang verzekering WAZ voor de Wet Rea: verstrekking van instrumenten voor gevestigde zelfstandigen (artikel 22, 28 Wet Rea)

     In de Wet Rea is de bevoegdheid voor het UWV opgenomen om voorzieningen te verstrekken op de arbeidsplaats voor het verrichten van arbeid als zelfstandige door personen die gehandicapt zijn en verzekerd zijn op grond van de WAZ.
     Door de invoering van de Wet einde toegang verzekering WAZ wordt de verzekering voor de WAZ beperkt tot degenen die vóór inwerkingtreding van die wet arbeidsongeschikt waren. Als gevolg hiervan is in de Wet Rea rblz.|40| de bevoegdheid tot verstrekking van de genoemde voorzieningen alleen nog van toepassing op personen die een uitkering ontvangen op grond van de WAZ. Gezien de beperking tot deze doelgroep is ervoor gekozen om de regeling tot verstrekking van voorzieningen voor deze personen geen onderdeel meer te laten zijn van de Wet Rea, maar onder te brengen in de WAZ. Onderdeel van de verstrekking van voorzieningen kon zijn een tijdelijke toelage bij inkomstenderving als gevolg van de verstrekking. Omdat van die mogelijkheid slechts incidenteel gebruik is gemaakt en de betrokkene al inkomsten heeft uit de WAZ-uitkering, wordt de verstrekking van die toelage niet gehandhaafd.

Gevolgen Arbeidsomstandighedenwet 1998 voor de Wet Rea: de verplichting tot aanpassing van een arbeidsplaats aan een arbeidsgehandicapte (artikel 9 Wet Rea)

     Op grond van artikel 9 van de Wet Rea is de werkgever verplicht de arbeidsplaats van de arbeidsgehandicapte werknemer en de inrichting van zijn onderneming aan te passen voor zover dit nodig is in verband met de handicap van de werknemer. De Arbeidsinspectie kan zo nodig een eis stellen aan de werkgever over de wijze van naleving van deze verplichting.
     Naar haar aard hoort deze verplichting van de werkgever bij de verplichtingen die zijn opgenomen in de Arbeidsomstandighedenwet 1998. In die wet wordt, zoals gemeld, de verantwoordelijkheid van de werkgever voor gezondheid, welzijn en veiligheid van de werknemer geregeld en daarmee de plicht om te zorgen voor daarvoor geschikte arbeidsomstandigheden en de verplichting tot verzuimbegeleiding van zieke werknemers. Daarbij hoort ook de verplichting van de werkgever tot specifieke aanpassing van de arbeidsplaats en arbeidsomstandigheden indien er sprake is van een handicap van een werknemer. Voorts zijn in die wet de instrumenten opgenomen die de Arbeidsinspectie kan gebruiken bij haar toezichthoudende taak. In dit wettelijke kader past ook de plicht van de werkgever tot aanpassing van de arbeidsplaats aan de handicap van zijn werknemer en de bevoegdheid van de Arbeidsinspectie om hieraan eisen te stellen. Om die reden wordt de aanpassingsverplichting opgenomen in een nieuw artikel 3a van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en kan de bepaling in de Wet Rea vervallen.

Wet kinderopvang

     Op 1 januari 2005 is de Wet kinderopvang (Stb. 2004, 455) in werking getreden. Die wet heeft gevolgen gehad voor het bepaalde in de Wet Rea betreffende de kinderopvang.

Gevolgen Wet kinderopvang voor de Wet Rea (artikel 22a Wet Rea)

     In de Wet Rea was een bepaling opgenomen dat het UWV kinderopvang kan vergoeden ten behoeve van arbeidsgehandicapten aan wie een reïntegratievoorziening als bedoeld in die wet is toegekend. Het gaat dan om personen voor wie het UWV werkzaamheden laat verrichten gericht op bevordering van inschakeling in het arbeidsproces of aan wie een voorziening is toegekend of die werkzaamheden verrichten op een proefplaats. Daarnaast kan ook aan de werkgever die vervolgens de arbeidsgehandicapte werknemer in dienst neemt tijdelijk een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang worden gegeven. De Wet kinderopvang geeft een regeling voor werknemers in verband met opvang van kinderen. Tevens is in die wet voorzien in een tegemoetkoming van het Rijk voor personen die deelnemen aan reïntegratie. Met inwerkingtreding van de Wet kinderopvang is met ingang van 1 januari 2005 de specifieke regeling in de Wet Rea voor financiering van kinderopvang in verband met reïntegratie komen te vervallen.

rblz.|41| 
Wet maatschappelijke ondersteuning

     In verband met de modernisering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt onder meer de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ontwikkeld, waarin, naast andere regelingen, onderdelen van de diensten uit de AWBZ worden ondergebracht. Het pakket onderwijsvoorzieningen op grond van de Wet Rea (hulpmiddelen, vervoer en doventolken) sluit daarop aan.

Gevolgen Wmo voor de Wet Rea: onderwijsverantwoordelijkheid en Rea-onderwijsvoorzieningen (artikel 11 Wet Rea)

     Op grond van de Wet Rea wordt thans nog een deel van de individuele voorzieningen verstrekt in verband met een handicap voor leerlingen in het regulier onderwijs (in de vorm van hulpmiddelen, vervoer en doventolk). Daarnaast worden voorzieningen voor het maken van huiswerk voor leerlingen in het speciaal onderwijs op grond van de Wet Rea verstrekt. Met de brief van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) van 19 december 2003 (Kamerstukken II 2003-2004, 24 578, nr. 60) is aan de Tweede Kamer het voornemen gemeld om de hulpmiddelenverstrekking over te dragen van SZW naar OCW. Niet langer zal de verantwoordelijkheid voor de verstrekking op de Wet Rea worden gebaseerd, maar zal deze verantwoordelijkheid worden overgeheveld naar het beleidsterrein van het ministerie van OCW. Bij de overheveling worden de ontwikkelingen rond de Wmo betrokken. Rekening houdende met de mogelijkheid dat de uitwerking van dit voornemen niet zal zijn gerealiseerd vóór inwerkingtreding van de Wet WIA, wordt de verantwoordelijkheid tijdelijk ondergebracht in dit wetsvoorstel. Over het tijdstip van overheveling en de wijze waarop dit zal geschieden, vindt nog overleg plaats tussen de ministeries van SZW, OCW en VWS. Daarbij wordt ook de besluitvorming van de Tweede Kamer naar aanleiding van de "invoeringsnotitie overheveling Rea-onderwijsvoorzieningen" betrokken. Tijdens het algemeen overleg "Werkend perspectief" van 2 februari 2005 met de Vaste Commissies van SZW, OCW en VWS is afgesproken dat deze gezamenlijk door OCW en SZW op te stellen notitie in het najaar van 2005 aan de Tweede Kamer verstuurd zal worden. De Tweede Kamer kan zich dan een oordeel vormen of er voldoende waarborgen zijn voor een zorgvuldige overdracht en wat een reële invoeringsdatum is.

4.1.3. Aanpassingen reïntegratie-instrumentarium op basis van het gebruik

Gelijk loon en loondispensatie (artikel 7 Wet Rea)

     Werknemers hebben recht op een geldelijke beloning conform de bij hun functie horende CAO-schaal of het met de werkgever overeengekomen loon en ten minste het wettelijk minimumloon. Dit loon moet gelijk zijn aan het loon dat een werknemer zonder handicap in een gelijkwaardige functie pleegt te verdienen. Het UWV kan op grond van de Wet Rea aan een werkgever ontheffing verlenen van deze verplichting indien de werknemer als gevolg van ziekte of gebrek een duidelijk geringere prestatie levert dan de arbeidsprestatie die in de functie als normaal wordt beschouwd.

     Loondispensatie is voor werkende jonggehandicapten een zeer geregeld gebruikt instrument (4%), terwijl het onder andere werkenden nauwelijks voorkomt (0,27%). Het aantal jonggehandicapten dat werkt met loondispensatie is 541 en daarmee 0,4% van de personen met een WAO-uitkering (541 op 138 176 personen) en 4% ten opzichte van het aantal werkende jonggehandicapten (541 op 13 000 personen).
     Het aantal overige personen dat werkt met loondispensatie is 591. Dit is slechts 0,08% van de personen met een WAO-uitkering (591 op 786 000 rblz.|42| personen) en slechts 0,27% van het aantal werkenden met een WAO-uitkering (591 op 220 000 personen).
     Vooral voor Wajong-ers is de loondispensatie, die de werkgever ontheft van de verplichting om ten minste het wettelijk minimumloon te betalen, daarom een nuttig instrument. Door toepassing van de loondispensatie komen functies voor deze personen beschikbaar die zonder dit instrument niet toegankelijk zouden zijn geweest. Immers zonder dit instrument zou slechts arbeid in het kader van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) in beeld komen. In dit wetsvoorstel wordt geregeld dat de regeling inzake de loondispensatie alleen nog voor Wajong-gerechtigden wordt ingezet via opname van een regeling in de Wajong. Gedurende de loondoorbetalingsperiode heeft de werkgever een reïntegratieplicht en moet de werkgever ten minste 70% van het loon doorbetalen en in het eerste jaar ten minste het wettelijk minimumloon. Indien de zieke werknemer in het tweede jaar onder het voor hem geldende minimumloon komt, kan een toeslag worden betaald op grond van de TW. Indien de werknemer na afloop van de loondoorbetalingsperiode gedeeltelijk arbeidsgeschikt is, moet de werkgever hem in een passende functie herplaatsen met een passende beloning voor zover dat in redelijkheid van de werkgever is te vergen. Partijen bij de CAO’s kunnen hierover zo nodig bepalingen in de CAO opnemen, waardoor de arbeidsmarkt toegankelijk blijft voor de werknemer. Indien in het kader van reïntegratie van een zieke werknemer een specifieke functie is gecreëerd voor de werknemer, dienen de werkgever en de werknemer samen binnen het kader van de CAO te komen tot een maatwerkoplossing met betrekking tot de loonvaststelling. Overheidsinterventie door middel van loondispensatie voor reguliere in de CAO beschreven functies wordt hierbij niet meer als passend gezien. Hiermee wordt aangesloten bij het advies van de SER "Werken aan arbeidsgeschiktheid" (publicatienummer 02/05, blz. 157). De regeling over loondispensatie in de Wet Rea komt hiermee te vervallen.

Publieke financiering Rea-scholingsinstituten met name gericht op Wajong-gerechtigden (artikel 44 Wet Rea)

     Bij de invoering van de Wet Rea werd in die wet een nieuwe, als overgangsregeling beoogde wijze van financiering van door de minister aangewezen scholingsinstituten getroffen. Op basis van de wet werden vijf Rea-scholingsinstituten aangewezen en werd jaarlijks aan die instituten een basissubsidie verstrekt. Daarnaast werd per cursist een subsidie gegeven.
     In 2003 zijn de scholingsinstituten geëvalueerd en is het evaluatierapport bij brief van 6 oktober 2003 aan de Tweede Kamer aangeboden. In de brief aan de Tweede Kamer van 25 juni 2004 (Kamerstukken II 2003-2004, 29 461, nr. 6) is medegedeeld dat een nieuwe financieringsstructuur wordt ingericht. In 2005 wordt in afwachting van de definitieve besluitvorming over de toekomstige financieringssystematiek vooralsnog de oude financieringsstructuur gecontinueerd. Uit het onderzoek blijkt dat er ook andere instellingen dan de aangewezen scholingsinstituten zijn die scholing en reïntegratie voor personen met een handicap kunnen verzorgen. Voor personen die vanuit arbeid zijn uitgevallen en niet volledig duurzaam arbeidsongeschikt zijn, kan op de reïntegratiemarkt ondersteuning bij reïntegratie worden ingezet, waarbij scholing onderdeel kan zijn van het ingekochte reïntegratietraject. Daarom is het niet nodig nog een specifieke financiering te handhaven voor scholingsinstituten voor deze doelgroep. Voor personen met een Wajong-uitkering kan dit anders liggen. Deze personen hebben nog niet of nauwelijks de kans gehad om op de arbeidsmarkt werkzaam te zijn. Vooral voor degenen onder hen met ernstige, al dan niet meervoudige handicaps zal het niet zeker zijn dat op de reïntegratiemarkt voldoende mogelijkheden tot scholing ten behoeve van rblz.|43| reïntegratie zullen worden aangeboden. Om die reden zal een bijzondere financiering van scholing voor deze groep worden gehandhaafd.
     In de nieuwe financieringsstructuur - waarvan de ingangsdatum nog zal worden vastgesteld - zal de scholing van Wajong-gerechtigden publiek worden gefinancierd. Voor de overige personen - met een grote afstand tot de arbeidsmarkt - voor wie deze vorm van scholing noodzakelijk is, kan deze worden verstrekt in het kader van een reïntegratietraject. De aanbestedingsprocedure zal door het UWV zodanig worden ingericht dat daarbinnen de mogelijkheid wordt geboden voor degenen die dit behoeven van scholingsvoorzieningen als nu door de Rea-scholingsinstituten worden aangeboden gebruik te maken. Deze scholing kan zowel worden gegeven door de thans bekende Rea-scholingsinstituten als door andere scholingsinstellingen. Er zal een overgangsperiode worden gehanteerd om te voorkomen dat de expertise van de scholingsinstituten verloren zou gaan door wijziging in de financieringssystematiek. Deze periode kan doorlopen tot na inwerkingtreding van het wetsvoorstel WIA. De desbetreffende regeling wordt daarom vooralsnog opgenomen in de IWIA.

Persoonlijke ondersteuning (jong)gehandicapten Wet Rea (artikel 31 Wet Rea)

     De Wet Rea biedt mogelijkheden tot subsidiëring van langdurige en intensieve begeleiding van een arbeidsgehandicapte werknemer, aangeduid als "persoonlijke ondersteuning" of ook wel jobcoaching of begeleid werken. Hiervan wordt door circa 3700 personen gebruik gemaakt.¹
     Uit informatie van het UWV is gebleken dat deze vorm van intensieve begeleiding vrijwel uitsluitend wordt gebruikt door (verstandelijk) gehandicapten met een Wajong-uitkering. In een aantal gevallen betreft het dan personen die tevens met loondispensatie werkzaam zijn bij een reguliere werkgever. In de nieuwe arbeidsongeschiktheidswetgeving zal het begeleid werken, zoals dat voorheen mogelijk was op grond van de Wet Rea, openstaan voor de doelgroep die voornamelijk gebruik maakt van deze regeling, dus mensen met een Wajong-uitkering.
     Voor personen die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, is er bij de schatting van uitgegaan dat zij in staat zijn om zonder specifieke ondersteuning bij een werkgever werkzaam te zijn. Voor zover in de aanvang van de werkzaamheden enige ondersteuning nodig is, kan die geboden worden in de laatste fase van en als onderdeel van het reïntegratietraject en is geen aparte wettelijke regeling nodig in de wet. In de Wsw is voor degenen die daarvoor zijn geïndiceerd door de CWI (voorheen de indicatiecommissie van de gemeente) een soortgelijke faciliteit opgenomen, te weten het begeleid werken Wsw. Bij de in gang gezette modernisering van de Wsw vormt bevordering van de inzet van het instrument begeleid werken Wsw een centraal uitgangspunt. Dit is onderdeel van de tweede fase modernisering.
     De Commissie Het Werkend Perspectief heeft ervoor gepleit om na te gaan welke knelpunten er in de praktijk voorkomen bij het naast elkaar bestaan van de twee regelingen en welke er zullen ontstaan als beide regelingen worden gestroomlijnd vanuit één van de regelingen. Vooralsnog zullen daarom beide regelingen worden voortgezet. De wettelijke regeling over persoonlijke ondersteuning in de Wet Rea wordt daartoe opgenomen in de Wajong en de bepaling in de Wet Rea komt daarmee te vervallen.

1. UWV: Kroniek sociale verzekeringen 2004, tabel 6.5: cijfer over 2003.

Quotumplicht (artikel 5 Wet Rea)

     De Wet Rea bevat de mogelijkheid om werkgevers te verplichten ten minste een bij algemene maatregel van bestuur te bepalen aantal arbeidsgehandicapten in dienst te hebben. Deze bepaling is in de Wet Rea overgenomen uit de in 1986 ingevoerde Wet arbeid gehandicapte werknemers rblz.|44| (Wagw). Tot op heden is er geen algemene maatregel van bestuur getroffen waarmee deze verplichting is geëffectueerd.

     De regering is van mening dat een dergelijke algemene quotumverplichting geen geschikt en noodzakelijk instrument is om toegang tot de arbeidsmarkt voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten te bevorderen. Met het wetsvoorstel WIA en andere wetten, zoals de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en de Wet gelijke behandeling chronisch zieken en gehandicapten, is gekozen voor een samenstel van verplichtingen en van faciliteiten voor werkgevers waarmee het in dienst houden en nemen van werknemers met een handicap wordt bevorderd. In het BW, het wetsvoorstel WIA en de Wfsv is ook voorzien in invoering van prikkels in financiële zin voor de werkgever, zoals loondoorbetalingsplicht bij ziekte en de doorbelasting van kosten van arbeidsongeschiktheid. Het opnemen van een verplichting voor werkgevers om ten minste een bepaald aantal werknemers met een handicap [in dienst te hebben, red.] in de vorm van een quotumregeling naast deze regelingen acht de regering niet langer opportuun. Feitelijke invoering van een quotumplicht zou daarnaast leiden tot hoge administratieve lasten voor werkgevers en uitvoeringskosten voor de organisatie die belast is met toezicht op naleving en handhaving.

     Uit een onderzoek uit 2003 van de Organisation for economic co-operation and development (OECD), Transforming disability into ability, blijkt dat slechts een beperkt aantal landen een quotumplicht hanteren. In die landen wordt een andere systematiek van reïntegratie-instrumenten gebruikt dan in Nederland. Nederland heeft afgezien van het opleggen van een quotumplicht en heeft gekozen voor een ander instrumentarium. In plaats van een quotumplicht worden instrumenten ingezet zoals een gedifferentieerde premieheffing en specifieke reïntegratieverplichtingen zoals hiervoor omschreven.
     De regering ziet, mede gezien dit onderzoek, geen voordeel in het opleggen van een quotumplicht boven het systeem van het verbod van discriminatie, het opleggen van specifieke plichten en het bieden van diverse faciliteiten aan werkgevers.

4.1.4. Andere doelgroepen voor reïntegratie

     In de Wet Rea staat het begrip "arbeidsgehandicapte" centraal. Personen kunnen op twee manieren als zodanig worden aangemerkt:
1. van rechtswege: personen die aanspraak maken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WAO, Wajong, WAZ) of in de Wsw werkzaam zijn (geweest) of een voorziening hebben (gehad), verkrijgen automatisch de status van arbeidsgehandicapte;
2. door indicatiestelling: ook overige personen met een handicap (die bijvoorbeeld in de loondoorbetalingsperiode zitten of die afkomstig zijn uit bijvoorbeeld de bijstand) kunnen deze status verkrijgen met behulp van de "checklist" van het Arbeidsgehandicaptebesluit.
     Degenen die deze status hebben verkregen, behouden deze na intrekking van de Wet Rea krachtens de bepalingen van het overgangsrecht.

     Met betrekking tot het verkrijgen van de status voor aanspraak op instrumenten in het nieuwe stelsel zijn twee vragen relevant. Ten eerste: op basis van welke criteria wordt de indicatiestelling uitgevoerd. Ten tweede: door welke instantie wordt de indicatiestelling uitgevoerd. Dit wordt hieronder toegelicht.

Criteria voor indicatiestelling

     De huidige indicatiestelling houdt in dat een persoon de status van arbeidsgehandicapte verkrijgt indien hij een handicap heeft die belemmeringen geeft bij de toegang tot arbeid of het verrichten van arbeid. Hierbij rblz.|45| is hij wat betreft de ernst van de gevolgen voor zijn toegang tot de arbeidsmarkt en tot het verrichten van arbeid gelijkgesteld met personen met een arbeidsongeschiktheidspercentage van 15%.

     Deze persoon wordt, wat betreft beschikbaarstelling van de reïntegratie-instrumenten no-riskpolis en premiekorting, op één lijn gesteld met een persoon met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, dus met een arbeidsongeschiktheidspercentage van minimaal 15%. Indien de persoon de status van arbeidsgehandicapte krijgt toegewezen, kan hij aanspraak maken op een aantal voorzieningen, zowel in als ná de loondoorbetalingsperiode.

     In het kader van het wetsvoorstel WIA is het percentage dat kwalificeert om in aanmerking te komen voor een uitkering of loonaanvulling ten minste 35%. De wet gaat er, in navolging van het SER-advies,¹ van uit dat er slechts sprake is van verminderde arbeidsgeschiktheid indien er substantiële belemmeringen zijn, tot uitdrukking komend in een arbeidsongeschiktheid van ten minste 35%. Bij een lager arbeidsongeschiktheidspercentage ligt de verantwoordelijkheid voor reïntegratie van de werknemer op het niveau van de arbeidsorganisatie. Bij een arbeidsongeschiktheidspercentage van ten minste 35% maakt de gedeeltelijk arbeidsgeschikte aanspraak op een uitkering. Deze inzichten zijn verwerkt in het wetsvoorstel WIA.

1. Werken aan arbeidsgeschiktheid, publicatienummer 02/05.

     Bij de vormgeving van het reïntegratiebeleid is aansluiting gezocht bij deze inzichten. Dit betekent dat overheidsmiddelen voor reïntegratie in de vorm van een no-riskpolis en premiekorting alleen beschikbaar zijn indien de mate van de handicap zodanig is dat er substantiële belemmeringen optreden in het functioneren. Dit betekent dat ook het criterium voor de vaststelling voor welke personen buiten de Wet WIA met een vergelijkbare ernst van de handicap deze instrumenten zullen worden ingezet, zal worden aangepast. Voor de indicatiestelling zullen heldere, objectief bepaalbare criteria worden ontwikkeld.
     Dit heeft als consequentie dat bepaalde groepen die nu nog in aanmerking komen voor de voorzieningen (personen met een arbeidsongeschiktheidspercentage beneden de 35%), behoudens toepassing van het overgangsrecht, dat straks niet meer doen.

Instantie die indicatiestelling uitvoert

     Zoals gezegd, kunnen ook personen die niet voor een WGA-uitkering in aanmerking komen, geconfronteerd zijn met een substantiële handicap. Het gaat dan met name om mensen met een uitkering op grond van de Wwb. Om ook de werkgevers die deze mensen in dienst nemen een financiële stimulans (in de zin van een premiekorting en een no-riskpolis) te kunnen bieden, moet een indicatie van de arbeidsgeschiktheid worden gedaan. In de huidige situatie wordt die uitgevoerd door gemeenten. De gemeente bepaalt daarmee zelf of haar cliënten in aanmerking komen voor instrumenten, waarvan zij niet de kosten draagt. Gezien de aard van de indicatiestelling en de gewenste uniformiteit, onafhankelijkheid en deskundigheid wordt de indicatiestelling ondergebracht bij een centrale organisatie, de CWI. De cliënt is doorgaans al bekend bij de CWI als werkzoekende en de indicatiestelling sluit daarmee aan bij de beoordeling van de afstand tot de arbeidsmarkt door de CWI. De regeling hierover wordt opgenomen in de Ziektewet (ZW) en de Wfsv.

rblz.|46| 

4.2. Wijzigingen in de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten

4.2.1. Instrumenten voor de Wajong voor (re)integratie, algemeen

     Een belangrijke doelgroep voor reïntegratie-inspanningen zijn de Wajong-uitkeringsgerechtigden. Een deel van deze personen vindt met behulp van passende reïntegratieondersteuning en de inzet van verschillende voorzieningen toegang tot de arbeidsmarkt. Gezien de specifieke kenmerken van de Wajong-doelgroep zal deze categorie personen veelal meer problemen ontmoeten bij het vinden van werk dan gedeeltelijk arbeidsgeschikten. Daardoor zal een reïntegratietraject op weg naar werk uit andere of meer intensieve activiteiten kunnen bestaan. Beoogd wordt om jaarlijks 2000 extra reïntegratietrajecten aan te bieden en daarmee 600 tot 800 meer Wajong-ers aan het werk te krijgen.
     Voor een deel van de doelgroep zal arbeid onder beschermende omstandigheden gevonden moeten worden zoals in het kader van de Wsw. Tot slot zal er een groep zijn waarbij niet toegang tot productieve arbeid, maar toegang tot maatschappelijke participatie centraal zal staan. Dit is voor degenen die duurzaam geen verdiencapaciteit zullen kunnen ontwikkelen. Activiteiten voor deze personen zullen gericht zijn op een passende activerende omgeving en worden mogelijk gemaakt krachtens de Welzijnswet 1994 (en vanaf 2007 [1 juli 2006, red.] de Wet maatschappelijke ondersteuning).

     Hierna wordt ingegaan op degenen voor wie arbeid tot de mogelijkheden behoort of kan gaan behoren. Aandacht wordt besteed aan een drietal situaties waarin de Wajong-gerechtigde verkeert of kan verkeren. Ten eerste de situatie tijdens de schoolperiode, vervolgens de situatie dat er een overstap van school naar werk wordt gemaakt en tot slot de situatie dat de stap van werkloosheid naar werk aan de orde is.

4.2.2. Op school / Wet maatschappelijke ondersteuning

     Voor degenen met een handicap worden vanuit het beleidsveld van het ministerie van OCW onderwijsfaciliteiten geboden die het mogelijk maken om onderwijs te volgen als voorbereiding op participatie in de maatschappij. De scholen worden aangepast aan de handicap en voor extra ondersteuning bij het onderwijs kan in het primaire onderwijs voor gehandicapte leerlingen een beroep worden gedaan op leerlinggebonden financiering. Voor de leerlingen met een ernstige handicap is er speciaal onderwijs en kan ook gebruik worden gemaakt van het praktijkonderwijs.

     Een deel van de individuele voorzieningen in verband met een handicap voor leerlingen in het regulier onderwijs, in de vorm van hulpmiddelen, vervoer en doventolk, worden thans nog verstrekt op grond van de Wet Rea. Daarnaast worden voorzieningen voor het maken van huiswerk voor leerlingen in het speciaal onderwijs op grond van de Wet Rea verstrekt. In paragraaf 4.1.2 is ingegaan op het voornemen om de verantwoordelijkheid voor de verstrekking van deze voorzieningen over te hevelen naar het beleidsterrein van het ministerie van OCW, waarmee de betreffende regeling in de Wet Rea komt te vervallen. Bij de overheveling zullen ontwikkelingen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) worden betrokken.

4.2.3. Van school naar werk / interdepartementale agenda

     Leerlingen die van school komen, moeten op een passende wijze kunnen participeren in de maatschappij. Hiertoe moet er een vloeiende overgang zijn van school naar werk. Dit wordt zowel onderkend door het ministerie van SZW als het ministerie van OCW. De Wet Rea voorziet in mogelijkheden rblz.|47| tot ondersteuning van jonggehandicapten bij de toegang tot werk. Voor de overgang zijn extra middelen beschikbaar gekomen via het amendement-Verburg (Kamerstukken II 2002-2003, 28 600 XV, nr. 39) op de begroting voor de Wajong. Met behulp van deze middelen zal vanuit de Wajong extra geld worden ingezet voor leerlingen die recht hebben op Wajong-uitkering en die in verband met hun handicap extra begeleiding nodig hebben bij toegang tot arbeid. Het beleid inzake de verantwoordelijkheden voor de participatie op school en in de maatschappij, in het bijzonder in werk, wordt door de betrokken ministers met elkaar afgestemd.
     Voor leerlingen met een Wajong-uitkering, voor wie op instellingen voor speciaal onderwijs respectievelijk op instellingen voor regulier onderwijs onvoldoende mogelijkheden zijn tot het volgen van beroepsonderwijs dat rekening kan houden met de beperkingen van de leerling, wordt voorzien in een financieringsstructuur voor het volgen van scholing. Verwezen wordt naar hetgeen hierover is opgemerkt in paragraaf 4.1.3 over Rea-scholingsinstituten.
     Hierdoor is de toegang tot arbeid geborgd voor personen met een Wajong-uitkering voor wie uitzicht bestaat op ontwikkeling van capaciteiten waarmee ze toegang krijgen tot de reguliere arbeidsmarkt.

4.2.4. Van werkloosheid naar werk

Trajecten

     Voor een deel van de personen met een Wajong-uitkering zijn er mogelijkheden om arbeid te verrichten. Dit kan arbeid zijn onder beschermende omstandigheden zoals binnen een dienstbetrekking op grond van de Wsw of een arbeidsplaats bij een reguliere werkgever onder beschermende en bijzondere omstandigheden en met begeleiding.
     Voor een aantal Wajong-gerechtigden zal toegang tot reguliere arbeid mogelijk zijn zonder de hiervoor bedoelde beschermende omstandigheden en begeleiding bij het werk. Voor deze personen kan een reïntegratietraject worden ingezet door het UWV. Duidelijk is wel dat bij reïntegratie van personen met een Wajong-uitkering ten opzichte van andere gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers extra maatregelen noodzakelijk kunnen zijn om toegang tot werk te realiseren.

     Bij de inzet van reïntegratietrajecten voor Wajong-gerechtigden zal door het UWV bijzondere aandacht worden besteed aan de kwaliteit en deskundigheid van de reïntegratiebedrijven die zullen worden gecontracteerd. De inzet van de dienstverlening ten behoeve van reïntegratie wordt met dit wetsvoorstel opgenomen in de Wajong en de Wet SUWI en wordt afgestemd op de grote belemmeringen die er kunnen zijn bij de toegang tot en het verrichten van arbeid

Behoud van uitkering tijdens werken

     Voor degene die vanuit een Wajong-uitkering aan het werk gaat, bestaat thans de mogelijkheid dat het recht op uitkering nog gedurende ten hoogste drie jaar wordt voortgezet, waarbij de inkomsten uit de arbeid dan in mindering worden gebracht op de uitbetaling. Na afloop van deze periode van ten hoogste drie jaar wordt de betrokkene geschat op de inkomsten uit arbeid.

     De regering heeft ervoor gekozen om deze periode van herleving te verlengen tot standaard vijf jaar. Het UWV hoeft dus binnen vijf jaar niet te beoordelen of de arbeid passend is. Gedurende deze periode wordt het loon in mindering gebracht op de uitkering. De Wajong wordt hiertoe via dit wetsvoorstel aangepast.
     Het spreekt voor zich dat het recht op uitkering ook na vijf jaar voortduurt in gevallen waarin de werknemer niet in staat is met arbeid in een reguliere rblz.|48| dienstbetrekking ten minste het wettelijk minimumloon te verdienen. Dit is het geval als de werknemer werkt in het kader van een dienstbetrekking op grond van de Wsw, dan wel indien hij werkt onder toepassing van loondispensatie. Ook duurt het recht voort indien hij is aangewezen op begeleid werken in het kader van de Wsw of van de Wajong.

Persoonlijke ondersteuning (begeleid werken) Wajong

     De Wet Rea biedt in artikel 31 mogelijkheden tot subsidiëring van langdurige en intensieve begeleiding van een arbeidsgehandicapte werknemer, in die wet aangeduid als "persoonlijke ondersteuning" en ook wel bekend onder de benamingen jobcoaching of begeleid werken. Deze vorm van intensieve begeleiding wordt voornamelijk gebruikt door verstandelijk gehandicapten met een Wajong-uitkering. De subsidie wordt verleend voor een aantal werkuren tegen een door het UWV vastgesteld tarief per uur. In beginsel is de omvang in het eerste jaar niet meer dan 15%, het tweede jaar 7,5% en het derde en volgende jaren niet meer dan 6% van het aantal werkuren. Van dit instrument wordt op jaarbasis gemiddeld door circa 3800 personen gebruik gemaakt. Daarbij gaat het in vrijwel alle gevallen om personen met een uitkering op grond van de Wajong. In veel gevallen betreft het dan personen die tevens met toepassing van loondispensatie werkzaam zijn bij een reguliere werkgever.
     In de Wsw is voor degenen die daarvoor zijn geïndiceerd door de CWI (voorheen de indicatiecommissie van de gemeente) een soortgelijke faciliteit opgenomen, te weten het begeleid werken Wsw. Bij de in gang gezette modernisering van de Wsw vormt bevordering van de inzet van het instrument begeleid werken Wsw een centraal uitgangspunt. Dit is onderdeel van de tweede fase modernisering.
     Het begeleid werken, zoals dat voorheen mogelijk was op grond van de Wet Rea, wordt beter toegesneden op de groepen mensen die gebruik maken van deze begeleiding. Het begeleid werken blijft open staan voor mensen met een Wajong-uitkering. Vooralsnog wordt het begeleid werken, zoals dat was geregeld in de Wet Rea, met dit wetsvoorstel opgenomen in de Wajong. Met de beide vormen van begeleid werken zal nadere ervaring worden opgedaan.

Loondispensatie onder het wettelijk minimumloon

     Werknemers met een handicap hebben recht op dezelfde beloning als werknemers zonder handicap of ziekte die werkzaam zijn in dezelfde functie. Dit geldt uiteraard ook voor werknemers die vanuit een Wajong-uitkering aan het werk gaan bij een reguliere werkgever. Indien de Wajong-gerechtigde toegang wil krijgen tot de reguliere arbeidsmarkt, zal hij ten minste het wettelijk minimumloon moeten kunnen verdienen. Is hij daartoe niet in staat, dan zal hij aangewezen zijn op arbeid in het kader van de Wsw.
     Wil men de Wajong-gerechtigde die niet in staat is het wettelijk minimumloon te verdienen toch een plaats geven op de reguliere arbeidsmarkt, dan zal ontheffing moeten worden verleend aan de werkgever van de verplichting om ten minste het wettelijk minimumloon te betalen. Het UWV kan op grond van de Wet Rea aan een werkgever ontheffing verlenen van deze verplichting indien de werknemer als gevolg van ziekte of gebrek een duidelijk geringere prestatie levert dan de arbeidsprestatie die in de functie als normaal wordt beschouwd. Bij personen met een Wajong-uitkering wordt daarbij het loon op een lager bedrag gesteld dan het wettelijk minimumloon. Het instrument van de loondispensatie is een belangrijk instrument voor Wajong-gerechtigden om toegang te krijgen tot de reguliere arbeidsmarkt en om de beperkte arbeidscapaciteiten te benutten. Daarmee kan de werkgever de loonkosten in overeenstemming brengen met de productiviteit van de werknemer. Door toepassing van de loondispensatie komen functies voor deze personen rblz.|49| beschikbaar die zonder dit instrument niet toegankelijk zouden zijn geweest. Immers indien dit instrument niet toepasbaar zou zijn, zou slechts arbeid in het kader van de Wsw in beeld komen.
     Het instrument van de loondispensatie wordt daarom met dit voorstel door opneming in de Wajong gehandhaafd voor Wajong-gerechtigden die als gevolg van hun handicap niet in staat zijn in hun functie ten minste het wettelijk minimumloon te verdienen. Indien de werknemer in een bepaalde functie een prestatie levert die duidelijk minder is dan gebruikelijk en zelfs zodanig geringer dat de waarde minder is dan het voor hem geldende wettelijk minimumloon, kan aan de werkgever ontheffing worden verleend van de verplichting ten minste het voor de werknemer geldende wettelijk minimumloon te betalen.
     Voor de Wajong-gerechtigde is het ook aantrekkelijk om werk te aanvaarden tegen minder dan het voor hem geldende wettelijk minimumloon. De Wajong-uitkering wordt zodanig vastgesteld dat de som van het loon en de uitkering gelijk is aan het loon dat geldt voor de functie zonder toepassing van de loondispensatie. De som van het loon en de uitkering kan niet hoger zijn dan 120% van het wettelijk minimumloon. Het bedrag dat na werkaanvaarding wordt uitbetaald aan uitkering is echter niet hoger dan het bedrag dat aan uitkering werd uitbetaald vóór de werkhervatting.

Permanente no-riskpolis voor de werkgever

     Het beeldvormingsonderzoek van de Commissie Het Werkend Perspectief, "Onbekend maakt onbemind", verschenen op 12 januari 2004, laat zien dat werkgevers de mogelijke kosten van loondoorbetaling bij ziekte en van de Pemba-opslag als een risico beschouwen bij het aannemen van een persoon met een handicap. Ter tegemoetkoming daarin is een no-riskpolis ingevoerd waarmee aanspraak bestaat op ziekengeld en geen opslag wordt vastgesteld op de Pemba-premie. De duur van deze dekking bedraagt nu vijf jaar, waarna in individuele gevallen de mogelijkheid tot verlenging van die duur bestaat.
     Voor personen met een Wajong-uitkering wordt deze periode als kort ervaren. De personen met een Wajong-uitkering vormen een groep met zeer beperkte kansen op de arbeidsmarkt. Het is ongewenst dat de beperkte duur van de no-riskpolis een belemmering vormt voor het continueren van de arbeidsparticipatie van deze groep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Een verruiming van de no-riskpolis kan een belangrijke bijdrage leveren aan de mogelijkheden tot het verkrijgen en behouden van werk voor deze groep. De regering is daarom van mening dat de duur van de no-riskpolis voor Wajong-gerechtigden niet beperkt moet worden tot vijf jaar, maar permanent moet gelden gedurende hun arbeidzame leven. Daarmee zal een belangrijke drempel voor werkgevers om een persoon die een Wajong-uitkering heeft of heeft gehad in dienst te nemen, worden geslecht. De regeling hiervoor wordt met dit wetsvoorstel opgenomen in de Ziektewet.

Financiering van reïntegratie

     De financiering van activiteiten en instrumenten specifiek voor Wajong-gerechtigden geschiedt rechtstreeks vanuit het Arbeidsongeschiktheidsfonds jonggehandicapten (Afj). Reïntegratiegeld voor werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers en reïntegratiegeld voor de moeilijke doelgroep Wajong-gerechtigden zijn dan gescheiden. Hiermee zullen de instrumenten die specifiek voor Wajong-gerechtigden worden ingezet zichtbaar worden gemaakt. Dit betreft de middelen die ingezet worden voor de overgang van school naar werk en voor trajecten gericht op integratie in werk en de in verband daarmee eventueel te maken extra kosten van aanpassingen. Daarnaast worden de kosten van begeleid werken ten laste van dit fonds gebracht. De algemene instrumenten die voor alle werknemers met een handicap kunnen worden ingezet, zoals rblz.|50| aanpassingen op de arbeidsplaats, komen ten laste van de fondsen waaruit de uitkeringen op grond van de Wet WIA zullen worden betaald. De financiering wordt in dit wetsvoorstel geregeld.
     Voor wat betreft de financiering van reïntegratietrajecten in het jaar 2006 wordt verwezen naar paragraaf 4.3.4.

     Voor personen met een Wajong-uitkering is, zoals uit het voorgaande blijkt, aldus een reeks instrumenten beschikbaar. Hierna worden deze instrumenten nog kort samengevat.

     Voor degenen die geen werk hebben, kunnen reïntegratietrajecten worden ingezet gericht op het verkrijgen van toegang tot de reguliere arbeidsmarkt.
     Al tijdens dat traject kunnen ook materiële voorzieningen worden verstrekt, zoals vervoer of hulpmiddelen in verband met het volgen van scholing. Indien voor de scholing bijzondere faciliteiten noodzakelijk zijn, kan scholing aan daartoe ingerichte scholingsinstelling worden aangeboden.
     Ter bevordering van de overgang naar werk kan een Wajong-gerechtigde eerst in onbetaalde arbeid met behoud van uitkering aan de slag door middel van proefplaatsing.
     Indien deze persoon in dienst treedt bij een werkgever, kan deze in aanmerking komen voor een premiekorting en wordt subsidie verleend voor de kosten van aanpassingen op de arbeidsplaats of in het bedrijf. Om het risico van loondoorbetaling bij ziekte weg te nemen, kan gedurende het arbeidsleven van de Wajong-gerechtigde een beroep worden gedaan op een no-riskpolis die een compensatie biedt voor de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever.
     In het algemeen zal de betrokkene aan de slag gaan in arbeid waarin hij het normale loon, ten minste het wettelijk minimumloon, kan verdienen. Indien de Wajong-gerechtigde werknemer echter in een functie op de reguliere arbeidsmarkt niet in staat is tot een arbeidsprestatie van ten minste het voor hem geldende wettelijk minimumloon, kan loondispensatie worden verleend. Daarmee worden de loonkosten aangepast aan de arbeidsproductiviteit en komen functies op de reguliere arbeidsmarkt beschikbaar. De inkomsten uit arbeid kunnen worden aangevuld met een suppletie.
     Zo nodig kan voor deze werknemer ook extra ondersteuning op het werk worden verzorgd door inschakeling van begeleid werken. De Wajong-uitkering wordt bij aanvang van het werk niet direct ingetrokken of herzien. Het recht op uitkering blijft gedurende vijf jaar bestaan en in die tijd worden de inkomsten uit arbeid in mindering gebracht op de uitkering (anticumulatie). Mocht de werknemer uitvallen, dan komt de uitkering weer tot uitbetaling indien hij nog arbeidsongeschikt is. Bij voortzetting van de werkzaamheden na de anticumulatieperiode wordt het recht op de uitkering vastgesteld op basis van de verdiencapaciteit. Bij uitval nadien voorziet de Wajong al in ruime mogelijkheden tot terugkeer in het Wajong-recht vóór de werkaanvaarding. Deze mogelijkheden zullen nog worden verruimd in verband met toename van de arbeidsongeschiktheid nadat de werkzaamheden zijn gestaakt.

4.3. Overgangsrecht Wet Rea

4.3.1. Status arbeidsgehandicapte op grond van Wet Rea

     Personen die op grond van de wetgeving zoals die gold vóór de intrekking van de Wet Rea de status van arbeidsgehandicapte hebben verkregen, behouden deze status conform de voorwaarden in de Wet Rea, zolang ze aan de voorwaarden voor de status conform de Wet Rea voldoen. Dat wil rblz.|51| zeggen dat ze aanspraak kunnen blijven maken op het reïntegratie-instrumentarium.
     Uitgangspunt bij de WAO is behoud van de bestaande uitkeringsrechten. Voor de intrekking van de Wet Rea geldt dat de status van arbeidsgehandicapte ontleend aan die wet behouden blijft. Bij behoud van deze status kan bij indiensttreding aanspraak bestaan op no-riskpolis en premiekorting. De volgende situaties kunnen aan de orde zijn.

Status op basis van WAO-uitkering, eindiging WAO vóór of na intrekking Wet Rea

     Degenen van wie de arbeidsongeschiktheidsuitkering is geëindigd vóór intrekking van de Wet Rea blijven onder toepassing van de Wet Rea vanaf dat moment nog vijf jaar arbeidsgehandicapte.
     Het is ook mogelijk dat na intrekking van de Wet Rea een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO, WAZ of Wajong wordt ingetrokken door vermindering van de arbeidsongeschiktheid.
     Voor beide situaties, dus intrekking van de arbeidsongeschiktheidsuitkering vóór of na intrekking van de Wet Rea, geldt gedurende vijf jaar na het einde van de arbeidsongeschiktheidsuitkering nog de aanspraak op het instrumentarium. De aanspraken in verband met status van arbeidsgehandicapte en de instrumenten zijn immers gekoppeld aan de aanspraak op WAO- of andere arbeidsongeschiktheidsuitkering. De wettelijke regeling met betrekking tot de WAO blijft ook na inwerkingtreding van het wetsvoorstel WIA van toepassing op de personen die aanspraak hebben op uitkering ingevolge deze wet [die wet, red.]. Daarbij past dat ook de daaraan gekoppelde instrumenten van toepassing blijven. Dit betekent dat de instrumenten no-riskpolis en premiekorting gedurende de periode van vijf jaar na intrekking van de arbeidsongeschiktheidsuitkering van toepassing blijven. Met betrekking tot de loonsuppletie en inkomenssuppletie wordt geregeld dat deze instrumenten na intrekking van toepassing blijven indien de intrekking plaatsvond in het kader van de eenmalige herbeoordelingsoperatie op grond van de Wet wijziging systematiek herbeoordelingen arbeidsongeschiktheidswetten.

Status op basis van indicatie voor de Wsw

     Personen die arbeidsgehandicapte zijn op grond van de indicatie dat ze behoren tot de doelgroep van de Wsw behouden deze status tot vijf jaar nadat bij indicatie is vastgesteld dat ze niet meer tot de doelgroep behoren.

Status op basis van een voorziening

     Personen die de status ontlenen aan een voorziening behouden deze status gedurende de verstrekking van de voorziening. Indien de voorziening wordt beëindigd, eindigt de status van arbeidsgehandicapte vijf jaar na beëindiging van de voorziening.

Status op basis van een individuele beoordeling

     Personen die bij individuele beoordeling als arbeidsgehandicapte zijn aangemerkt, behouden deze status gedurende de periode waarvoor de indicatiestelling geldt, dus vijf jaar na aanvang van die status. Deze periode kan worden verlengd bij een aanzienlijk verhoogd risico op ernstige gezondheidsklachten.

Tabel. Status arbeidsgehandicapte op grond van de Wet Rea, doelgroep premiekorting en no-riskpolis tot inwerkingtreding IWIA:

 
rblz.|52| Tabel. Nieuwe doelgroep premiekorting en no-riskpolis na inwerkingtreding Wet WIA:

 
     Personen die behoren tot de doelgroep van de no-riskpolis en premiekorting op grond van de Wet Rea blijven in aanmerking komen voor toegang tot die instrumenten in de periode gedurende welke ze tot de doelgroep worden gerekend op grond van de voorheen geldende bepalingen van de Wet Rea.

4.3.2. Toekenning instrumenten vóór inwerkingtreding wetsvoorstel WIA

     De betrokkene en diens werkgever blijven aanspraak houden op instrumenten die waren toegekend vóór inwerkingtreding van de Wet WIA. Op aanvragen die zijn ingediend na inwerkingtreding van de Wet WIA, waarbij wordt verzocht om toekenning van een instrument met ingang van een datum vóór inwerkingtreding van de Wet WIA, zal het nieuwe recht van toepassing zijn.
     Dit betreft de instrumenten premiekorting, no-riskpolis en arbeidsplaatsvoorzieningen. Daarnaast betreft het de instrumenten loondispensatie en begeleid werken. Deze laatste instrumenten zullen voor personen die niet behoren tot de Wajong-populatie alleen nog ingezet worden voor zover het betreft toekenning vóór of te honoreren aanvragen vóór inwerkingtreding van de IWIA. Daarna zijn deze instrumenten, om redenen zoals genoemd in paragraaf 1.3 [paragraaf 4.2, red.], niet meer van toepassing op degenen die niet behoren tot de Wajong-populatie en die verzekerd zijn voor of aanspraak hebben op uitkering ingevolge de Wet WIA.

4.3.3. Toekenning instrumenten ná inwerkingtreding van het wetsvoorstel WIA

     Na inwerkingtreding van de Wet WIA is er een passend reïntegratie-instrumentarium. Voor het vergemakkelijken van de overgang naar werk kan gebruik worden gemaakt van proefplaatsing, gedurende welke de werkgever nog geen loon verschuldigd is. Waar nodig kunnen aanpassingen op de arbeidsplaats worden gerealiseerd. Ten behoeve van de werkgever wordt ter dekking van het risico van loondoorbetaling tijdens ziekteverzuim aanspraak gemaakt op no-riskpolis. De no-riskpolis zal ook van toepassing zijn indien de werkgever een werknemer met een uitkering op grond van de Wet WIA in dienst houdt. De werkgever zal voorts aanspraak kunnen maken op premiekorting indien hij een gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer in dienst neemt of in dienst houdt. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA is uitgebreid ingegaan op het beschikbare instrumentarium.

     Het nieuwe instrumentarium in de (Invoeringswet) Wet WIA bestaat uit de no-riskpolis, de premiekorting, arbeidsplaatsvoorzieningen en proefplaatsing. rblz.|53| Recht op deze instrumenten kan bestaan voor personen die verzekerd zijn voor de Wet WIA, Wajong-gerechtigden en personen die de status van arbeidsgehandicapte ontlenen aan het oude recht en degenen die een indicatie hebben na inwerkingtreding van de Wet WIA. Op de vraag of en in welke gevallen aanspraak bestaat, zijn de dan voor die instrumenten geldende bepalingen van toepassing.
     Het pakket arbeidsplaatsvoorzieningen geldt voor reïntegratie in loondienst. In de Wet WIA, WAZ en WAO is de mogelijkheid opgenomen regels te stellen op grond waarvan arbeidsplaatsvoorzieningen kunnen worden verstrekt aan degenen die als zelfstandige aan het werk gaan.

4.3.3.1. Aanpassing premiekorting

     De huidige premiekorting vergt een technische aanpassing, omdat deze niet goed past in de premieheffingssystematiek zoals deze wordt voorgesteld in de Wfsv. De hoogte van de korting wijzigt niet. In de nieuwe premieheffingssystematiek berekenen werkgevers zelf welk bedrag aan premies zij verschuldigd zijn en zij doen hiervan aangifte bij de belastingdienst. De belastingdienst controleert vervolgens of werkgevers dit juist hebben gedaan.
     De huidige premiekorting gaat uit van de toekenning van een premiekorting op aanvraag als aan de in de wet gestelde voorwaarden is voldaan. De wijziging in dit wetsvoorstel resulteert in een wijziging van de technische vormgeving van de premiekorting, zodat werkgevers deze premiekorting zelf kunnen toepassen en kunnen opnemen in de aangifte als aan de in de wet gestelde voorwaarden is voldaan. Ook in dit geval controleert de belastingdienst of werkgevers dit juist hebben gedaan. Op deze manier wordt volledig aangesloten op de nieuwe premieheffingssystematiek en worden onnodige administratieve lasten voorkomen.

4.3.4. Overgang Reïntegratiefonds

     Voorzieningen worden thans betaald uit het Reïntegratiefonds, gevoed door de arbeidsongeschiktheidsfondsen en het Algemeen Werkloosheidsfonds. Het Reïntegratiefonds zal verdwijnen en voorzieningen zullen worden gefinancierd uit de arbeidsongeschiktheidsfondsen van de wetten waarin de instrumenten geregeld zijn.
     Het Reïntegratiefonds wordt niet meteen bij de inwerkingtreding van de Wet WIA opgeheven, omdat toedeling van lopende gevallen (subsidies en trajecten) naar verschillende fondsen problemen kan opleveren. Wel worden de nieuwe gevallen in de andere fondsen geregistreerd en nemen de lasten van het Reïntegratiefonds geleidelijk af. Het Reïntegratiefonds blijft de eerste vier jaar bestaan. Het voordeel is dat het grootste gedeelte van de lasten in de overgangsperiode betaald wordt door het Reïntegratiefonds met de daarbij behorende financiering van het Reïntegratiefonds (50% arbeidsongeschiktheidsfondsen, 50% werkloosheidsfondsen). Na die vier jaar zullen de meeste en grootste verplichtingen (bijvoorbeeld trajecten) betaald zijn en kan het Reïntegratiefonds worden opgeheven. Alle verplichtingen die na die vier jaar nog bestaan (bijvoorbeeld vervoersovereenkomsten), zullen ten laste komen van het Aof. Dit betreft dan vooral lasten van langlopende voorzieningen.
     Het voordeel van opheffing na enige jaren is dat er niet jarenlang nog aparte verantwoording moet worden afgelegd over relatief kleine bedragen. Bovendien wordt zo voorkomen dat er nog lange tijd een fonds blijft bestaan, terwijl de bijbehorende wet (de Wet Rea) is opgeheven.
     De totale lasten van het Reïntegratiefonds in 2005 zullen volgens laatste schatting circa €|400 miljoen bedragen. Na een aantal jaren zijn deze lasten dan aanzienlijk afgenomen en kan het fonds eenvoudiger worden opgeheven.

rblz.|54| 
2006: overgangsjaar naar 2007

     In het eerste jaar na invoering van de Wet WIA worden de uitkeringen op grond van deze wet [die wet, red.] gefinancierd uit een landelijke uniforme premie via het Aof. Het UWV zal in dat eerste jaar verantwoordelijk zijn voor reïntegratie van personen met een WGA-uitkering die niet onder verantwoordelijkheid van de eigenrisicodrager vallen. De kosten van de reïntegratietrajecten onder verantwoordelijkheid van het UWV worden in dat jaar ook ten laste gebracht van de uniforme premie en dus van het Aof.
     Indien de werkgever ervoor heeft gekozen eigenrisicodrager te worden,¹ is hij verantwoordelijk voor de reïntegratie en komen de kosten daarvan voor zijn rekening. Aangezien het hier een vrije keuze van de werkgever betreft, wordt geen tegemoetkoming verstrekt vanuit het UWV aan de werkgever.

1. Bedrijven die vóór 29 december 2005 een aanvraag voor eigen risico dragen WGA hebben ingediend, zijn tijdens de periode waarin de aanvraag in behandeling is verantwoordelijk voor de reïntegratie van gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers.

     Na het eerste jaar geldt het volgende.
     Het UWV is verantwoordelijk voor de reïntegratie van de uitkeringsgerechtigden die hun WGA-uitkering ontvangen van het UWV. De WGA-uitkeringen komen ten laste van de Werkhervattingskas. De kosten van de reïntegratietrajecten worden vanaf dat moment ook ten laste van dat fonds gebracht.
     De werkgever kan eigenrisicodrager WGA worden. Indien hij daarvoor kiest, is hij vanaf dat moment verantwoordelijk voor de reïntegratie van degene aan wie hij de WGA-uitkering moet betalen. De verantwoordelijkheid van het UWV voor deze uitkeringsgerechtigden houdt vanaf dat moment op.
     Indien de werkgever al in 2006 eigenrisicodrager was, verandert er voor hem in 2007 niets in de verantwoordelijkheid voor reïntegratie. Deze blijft voortbestaan.

Tabel. Financiering van instrumenten:

 
rblz.|55| Tabel. Veranderingen met betrekking tot de Wet Rea; inhoudelijke wijzigingen:

 
     rblz.|56| Bovenstaande veranderingen met betrekking tot de Wet Rea leiden in veel gevallen tot een besparing op de lasten. Dit hangt samen met het beperken van de doelgroep. Een aantal wijzigingen is budgettair neutraal.
     De no-riskpolis is de enige regeling waarbij zich zowel een opwaarts als een neerwaarts effect voordoet. Het opwaarts effect bestaat uit het vergroten van de doelgroep van uitsluitend nieuwe dienstverbanden naar nieuwe én bestaande dienstverbanden. Daarnaast vervalt de vijfjaarbeperking voor (ex-)Wajong-ers. Anderzijds doet zich een neerwaarts effect voor, omdat voor de no-riskpolis de doelgroep beperkt wordt van arbeidsgehandicapten naar personen met een WGA/Wajong uitkering, Wsw-geïndiceerden en personen waarvoor gemeente verantwoordelijk is en die indicatie van de CWI hebben.

Tabel. Veranderingen met betrekking tot de Wet Rea; geen inhoudelijke wijzigingen:

 
     Inhoudelijk wijzigen bovenstaande artikelen niet. Dit betekent dat zich geen financiële effecten zullen voordoen als gevolg van deze wijzigingen.

rblz.|57| 

5. Overige wijzigingen

5.1. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen

     In zijn uitvoeringstoets over het concept-wetsvoorstel WIA heeft het UWV aangegeven dat het wetsvoorstel WIA, zoals dat toen luidde, niet zonder meer in werking kon treden. Naar aanleiding daarvan heeft overleg plaatsgevonden tussen het ministerie van SZW en het UWV. Dit overleg heeft geresulteerd in een aanvullende brief van het UWV, waarin het UWV aangeeft dat het wetsvoorstel WIA kan worden ingevoerd indien aan een aantal voorwaarden is voldaan. Eén van deze voorwaarden heeft betrekking op de vaststelling van de duur van de loongerelateerde uitkering in de WGA. In het wetsvoorstel WIA is deze duur afhankelijk gesteld van het arbeidsverleden. Tot 2008 kan het UWV dit nog niet uitvoeren. Om die reden wordt de duur van de loongerelateerde uitkering in de WGA in 2006 en 2007 gerelateerd aan de leeftijd en niet aan het arbeidsverleden van de betrokkene. Dit leidt tot vrijwel dezelfde uitkomsten. Zo is de duur hetzelfde als de betrokkene vanaf (dat wil zeggen met inbegrip van) 1998 ten minste over 52 of meer dagen per kalenderjaar loon heeft ontvangen.

5.2. Werkloosheidswet

     Indien hij aan de voorwaarden voldoet, heeft de gedeeltelijk arbeidsgeschikte na twee jaar ziekte vanaf 29 december 2005 recht op een loongerelateerde uitkering op grond van de WGA. Bij werkloosheid is de hoogte van deze uitkering 70% van het (gemaximeerde) dagloon. De duur van deze uitkering is, conform de WW, afhankelijk van het arbeidsverleden van de werknemer.
     De vormgeving van de WGA heeft voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikte als voordeel dat hij bij werkloosheid in deze periode geen beroep hoeft te doen op twee loondervingsuitkeringen. Omdat de gedeeltelijk arbeidsgeschikte, zonder nadere regeling, wel recht zou hebben op zowel WGA als WW, wordt in de WW een uitsluitingsgrond opgenomen voor het ontvangen van loongerelateerde WGA-uitkering.

     Het voorgaande betekent niet dat er in het geheel geen samenloop van WGA-uitkering en WW-uitkering kan plaatsvinden.
     Allereerst kan hiervan sprake zijn bij WW-uitkeringen die worden verstrekt tijdens vorstwerkloosheid of in de situatie dat de werkgever een vergunning heeft verkregen tot verkorting van de werktijd. Deze uitkeringen worden in de praktijk beschouwd als loonkostensubsidie voor de werkgever en worden ook veelal via de werkgever betaald. Indien de werkende gedeeltelijk arbeidsgeschikte in de loongerelateerde uitkering hierop geen aanspraak zou hebben, zou hij ofwel minder loon ontvangen, ofwel, indien de werkgever het loon wel doorbetaalt, duurder voor de werkgever zijn dan een volledig arbeidsgeschikte. Omdat dit niet wenselijk is, wordt voor deze situaties een uitzondering gemaakt op de uitsluitingsgrond.
     Daarnaast bouwt de gedeeltelijk arbeidsgeschikte die in dienstbetrekking werkt in de periode dat hij recht heeft op loongerelateerde WGA-uitkering (die dan als hoogte heeft 70% van het verschil tussen het dagloon en het met werken verdiende loon) natuurlijk wel weer recht op WW-uitkering op. Indien de gedeeltelijk arbeidsgeschikte uit deze dienstbetrekking werkloos wordt, voor de loongerelateerde WGA-uitkering de maximale uitkeringsduur heeft bereikt en hij in voldoende weken heeft gewerkt om opnieuw aan de wekeneis te voldoen, dan heeft de gedeeltelijk arbeidsgeschikte ook recht op WW-uitkering. Het ontvangen van een loongerelateerde WGA-uitkering staat in een dergelijk geval niet aan het ontvangen van een WW-uitkering in de weg. Om te voorkomen dat de gedeeltelijk arbeidsgeschikte aan loongerelateerde WGA-uitkering en WW-uitkering tezamen meer ontvangt dan 70% van zijn dagloon wordt rblz.|58| voor deze en de bovenvermelde situatie in lagere regelgeving bepaald dat het aan de WW-uitkering ten grondslag liggende loon voor de WGA wordt aangemerkt als opbrengst van arbeid. Dit betekent dat de WGA-uitkering ongewijzigd blijft tijdens de periode dat de werknemer WW-uitkering ontvangt. Ook de (waarschijnlijk zelden voorkomende) samenloop tussen IVA-uitkering en WW-uitkering zal op vergelijkbare wijze worden geregeld. Ten slotte kan er sprake zijn van samenloop tussen een WW-uitkering en een WGA-vervolguitkering of een loonaanvullingsuitkering (indien de werknemer recht op loonaanvulling krijgt vanwege een gedeeltelijke werkhervatting). In beide gevallen wordt geen regeling getroffen voor deze samenloop, omdat het ofwel gaat om inkomsten die al vóór de werkloosheid naast de inkomsten uit dienstbetrekking werden ontvangen (als vervolguitkering of loonaanvulling), ofwel om inkomsten die ontvangen worden vanwege een werkhervatting waardoor de WW-uitkering al gedeeltelijk is beëindigd.

     Een werknemer die minder dan 35% arbeidsongeschikt is, heeft geen recht op WGA-uitkering, maar kan bij werkloosheid, mits aan de voorwaarden is voldaan, een beroep doen op de WW. Deze werknemer kan een medische urenbeperking hebben, dat wil zeggen dat hij door ziekte of gebrek niet meer in dezelfde omvang als voorheen arbeid kan verrichten. Een persoon die bijvoorbeeld altijd 40 uur werkte en door ziekte nog slechts 30 uur kan werken, kan minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn en heeft dus geen recht op een WGA-uitkering.
     Zonder nadere regeling zou deze medische urenbeperking wel negatieve gevolgen hebben voor de hoogte van zijn WW-uitkering. Deze werknemer kan namelijk slechts beschikbaar zijn voor arbeid voor minder uren dan hij vroeger werkzaam was. Dit zou betekenen dat hij ook maar een gedeeltelijk recht op WW-uitkering zou krijgen (het recht wordt immers gedeeltelijk beëindigd bij verminderde beschikbaarheid). In het bovenbeschreven voorbeeld zou deze uitkering 30/40 van 70% van het dagloon bedragen. Dit is ongunstig ten opzichte van degene die ook minder dan 35% arbeidsongeschikt is, maar wel 40 uur kan werken (bijvoorbeeld tegen een lager uurloon). Die persoon krijgt wel 40/40 van 70% van het dagloon. Om te voorkomen dat de werknemer met een medische urenbeperking slechts recht krijgt op een gedeeltelijke WW-uitkering wordt de WW aangepast in die zin dat de omvang van het recht op WW-uitkering van deze werknemer wordt gebaseerd op het aantal uren dat hij in staat is tot arbeid.

5.3. Bekendmaking status gedeeltelijk arbeidsgeschikte

     Sinds 1998 behoeven aspirant-werknemers met een arbeidshandicap hun status bij een sollicitatie niet aan de werkgever bekend te maken. Dit uitgangspunt is vastgelegd in de Wet op de medische keuringen en de Wet Rea. Tot dusver is er echter in de wetgeving niet expliciet aangegeven of aan deze keuzevrijheid op enig moment een einde komt. In toenemende mate blijkt behoefte te bestaan om op dit punt met een duidelijke regeling te komen.
     De volgende ontwikkelingen in de afgelopen jaren geven daartoe ook aanleiding.
     Allereerst is er door het College bescherming persoonsgegevens (hierna: CBP) voor gepleit, laatstelijk in zijn advies over het wetsvoorstel WIA, om op dit punt duidelijkheid te bieden. De regering heeft daarop aangegeven in het kader van het onderhavige wetsvoorstel met voorstellen te komen, waardoor aan alle betrokkenen zoveel mogelijk duidelijkheid kan worden geboden. Hieraan wordt thans invulling gegeven.
     Van belang is voorts dat de financiële prikkel bij ziekte en arbeidsongeschiktheid voor de werkgever de afgelopen periode sterk is vergroot. Gewezen kan worden op de verlenging van de loondoorbetalingsverplichting bij ziekte tot 104 weken en het eigen risico dragen c.q. geconfronteerd rblz.|59| worden met een premieverhoging bij arbeidsongeschiktheid. In lijn hiermee kan een werkgever bepaalde financiële voordelen ontlenen aan het feit dat gedeeltelijk arbeidsgeschikten in het bedrijf werken (no-riskpolis, premiekortingsregeling). Een werkgever kan deze financiële voordelen niet verkrijgen wanneer de werknemer zijn status ook na indiensttreding niet bekend zou maken.
     Tot slot is er in de jurisprudentie de tendens om het belanghebbendebegrip steeds meer uit te breiden, waardoor niet alleen WAO-besluiten worden bekendgemaakt aan de werkgever wiens belang rechtstreeks bij het betreffende besluit is betrokken, zoals de eigenrisicodrager of de werkgever die de Pemba-prikkel draagt, maar ook aan actuele werkgevers bij wie de werknemer nadien in dienst is getreden (Centrale Raad van Beroep, 13 februari 2002, 00/6437 WAO, en Centrale Raad van Beroep, 14 oktober 2003, 02/3408W AO). Hierdoor kan de status van betrokkene via bekendmaking van WAO-besluiten thans al vrij snel na indiensttreding bij de werkgever bekend worden, terwijl de werknemer er bij de sollicitatie voor heeft gekozen dit niet bekend te maken.

     De regering is er zich terdege van bewust dat het hierbij gaat om een gevoelige materie, waarbij de belangen zorgvuldig dienen te worden gewogen. Enerzijds is het belang van de werknemer bij arbeidsdeelname en het belang van diens privacy in het geding. Anderzijds dient het belang van de werkgever te worden gewogen, waarbij het vooral gaat om diens financieel belang.
     De regering hecht er - na weging van de verschillende belangen - allereerst aan vast te houden aan het uitgangspunt dat aspirant-werknemers met een handicap of WAO-verleden niet verplicht zijn de aspirant-werkgever hierover bij een sollicitatie te informeren, tenzij bijzondere functie-eisen daartoe nopen. In deze fase staat het belang van de werknemer aan arbeidsdeelname en het privacybelang voorop. De werknemer kan dus op dat moment zelf bepalen of hij zijn status bekendmaakt of niet.
     Na een bepaalde periode komt er echter een moment waarop ook het belang van de werkgever bij bekendmaking tot gelding dient te komen. De regering is van mening dat deze periode twee maanden dient te bedragen. Deze periode correspondeert met de reguliere proeftijdperiode. De werknemer heeft dan een dienstverband en in deze periode van twee maanden zijn waarde kunnen bewijzen. Na deze periode kan de werkgever gebruik maken van voordelen die verbonden zijn aan het in dienst hebben of houden van een werknemer met een arbeidshandicap: de no-riskpolis bij ziekte of de premiekortingsregeling. Bovendien is deze periode, gelet op de huidige praktijk van bekendmaking van besluiten, een redelijke periode.

     De regering kiest ervoor om deze lijn als volgt uit te werken.
     In de Ziektewet (ZW) wordt allereerst vastgelegd dat de werknemer die gedeeltelijk arbeidsgeschikt is, na twee maanden van de nieuwe dienstbetrekking verplicht is de werkgever desgevraagd te informeren over zijn mogelijke aanspraak op ziekengeld op grond van artikel 29b ZW (no-riskpolis). Aan deze wettelijke verplichting dient gevolg te worden gegeven op een daartoe strekkend verzoek van de werkgever (in de praktijk zal de arbodienst doorgaans faciliterend optreden en de uitvraag bij de werknemer namens de werkgever verrichten). De werkgever zal dus eerst initiatief moeten tonen. Doet hij dat, dan dient de werknemer zijn werkgever te informeren. De werknemer behoeft aan de werkgever alleen aan te geven dat hij recht heeft op de no-riskpolis; over de aard en oorzaak van de (gedeeltelijke) ongeschiktheid behoeft hij de werkgever niet te informeren.

     Voorts wordt - als pendant van het voorgaande - in de ZW een voorziening getroffen die tegemoetkomt aan de positie van de werkgever. Deze rblz.|60| voorziening maakt het mogelijk dat de werkgever die later bekend wordt met de mogelijkheid aanspraak te doen op ziekengeld op grond van artikel 29b ZW, hierop alsnog aanspraak kan maken. Het UWV kan dan met terugwerkende kracht ziekengeld toekennen, zodat de werkgever niet in zijn financiële belang wordt geschaad. Deze mogelijkheid is begrensd tot de periode van één jaar na aanvang van de ziekte van de werknemer.
     De werkgever komt alleen voor deze voorziening in aanmerking wanneer hij de ziekte van de werknemer zo snel mogelijk bij het UWV meldt, nadat het hem redelijkerwijs duidelijk kan zijn dat voor de werknemer aanspraak op ziekengeld op grond van artikel 29b ZW bestaat. Indien de werknemer al twee maanden in dienst is en vervolgens ziek wordt, mag van de werkgever gevergd worden dat hij bij de werknemer informeert naar diens status en is de werknemer gehouden deze informatie te verstrekken. Ingeval de werknemer reeds binnen die periode van twee maanden ziek is geworden, kan de werkgever deze informatie dus eerst na twee maanden dienstverband inwinnen.
     Voor de goede orde zij opgemerkt dat de mogelijkheid om met terugwerkende kracht ziekengeld toe te kennen sinds enige tijd naar aanleiding van de jurisprudentie bestaat (Centrale Raad van Beroep van 24 september 2002, RSV 2002/288). Het is vanuit een oogpunt van duidelijkheid gewenst om deze mogelijkheid wettelijk te codificeren als onderdeel van de regeling.

     De regering acht het niet noodzakelijk om inzake de bekendmaking van besluiten ingevolge de arbeidsongeschiktheidsuitkering iets te regelen. De bovenstaande problematiek doet zich met name voor bij de ZW en daarvoor is met de geschetste regeling een oplossing geboden die het de werkgever mogelijk maakt aanspraak te doen op de no-riskpolis. Bij de arbeidsongeschiktheidswetten kan de problematiek zich indirect manifesteren, met name wanneer de betrokken werknemer bij de nieuwe werkgever opnieuw uitvalt. In die situatie moet sprake zijn van een nieuwe situatie (opnieuw uitval) en vergt het verwerken van gegevens en het treffen van besluiten door het UWV doorgaans enige tijd, zodat bekendmaking in de regel eerst plaatsvindt na twee maanden. Zowel uit beleidsmatig als wetstechnisch oogpunt acht de regering het derhalve niet wenselijk of noodzakelijk hiervoor een aanvullende regeling te treffen.

     Met deze aanpak wil de regering, rekening houdend met de gegroeide verhoudingen, de praktijk en de jurisprudentie duidelijkheid scheppen over de rechten en plichten van betrokkenen. Kern is dat de werknemer die gedeeltelijk arbeidsgeschikt is bij de sollicitatie en de eerste twee maanden na indiensttreding zijn status niet bekend hoeft te maken; na twee maanden dienstverband is de werknemer op een daartoe strekkend verzoek van de werkgever wel verplicht zijn status bekend te maken. Het belang van de werknemer aan arbeidsdeelname is dan reeds veilig gesteld, terwijl de werkgever hiermee handvatten krijgt om te profiteren van voordelen die verbonden zijn aan het in dienst hebben van gedeeltelijk arbeidsgeschikten. De werknemer hoeft na twee maanden dienstverband de werkgever alleen te melden dat hij gedeeltelijk arbeidsgeschikt is en niet de aard en oorzaak daarvan. Hiermee is het privacybelang van de werknemer gediend.

     Het is van belang dat deze aanpak bij de invoering van het WIA-complex ook daadwerkelijk door alle betrokkenen wordt uitgevoerd. Dit vereist dat via voorlichting aan betrokkenen duidelijkheid wordt verschaft over de nieuwe aanpak. De regering zal zich, samen met andere partijen, inzetten voor actieve voorlichting aan (aspirant-)werkgevers en (aspirant-)werknemers.

rblz.|61| 

5.4. Beleid ten aanzien van rechten, plichten en sancties

5.4.1. Rechten en plichten

     Effectieve reïntegratie is gebaseerd op een balans van wederzijdse rechten en plichten van de betrokken partijen: UWV, eigenrisicodrager, het ingeschakelde reïntegratiebedrijf, de arbodienst en de uitkeringsgerechtigde. Het is in dit kader van belang dat voor alle betrokkenen heldere (gedrags)normen en procedures worden uitgewerkt. In het wetsvoorstel WIA is met het oog hierop een aantal bepalingen ingevoerd.

Recht op ondersteuning

     Gedurende de WGA-periode wordt de gedeeltelijk arbeidsgeschikte op diverse manieren bij zijn reïntegratie geholpen. In de Wet WIA is een recht op ondersteuning bij reïntegratie opgenomen. Deze specifieke bepaling geldt voor die personen waarvoor de reïntegratieverantwoordelijkheid bij het UWV ligt.
     In het onderhavige wetsvoorstel wordt ook in de WW, WAO, WAZ en Wajong een recht op ondersteuning bij reïntegratie ingevoerd voor zover de verantwoordelijkheid voor reïntegratie bij het UWV berust. In de ZW is daar geen aanleiding toe. Voor de ZW bestaat namelijk reeds een vergaand wettelijk geregeld ondersteuningsregime ten behoeve van de arbeidsinschakeling, met daaraan gekoppelde rechten (en ook plichten) voor de uitkeringsgerechtigde.

     In het wetsvoorstel WIA wordt geregeld dat het UWV voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten, waarvan de verantwoordelijkheid voor reïntegratie bij het UWV berust, een reïntegratievisie moet opstellen. In onderhavig wetsvoorstel wordt dit voorstel overgenomen voor alle betrokkenen wier reïntegratie door het UWV wordt verzorgd. De reïntegratievisie schetst welke reïntegratiemogelijkheden er voor de betrokkene nog zijn. Uit deze reïntegratievisie blijkt welke stappen zullen worden gezet om betrokkene aan het werk te helpen. Daarnaast krijgt de uitkeringsgerechtigde uitleg over zijn rechten en plichten over reïntegratie in algemene zin. Tevens wordt in de verschillende materiewetten geregeld dat alle verzekerden verplicht zijn te voldoen aan de verplichtingen die zijn opgenomen in de reïntegratievisie.

Plicht tot meewerken aan in reïntegratieplan opgenomen specifieke reïntegratieafspraken

     In de reïntegratievisie kan worden vermeld dat een reïntegratiebedrijf moet worden ingeschakeld. Het UWV legt dan contact met een reïntegratiebedrijf. Dit zal in samenspraak met de gedeeltelijke arbeidsgeschikte een reïntegratieplan opstellen. Het reïntegratiebedrijf vertaalt, in samenspraak met de uitkeringsgerechtigde, algemene (wettelijke) normen in heldere, uitvoerbare reïntegratieafspraken en legt deze vast in het reïntegratieplan. In het reïntegratieplan zijn behalve specifieke reïntegratieafspraken ook de eventuele consequenties op het niet nakomen daarvan opgenomen. De uitkeringsgerechtigde is verplicht mee te werken aan het opstellen van het reïntegratieplan en de opgenomen specifieke reïntegratieafspraken na te leven. In dit wetsvoorstel wordt een dergelijke verplichting ook opgenomen in de ZW, WW, WAO, WAZ en Wajong.

     Zoals hierboven reeds vermeld, wordt het reïntegratieplan door het reïntegratiebedrijf in samenspraak met de betrokkene opgesteld. Deze wederzijdsheid komt ook tot uitdrukking in het feit dat zowel de uitkeringsgerechtigde als het ingeschakelde reïntegratiebedrijf het reïntegratieplan ondertekenen. De uitkeringsgerechtigde tekent de reïntegratieafspraken voor gezien. Deze procedure bewerkstelligt dat de uitkeringsgerechtigde weet wat hem te doen staat en verder welk risico hij loopt bij niet-nakoming rblz.|62| van plichten. Bovendien weet hij ook waarop hij het reïntegratiebedrijf kan aanspreken. De ondertekening voor gezien neemt niet weg dat als de uitkeringsgerechtigde het niet eens is met de opgelegde verplichtingen, hij de mogelijkheid heeft om tegen het reïntegratieplan bezwaar te maken (en eventueel daarna beroep in te stellen). Als de betrokkene weigert te tekenen voor gezien, zegt dat in veel gevallen wel iets over de mate waarin betrokkene bereid is om mee te werken aan zijn reïntegratie. Dit aspect kan het UWV dan meewegen bij een eventuele sanctieoplegging bij onvoldoende medewerking aan reïntegratie.

5.4.2. Sancties

     In het wetsvoorstel WIA geldt net als in de andere socialeverzekeringswetten het sanctiesysteem van de Wet boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid, dat op 1 augustus 1996 in werking is getreden. In dit systeem zijn de maatregelen gericht op het overtreden van diverse verplichtingen van de uitkeringsgerechtigde opgenomen. De boeten zijn gericht op het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenverplichting. Het wetsvoorstel WIA introduceert een aantal nieuwe maatregelen, die bij het onderhavige wetsvoorstel gelijktijdig in de hierna vermelde socialeverzekeringswetten worden ingevoerd.

Het UWV koppelt terug of er wel of niet een sanctie is opgelegd

     Op grond van artikel 4.1, eerste lid, onderdeel h, van het Besluit SUWI dient in de aanbestedingsovereenkomst te worden geregeld dat het reïntegratiebedrijf of de arbodienst verplicht is het UWV te informeren betreffende onvoldoende medewerking aan reïntegratie van een uitkeringsgerechtigde. In het wetsvoorstel WIA wordt geregeld dat het UWV als ontvangende partij op korte termijn naar het reïntegratiebedrijf of de arbodienst terugkoppelt of dit signaal tot een sanctie heeft geleid. Op deze wijze wordt aan de ene kant het draagvlak om te signaleren versterkt en wordt aan de andere kant het leereffect bevorderd. Deze bepalingen worden ter bevordering van heldere procedures ook ingevoerd in de WW, WAO, WAZ en Wajong.
     Het betreft hier een specifieke verplichting voor het UWV om het reïntegratiebedrijf te informeren over het resultaat van zijn melding (en aan te geven of de melding tot een besluit tot opschorting of schorsing van de uitkering heeft geleid).
     Daarnaast is het UWV verplicht om het reïntegratiebedrijf in kennis te stellen van het feit dat aan de uitkeringsgerechtigde een sanctie (maatregel of boete) is opgelegd voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de werkzaamheden door het reïntegratiebedrijf. Aan deze verplichting kan een melding van een reïntegratiebedrijf voorafgaan, maar kan ook spontaan door het UWV geschieden. Er worden dus twee situaties onderscheiden waarin het UWV een reïntegratiebedrijf informeert over het opleggen van een sanctie aan de uitkeringsgerechtigde.

Melding reden van verzuim

     Uitkeringsgerechtigden zijn in het kader van het wetsvoorstel WIA verplicht de reden van eventuele niet-naleving van reïntegratieplichten onmiddellijk te melden aan het UWV of het door het UWV ingeschakelde reïntegratiebedrijf. Dit betekent in beginsel dat de reden van verzuim direct moet worden gemeld aan het reïntegratiebedrijf. Reïntegratiebedrijven moeten potentieel sanctiewaardig gedrag melden aan het UWV. In de melding beschrijft het reïntegratiebedrijf de feiten en omstandigheden die tot het sanctiewaardig gedrag hebben geleid. De uitkeringsgerechtigde heeft er overigens zelf ook belang bij om het reïntegratiebedrijf uitleg te geven over de reden van het verzuim dan wel de omstandigheden die met de tekortkoming verband houden.

     rblz.|63| De betreffende bepaling wordt ook ingevoerd in de WW, WAO, WAZ en Wajong.

Gedeeltelijke schorsing

     In het wetsvoorstel WIA is de mogelijkheid geïntroduceerd van een gedeeltelijke schorsing of gedeeltelijke opschorting van de uitkering. Na een melding van sanctiewaardig gedrag moet onderzoek plaatsvinden door het UWV om te bezien of daadwerkelijk tot sanctieoplegging moet worden overgegaan. Deze sanctieoplegging kan bestaan uit het korten van de uitkering. Het onderzoek kan enige tijd kosten. Voor een effectief sanctie-instrument is het van belang de tijd zo kort mogelijk te houden tussen de signalering van sanctiewaardig gedrag (bijvoorbeeld een signaal dat de uitkeringsgerechtigde zich onvoldoende inzet om te reïntegreren) en het opleggen van de sanctie. De mogelijkheid de uitkering voor een periode van maximaal acht weken op te schorten of te schorsen, is een belangrijk hulpmiddel bij een snellere effectuering van het sanctie-instrument. Nieuw is de expliciete bepaling dat een uitkering gedeeltelijk kan worden opgeschort of geschorst. Het is de bedoeling dat het UWV binnen de periode van maximaal acht weken onderzoekt of de melding van het reïntegratiebedrijf moet leiden tot sanctieoplegging. Het UWV richt daartoe de werkprocessen zo efficiënt mogelijk in. De mogelijkheid tot gedeeltelijke schorsing of opschorting wordt ook in de ZW, WW, WAO, WAZ en Wajong ingevoerd. Daarnaast worden de voorschotbepalingen in de WW - behoudens de in de WW voor specifiek beschreven situaties bestaande voorschotregeling - zoveel mogelijk op uniforme wijze geformuleerd als de voorschotbepalingen in de WAO, WAZ en Wajong.

5.5. Toeslagenwet en Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers

5.5.1. Inleiding

     In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA is opgenomen dat een WIA-gerechtigde geen beroep (meer) hoeft te doen op de Ioaw. Dit kan worden bereikt door het schrappen van een van de maximeringsbepalingen in de TW. Beide wetten hebben namelijk het doel voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werkloze werknemer een inkomensgarantie op minimumniveau te garanderen. Evenals de huidige Ioaw kent de TW geen vermogenstoets en dezelfde (partner)inkomenstoets.

     In dit verband zij gewezen op het recente advies van de SER over de toekomstbestendigheid van de WW.¹ De Raad geeft in zijn advies "in overweging om uitgaande van de (conform zijn voorstellen aangepaste) Ioaw op termijn te komen tot afzonderlijke regelingen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten en voor werklozen". Met de wijzigingen in het onderhavige wetsvoorstel ten aanzien van de TW en de Ioaw wordt, in lijn met het advies van de Raad, voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten een afzonderlijke regeling getroffen.

1. SER-advies "Toekomstbestendigheid Werkloosheidswet" en kabinetsreactie "Met de WW en het ontslagrecht aan het werk voor een flexibele arbeidsmarkt" (zie brief aan de Tweede Kamer van 29 april 2005).

     Het schrappen van één van de maximeringsbepalingen in de TW betekent een vereenvoudiging van regelgeving (zowel voor de Ioaw en de TW). Daarnaast zorgt het voor een vermindering van samenloop tussen uitkeringen en uitkeringsinstanties, hetgeen een efficiëntere uitvoering en meer eenvoud voor de burger inhoudt.

     In de huidige situatie kan er voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten sprake zijn van samenloop van drie of vier uitkeringen (WAO + TW + Ioaw en/of Wwb) om een uitkering op het sociaal minimum te bereiken. Eén van de maximeringsbepalingen in de TW leidt er namelijk toe dat gedeeltelijk arbeidsgeschikten, die een lager uitkeringspercentage hebben dan 70% rblz.|64| (van hun dagloon), met de eventuele toeslag, toch lager kunnen uitkomen dan hun sociaal minimum. Het betreft de maximering die regelt dat de toeslag niet meer bedraagt dan ten hoogste 30% (voor gehuwden), 27% (voor een alleenstaande met kind) en 21% (voor alleenstaanden) van het minimumloon. Als gevolg van deze maximering is in een aantal gevallen een aanvullend beroep op de Ioaw nodig. Door deze maximering in de TW te schrappen, kan de toeslag hoger zijn dan de eerder genoemde percentages. Daarmee wordt de Ioaw-uitkering van gedeeltelijke arbeidsongeschikten als het ware geïncorporeerd in de TW en wordt de Ioaw-uitkering voor hen overbodig (zie onderstaand schema).

Schema. Aanvulling tot het sociaal minimum in de oude en nieuwe situatie:

     Een aantal WIA-gerechtigden komt niet in aanmerking voor een toeslag op grond van de TW. Dit heeft te maken met de zogenoemde "1990-maatregel". Die houdt in dat de gehuwde uitkeringsgerechtigde met een partner geboren na 31 december 1971 geen recht op TW heeft, tenzij er een eigen, aangehuwd of pleegkind tot de huishouding behoort dat jonger is dan 12 jaar. De achtergrond bij deze maatregel is de economische zelfstandigheid van personen. Het is een beoogd effect dat deze personen in dit geval een beroep moeten doen op bijstand. In de huidige situatie werkt de "1990-maatregel" ook al door in de Ioaw voor wat betreft WAO-ers. De Ioaw regelt immers dat de maximale aanvulling niet meer kan bedragen dan de hoogte van de voormalige WW inclusief TW. Indien een gedeeltelijke WAO-er onder de "1990-maatregel" valt en dus naast de WW geen recht op toeslag heeft, bedraagt de hoogte van de Ioaw niet meer dan de voormalige WW en moet bij onvoldoende bestaansmiddelen een beroep op bijstand worden gedaan.

5.5.2. Gevolgen voor de TW

     De TW kent naast de WIA-gerechtigde ook andere uitkeringsgerechtigden die in aanmerking kunnen komen voor een toeslag. Het gaat dan om: personen met een uitkering op grond van de WAO, Wamil, Wajong, WAZ, WW, ZW, hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 1, van de Wazo of recht op loon, bedoeld in artikel 629 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Om een eenduidige uitvoering en een gelijke behandeling van toeslaggerechtigden te bewerkstelligen, ligt het voor de hand om het schrappen van de bovenstaande maximeringsbepaling in de TW uit te breiden naar alle toeslaggerechtigden.

     Wie op of na 1 januari 2004 ziek is geworden, moet bij voortdurende arbeidsongeschiktheid na de wachttijd - die met ingang van 1 januari rblz.|65| 2004 op 104 weken is gesteld - vanaf 29 december 2005 een beroep doen op de Wet WIA. Wie vóór 1 januari 2004 ziek is geworden, kan na ommekomst van de wachttijd van 52 weken nog een beroep doen op de WAO. Dit betekent dat er vanaf 30 december 2004 in beginsel geen nieuwe instroom in de WAO meer zal zijn.¹ Voor degenen die op het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel WIA recht hebben op een WAO-uitkering blijft het recht op WAO bestaan. Ongeveer 4000 WAO-ers zijn gedeeltelijk arbeidsgeschikt en kennen samenloop met de Ioaw. Het laten vervallen van de genoemde maximeringsbepaling in de TW betekent dat gedeeltelijk arbeidsgeschikte WAO-ers vanaf de datum van inwerkingtreding van dit voorstel aangevuld kunnen worden in de TW tot het relevante sociaal minimum. Het schrappen van deze maximering zal met een nader te bepalen overgangstermijn gebeuren. UWV en gemeenten krijgen zo voldoende tijd om de uitkering van het zittend bestand van gedeeltelijk arbeidsgeschikten, die naast een WAO ook een Ioaw-uitkering ontvangen, om te zetten naar een WAO met TW-uitkering. Voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte WAO-ers met een bestaande Ioaw-uitkering, die door de zogenoemde "1990-maatregel" geen recht op TW hebben, blijft het Ioaw-recht gehandhaafd.

1. Instroom na 30 december 2004 is nog slechts in een beperkt aantal situaties mogelijk, bijvoorbeeld wanneer sprake is van een samengestelde wachttijd, toepassing van een loonsanctie of in geval van nawerking van de verzekering.

     De doelgroep van de Wamil wordt met dit wetsvoorstel onder de werking gebracht van de ZW en de Wet WIA (zie hoofdstuk 6). Voor het zittend bestand blijft de Wamil, net als de WAO, bestaan. Slechts een zeer klein gedeelte van de Wamil-ers kent samenloop met de Ioaw. Voor deze groep geldt hetzelfde als voor WAO-gerechtigden.

     Met betrekking tot de Wajong is er sprake van zittend bestand en nieuwe instroom vanaf de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. Slechts een zeer klein gedeelte van de Wajong-ers is gedeeltelijk arbeidsgeschikt en kent samenloop met de Ioaw. Voor het zittend bestand geldt hetzelfde als hierboven is beschreven voor WAO- en Wamil-gerechtigden. De nieuwe instroom gedeeltelijk arbeidsongeschikte Wajong-ers zal vanaf de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel aangevuld kunnen worden in de TW tot het relevante sociaal minimum. Hiervoor geldt hetzelfde als voor WIA-gerechtigden.

     Met de Wet einde toegang verzekering WAZ is per 1 augustus 2004 de toegang tot de WAZ afgeschaft. Dat betekent dat vanaf 1 augustus 2005 nieuwe WAZ-instroom niet meer mogelijk is. Voor WAZ-gerechtigden die véér 1 augustus 2005 reeds een WAZ-uitkering hebben, blijft het recht op WAZ bestaan. Slechts een klein gedeelte van de WAZ-ers kent samenloop met de Ioaz. Het laten vervallen van bovenstaande maximeringsbepaling in de TW betekent dat gedeeltelijk arbeidsgeschikte WAZ-ers vanaf de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel aangevuld kunnen worden in de TW tot het relevante sociaal minimum. Het schrappen van deze maximering zal echter met een nader te bepalen overgangstermijn gebeuren. UWV en gemeenten krijgen zo voldoende tijd om de uitkering van het zittend bestand van gedeeltelijk arbeidsgeschikten, die naast een WAZ ook een Ioaz-uitkering ontvangen, om te zetten naar een WAZ met TW-uitkering. Voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte WAZ-ers met een bestaande Ioaz-uitkering, die door de zogenoemde "1990-maatregel" geen recht op TW hebben, blijft het Ioaz-recht gehandhaafd.

     ZW- en WW-gerechtigden en degenen met recht op loon, bedoeld in artikel 629 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, hebben een uitkeringspercentage van 70% (en de maximale aanvulling tot het sociaal minimum dan wel hun dagloon indien dat lager is, is dus zelden hoger dan 30%) óf een zodanig inkomen uit arbeid naast hun uitkering dat meestal geen beroep op toeslag gedaan hoeft te worden. Hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 1, van de Wazo kent een uitkeringspercentage van 100% en ook rblz.|66| voor degenen met een uitkering op grond van die paragraaf is de maximale aanvulling tot het sociaal minimum dan wel hun dagloon indien dat lager is, zelden hoger dan 30%. Het laten vervallen van bovenstaande maximeringsbepaling in de TW voor deze uitkeringsgerechtigden heeft daarom materieel zo goed als geen gevolgen voor de hoogte van de toeslag.

5.5.3. Gevolgen voor de Ioaw

     De Ioaw kent thans vier groepen uitkeringsgerechtigden, te weten:
a. werkloze werknemers die na het bereiken van de leeftijd van 50 jaar werkloos zijn geworden en nadien de volledige uitkeringsduur van de loongerelateerde WW-uitkering hebben bereikt. Het betreft dus de werkloze werknemers die zowel voldoen aan de wekeneis als aan de arbeidsverledeneis van de WW;
b. werkloze werknemers die na het bereiken van de leeftijd van 57,5 jaar werkloos zijn geworden en nadien de volledige uitkeringsduur van de kortdurende WW-uitkering hebben bereikt. Het betreft dus de werkloze werknemers die wel voldoen aan de wekeneis, maar niet aan de arbeidsverledeneis van de WW;
c. gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers die een WAO-uitkering of een uitkering op grond van de Liquidatiewet ongevallenwetten of een uitkering op grond van de Wamil ontvangen naar een mate van arbeidsongeschiktheid van minder dan 80%. Voor het overige zijn zij werkloos. Op het moment dat zij werkloos worden, moeten zij jonger zijn dan 50 jaar en nadien de loongerelateerde uitkering van de WW hebben doorlopen;
d. jonggehandicapten die een uitkering op grond van de Wajong ontvangen, gebaseerd op een arbeidsongeschiktheid van minder dan 80%.

     Zoals hierboven reeds is aangegeven, heeft het kabinet besloten tot het schrappen van één van de maximeringsbepalingen in de TW voor alle toeslaggerechtigden. Dit betekent dat aanvulling tot het relevante sociaal minimum via de TW ook mogelijk is voor uitkeringsgerechtigden met een gedeeltelijke WAO, Wajong of Wamil. Het laten vervallen van de maximering in de TW voor deze uitkeringsgerechtigden betekent dat zij vanaf de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel geen beroep meer hoeven doen op een Ioaw-uitkering.
     Zoals in paragraaf 5.5.2 is aangegeven, zal de overgang van deze Ioaw-uitkeringsgroepen met een nader te bepalen overgangstermijn gebeuren. Voor degenen die op de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel naast hun WAO-, Wajong- of Wamil-uitkering een Ioaw-uitkering ontvangen, maar geen recht op TW hebben door de zogenoemde "1990- maatregel", blijft de Ioaw-uitkering gehandhaafd. Op deze wijze wordt recht gedaan aan eerbiedigende werking voor het zittend bestand Ioaw-gerechtigden.

     Met betrekking tot de oudere werkloze werknemer (onderdelen a en b) brengt dit wetsvoorstel geen wijziging. Uiteraard blijft de oudere gedeeltelijk arbeidsgeschikte werkloze werknemer die werkloos is geworden na het bereiken van de leeftijd van 50 jaar, na afloop van de WW in aanmerking komen voor een Ioaw-uitkering, voor zover het (gezamenlijk) inkomen inclusief de toeslag op grond van de TW minder bedraagt dan de van toepassing zijnde grondslag. Het recht op Ioaw ontstaat dan immers op grond van het feit dat zij kunnen worden aangemerkt als oudere werkloze werknemers (onderdelen a en b). De vraag of ze daarnaast arbeidsongeschikt zijn, speelt in deze geen rol. Door het schrappen van bovenstaande maximeringsbepaling in de TW zal in deze situatie echter minder vaak een beroep op Ioaw gedaan hoeven worden.

rblz.|67| 
5.5.4. Gevolgen voor de Ioaz

     De Ioaz kent thans twee groepen uitkeringsgerechtigden, te weten:
a. gewezen zelfstandigen die voor de voorziening in het bestaan waren aangewezen op arbeid in het eigen bedrijf of beroep en die na het bereiken van de leeftijd van 55 jaar het bedrijf of beroep hebben beëindigd;
b. gewezen zelfstandigen die voor de voorziening in het bestaan waren aangewezen op arbeid in het eigen bedrijf of beroep en die recht hebben op uitkering op grond van de WAZ, berekend naar een arbeidsongeschiktheid van minder dan 80%.

     Zoals hierboven reeds is aangegeven, heeft het kabinet besloten tot het schrappen van één van de maximeringsbepalingen in de TW voor alle toeslaggerechtigden. Dit betekent dat aanvulling tot het relevante sociaal minimum via de TW ook mogelijk is voor uitkeringsgerechtigden met een gedeeltelijke WAZ. Het laten vervallen van deze maximering in de TW voor deze uitkeringsgerechtigden betekent dat zij vanaf de datum van inwerkingtreding van dit voorstel geen beroep meer hoeven doen op een Ioaz-uitkering.
     Voor degenen die op de datum van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel naast hun WAZ-uitkering een Ioaz-uitkering ontvangen, maar geen recht op TW hebben door de zogenoemde "1990-maatregel", blijft de Ioaz-uitkering gehandhaafd. Op deze wijze wordt recht gedaan aan eerbiedigende werking voor het zittend bestand Ioaz-gerechtigden.

     Met betrekking tot de oudere gewezen zelfstandige (onderdeel a) brengt dit wetsvoorstel geen wijziging. Uiteraard blijft de oudere gedeeltelijk arbeidsgeschikte gewezen zelfstandige die zijn bedrijf of beroep na het bereiken van de leeftijd van 55 jaar heeft beëindigd in aanmerking komen voor een Ioaz-uitkering, voor zover het (gezamenlijk) inkomen inclusief de toeslag op grond van de TW minder bedraagt dan de van toepassing zijnde grondslag. Het recht op Ioaz ontstaat dan immers op grond van het feit dat zij kunnen worden aangemerkt als oudere gewezen zelfstandige (onderdeel a). De vraag of ze daarnaast arbeidsongeschikt zijn, speelt in deze geen rol. Door het schrappen van bovenstaande maximeringsbepaling in de TW zal in deze situatie echter minder vaak een beroep op Ioaz gedaan hoeven worden.

5.5.5. Consequenties voor uitkeringsgerechtigden

     Evenals de Ioaw/z kent de TW geen vermogenstoets voor gedeeltelijke arbeidsgeschikten en heeft dezelfde inkomenstoets als de Ioaw/z. Concreet betekent het laten vervallen van één van de maximeringsbepalingen in de TW voor de gedeeltelijk arbeidsongeschikten geen tot weinig verschil in uitkeringssystematiek. Hoewel de WAO, Wamil, Wajong en WAZ, in tegenstelling tot de Ioaw/z, geen sollicitatieplicht kennen, kennen deze wetten wel andere activerende voorwaarden voor uitkeringsgerechtigden. Zo bestaat er wel de verplichting om zich zo nodig in te schrijven als werkzoekende en mee te werken aan behoud, herstel of bevordering van de mogelijkheden tot het verrichten van arbeid. Ook mag niet geweigerd worden om zonder redelijke gronden mee te werken aan een scholing of opleiding die wenselijk wordt geacht voor arbeidsinschakeling. Paragraaf 4.2 gaat in op de uitbreiding van reïntegratie-instrumenten voor Wajong-ers.

     Zoals hierboven reeds is aangegeven, betekent het schrappen van één van de maximeringsbepalingen in de TW eveneens een vermindering van samenloop tussen uitkeringen en uitkeringsinstanties, hetgeen een efficiëntere uitvoering en meer eenvoud voor de burger inhoudt.

rblz.|68| 
5.5.6. Financiële effecten

     De financiële effecten van het schrappen van bovenstaande maximeringsbepaling in de TW voor alle toeslaggerechtigden met een overgangsrecht voor het zittend bestand zoals hierboven beschreven, heeft met name wezenlijke financiële effecten voor de volgende groepen:
1. zittend bestand WAO met een Ioaw-uitkering;
2. gedeeltelijk arbeidsgeschikte WIA-gerechtigden (financiële effecten voor deze groep zijn al meegenomen in het wetsvoorstel WIA).
     De financiële effecten van het schrappen van de maximering in de TW voor de overige doelgroepen zijn marginaal.

Ad. 1. Zittend bestand WAO met een Ioaw-uitkering

     De bestaande groep WAO-ers krijgen te maken met een verschuiving van uitkering. WAO-ers die in het huidige stelsel naast hun WAO een toeslag en Ioaw ontvangen, zullen onder het nieuwe regime naast hun WAO een hogere toeslag ontvangen en de Ioaw-uitkering verliezen.
     In 2006 zullen ruim 4000 Ioaw-uitkeringen gerelateerd zijn aan een WAO-uitkering. Het grootste deel van deze groep (naar verwachting 90%) krijgt een hogere uitkering uit de TW. Een kleine groep zal vanwege de 1990-maatregel geen recht hebben op TW. Het Ioaw-recht blijft voor deze laatste groep bestaan en dit betekent dat er voor deze groep geen sprake is van een verschuiving van uitkeringslasten.
     De raming in tabel 1 gaat ervan uit dat WAO-ers die geen toeslag uit de TW hebben hun huidige recht op Ioaw behouden. Doordat er vanaf 2006 geen instroom meer is in de WAO, laat de verschuiving van de uitkeringslasten een neergaande lijn zien.

Tabel 1. Mutaties in de uitkeringslasten voor de TW en de Ioaw als gevolg van de incorporatie Ioaw in de TW voor de lopende WAO-uitkeringen (in miljoen euro):

Ad 2. Gedeeltelijk arbeidsgeschikte WIA-gerechtigden

     De financiële effecten van de incorporatie van Ioaw-uitkering voor gedeeltelijk arbeidsgeschikte WIA-gerechtigden door het schrappen van de maximering in de TW zijn al meegenomen in het wetsvoorstel WIA. Een gevolg van de Wet WIA is dat het aantal uitkeringen van de TW zal dalen. Dit wordt veroorzaakt doordat het aantal WGA/IVA-uitkeringen lager zal zijn ten opzichte van het aantal WAO-uitkeringen bij een ongewijzigd WAO-beleid. Personen in de WGA die niet werken, krijgen na afloop van de loongerelateerde fase een minimumuitkering naar rato van hun arbeidsongeschiktheid. Daarmee ligt voor deze groep het uitkeringsniveau lager dan in de huidige WAO. De gemiddelde toeslag op de uitkeringen zal hierdoor toenemen. Stijging van de gemiddelde toeslag wordt daarnaast veroorzaakt doordat met invoering van het wetsvoorstel WIA de TW de rol van Ioaw overneemt voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten. In het wetsvoorstel WIA is een totaalbeeld van de drie bovengenoemde effecten weergegeven. In tabel 2 staat het afzonderlijke financiële effect op de uitkeringslasten TW. De stijging in de uitkeringslasten van de TW zal nagenoeg gelijk zijn aan de daling van de uitkeringslasten Ioaw.
     Het stijgende verloop van de extra uitkeringslasten in de TW wordt veroorzaakt door de instroom van WIA-gerechtigden vanaf 2006 naar een structureel niveau in 2040.

rblz.|69| Tabel 2. Mutaties in de uitkeringslasten ¹ voor de TW en de Ioaw als gevolg van de incorporatie Ioaw in de TW voor de gedeeltelijke arbeidsgeschikten in de Wet WIA (in miljoen euro):

1. Vanaf ongeveer 2020 laat deze raming een overschatting van de TW-lasten zien. Vanwege de 1990-maatregel in de TW zal vanaf het tweede decennium van deze eeuw het aantal personen dat recht heeft op een toeslag afnemen. Een gedeelte van deze personen zal overgaan naar de Wwb, een ander gedeelte zal echter niet aan de voorwaarden van de Wwb voldoen. Deze effecten zijn in de huidige raming nog niet gekwantificeerd.

5.6. Gegevensuitwisseling en het gebruik van het sofinummer door private verzekeraars

     De regering heeft gekozen voor een systeem waarin een keuzevrijheid voor werkgevers bestaat om het risico zelf te dragen of te verzekeren bij een private verzekeraar dan wel verzekerd te blijven bij het UWV. Eén van de elementen die bijdragen aan een zo optimaal mogelijke keuzevrijheid is de noodzaak tot uitwisseling van gegevens tussen betrokken uitvoerders. De regering denkt daarbij aan de uitwisseling van gegevens die nodig zijn voor het offertetraject en voor het bepalen van de schadelast, meer in het bijzonder voor een adequate premiecalculatie.

Gegevens ten behoeve van offertetraject, premieheffing en uitkeringsverstrekking in de structurele situatie

     Algemeen uitgangspunt voor de gegevensuitwisseling is dat de gegevensset beperkt blijft tot de gegevens die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomsten die strekken tot verzekering van de risico’s die voortvloeien uit het eigen risico dragen Wet WIA. Dit betekent dat de verzekeraar in het kader van het offertetraject in de structurele situatie onder meer dient te kunnen beschikken over instroomcijfers over drie jaar, loonsommen over de afgelopen vijf jaren, aantallen werknemers en het arbeidsverleden per werknemer. Ten behoeve van de premieheffing dienen in beginsel jaarlijks op werknemersniveau de volgende gegevens beschikbaar te zijn: loonsom, geboortejaar en sofinummer.
     Met uitzondering van het arbeidsverleden per werknemer, dat pas op termijn beschikbaar zal komen, zijn de overige noodzakelijke gegevens beschikbaar en zullen aan de verzekeraar kunnen worden geleverd door de werkgever dan wel het UWV.

     De gegevens voor het offertetraject en voor de premieheffing zijn voor een belangrijk deel opgenomen in de periodieke loonaangifte die de werkgever met ingang van 1 januari 2006 elektronisch bij de belastingdienst moet indienen. Tegelijkertijd met zijn loonaangifte kan de werkgever de noodzakelijke gegevens uit deze loonaangifte aan de verzekeraar verstrekken. Dit vergt een eenmalige aanpassing van de administratie van de werkgever. Aldus beschikt de verzekeraar altijd over de meest actuele gegevens op de kortst mogelijke termijn. Als de gegevens door het UWV zouden moeten worden geleverd, is er altijd sprake van een vertragingsmoment. Het UWV kan de gegevens immers pas leveren nadat de gegevens door de werkgever via de belastingdienst zijn ontvangen en vervolgens zijn opgenomen in de polisadministratie.
     De gegevens die niet op de periodieke loonaangifte zijn vermeld (waaronder de instroomcijfers en loonsommen), kan het UWV met machtiging van de werkgever aan de verzekeraar verstrekken. Vorenstaande betekent dat de gegevens die noodzakelijk zijn voor de beoordeling van de aanvraag van een verzekering ("offertetraject") rechtstreeks door de werkgever aan de verzekeraar worden verstrekt. Voor deze gegevensverstrekking door de rblz.|70| werkgever is geen expliciete wettelijke bepaling noodzakelijk. Wel wordt de gegevensverstrekking door het UWV aan de werkgever van een nadere wettelijke basis voorzien.

     In het kader van de uitkeringsverstrekking zijn in beginsel de hoogte van het dagloon, het arbeidsongeschiktheidspercentage en de duur van de uitkering noodzakelijke gegevens. Met machtiging van de werkgever kan het UWV deze gegevens rechtstreeks aan de private verzekeraar verstrekken. Voor de overige gegevens dient de verzekeraar zich tot de betreffende werknemer dan wel werkgever te wenden. Onder de hier bedoelde gegevensuitwisseling zijn overigens niet de medische gegevens van een werknemer begrepen. Ten aanzien van deze gegevens verandert niets ten opzichte van de huidige situatie. Dit houdt in dat op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) wordt beoordeeld of bij de verwerking van deze gegevens door het UWV gegevensverstrekking aan derden is toegestaan. Slechts met uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene mag het UWV medische gegevens aan de verzekeraar verstrekken.

     Zoals uit het bovenstaande blijkt, gaat het bij de gegevensuitwisseling om een beperkte gegevensset die na overleg met alle betrokken partijen, het Verbond van Verzekeraars, het ministerie van Financiën, het UWV en het ministerie van SZW bij algemene maatregel van bestuur, dan wel nader bij ministeriële regeling, wordt vastgesteld. Dit is in overeenstemming met de lijn dat voor de gegevens en de derden aan wie gegevens worden verstrekt bij algemene maatregel van bestuur regels moeten worden gesteld (zie artikel 73, vierde lid, Wet SUWI zoals gewijzigd bij de Invoeringswet Wfsv). Ingevolge de Wbp mogen de gegevens niet voor een ander doel worden gebruikt dan voor het doel waarvoor de gegevens zijn verkregen. Dit is een algemene verplichting en geldt voor een ieder die persoonsgegevens verwerkt. Dit houdt in dat zowel het UWV, reïntegratiebedrijven, arbodiensten als verzekeraars zich hieraan moeten houden.

     Door het Verbond van Verzekeraars is met de Nederlandse Vereniging van Banken de "Gedragscode verwerking persoonsgegevens" opgesteld. In deze gedragscode is weergegeven op welke wijze binnen de verzekeringsbedrijfstak ("financiële instellingen") met de verwerking van persoonsgegevens moet worden omgegaan. Door het College bescherming persoonsgegevens is een verklaring afgegeven dat de gedragscode in overeenstemming met de Wbp is.

     Overigens wijst de CWI er in haar uitvoeringstoets op dat de gegevensverstrekking aan private instanties op grond van artikel 73 van de Wet SUWI niet alleen betrekking heeft op het UWV, maar ook op de CWI en de Sociale verzekeringsbank. Om dit onderscheid beter aan te geven, wordt in dit wetsvoorstel de gegevensverstrekking door het UWV aan de verzekeraars in een apart artikellid van artikel 73 van de Wet SUWI geregeld. De nadere regelgeving voor de gegevensverstrekking door de CWI aan reïntegratiebedrijven zal in samenwerking met de CWI tot stand komen, zodat aangesloten kan worden bij de bestaande praktijk, zoals de CWI ook veronderstelt. Bij dit alles is onderkend dat het belang van de CWI bij de gegevensverstrekking wegens haar taak bij de indicatie op grond van de Wsw is toegenomen.

Statistische gegevens

     Om het Verbond van Verzekeraars in staat te stellen adequate risicomodellen te ontwikkelen voor de premiestelling voor de WGA-verzekering zal het de beschikking krijgen over de daartoe benodigde statistische gegevens. Hierover zullen in het kader van artikel 73, derde lid, van de Wet SUWI rblz.|71| (zoals gewijzigd bij de Invoeringswet Wfsv) nog nadere afspraken worden gemaakt.

Het gebruik van het sofinummer

     In het licht van de ingrijpende herziening van arbeidsongeschiktheidsregelingen heeft de regering ook de wens van de verzekeraars om het sofinummer te mogen gebruiken opnieuw bezien. In de uitvoeringstoets op dit wetsvoorstel is door de CWI bepleit te regelen dat de CWI bij de uitoefening van wettelijke taken het sofinummer mag gebruiken. Daarin wordt in dit wetsvoorstel voorzien.

     In het wetsvoorstel WIA wordt geregeld dat de eigenrisicodrager bij de uitvoering van de WGA het sofinummer mag gebruiken. Dit sluit aan bij de lijn die in de huidige wetgeving is ingezet. Immers op basis van de huidige wetgeving mogen bij gegevensuitwisseling in het kader van reïntegratie de werkgever, het UWV, de arbodienst en het reïntegratiebedrijf reeds gebruik maken van het sofinummer. Tot op heden is het gebruik van het sofinummer door private verzekeraars voor verzekeringen van de risico’s van werkgevers, zoals de loondoorbetalingsverplichting en het Pemba-risico, echter nog niet toegestaan.

     Het gebruik van het sofinummer door alle bij reïntegratie betrokken partijen kan, in een nieuw arbeidsongeschiktheidsstelsel waar reïntegratie centraal staat, bijdragen tot een efficiënte gegevensuitwisseling tussen partijen en daarmee een snelle reïntegratie bevorderen. Om alle partijen in staat te stellen op een efficiënte wijze gegevens uit te wisselen, wordt in het onderhavige wetsvoorstel geregeld dat de private verzekeraar die producten voert ter dekking van het risico op loondoorbetaling, dan wel het arbeidsongeschiktheidsrisico van bedrijven, het sofinummer mag gebruiken voor de uitvoering van verzekeringen in het kader van de loondoorbetaling, de WAO en de Wet WIA.
     Bijkomend voordeel hiervan is dat het gebruik van het sofinummer ook de administratieve lasten van de verzekeraars en van degenen met wie zij gegevens uitwisselen, zullen verminderen. Zo kunnen verzekeraars aan de hand van het sofinummer de betrokken werknemer betrekkelijk eenvoudig identificeren en vaststellen of deze verzekerd is op de polis van de werkgever. Dit voorkomt extra gegevensuitvraag bij de werkgever en werknemer. Bovendien kunnen de gegevens sneller worden uitgewisseld en dat kan een snellere (start van) reïntegratie bevorderen.

     Het is uitdrukkelijk de bedoeling van de regering dat de gegevens die aan de private verzekeraar worden verstrekt, dan wel tussen partijen worden uitgewisseld, beperkt blijven tot de gegevens die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van verzekeringen in het kader van loondoorbetaling, het eigen risico dragen in de zin van het wetsvoorstel WIA, voor de WAO en voor de ZW en de betaling van de gedifferentieerde arbeidsongeschiktheidspremie. Dit betekent dat het gebruik van het sofinummer daartoe beperkt dient te blijven. Het belang van het gebruik van het sofinummer voor deze gegevensrelatie is gelijk aan dat van het gebruik van het sofinummer door werkgevers in relatie tot UWV. Er is dus geen sprake van uitbreiding buiten het sofinummerdomein.

     Wellicht ten overvloede wordt nog opgemerkt dat op de gegevensuitwisseling tussen UWV en verzekeraar en tussen verzekeraar en werkgever de regels die de Wbp stelt van toepassing zijn. Dit betekent dat de verzekeraars op grond van de Wbp aangesproken kunnen worden indien zij de gegevens voor de hier bedoelde verzekeringen (inclusief het sofinummer) verwerken buiten het kader van die verzekeringen.

rblz.|72| 

5.7. Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen

     Met de Wamil is voor een aantal categorieën militairen geregeld dat zij bij ziekte en arbeidsongeschiktheid een uitkering ontvangen als waren zij verzekerd voor de ZW en de WAO. In de Wamil worden naast het van toepassing verklaren van de ZW en de WAO ook nadere regels gegeven voor het vaststellen van het dagloon en een reparatie van het zogenaamde WAO-hiaat.

     De Wamil richt zich op dienstplichtigen in de zin van de oude Dienstplichtwet en de Kaderwet dienstplicht (hierna: KWDpl). Daarnaast behoren de personen die verplicht tot het reservepersoneel der krijgsmacht behoren, de reservisten van het Korps Nationale Reserve (hierna: Natres) en degene die op grond van artikel 51 van de (oude) Oorlogswet voor Nederland wordt aangemerkt als militair tot de doelgroep. Naast deze categorieën militairen zijn ook de op grond van de Wet gewetensbezwaren militaire dienst erkende gewetensbezwaarden die vervangende dienst verrichten en geestelijk verzorgers die niet doorlopend werkelijke dienst verrichten belanghebbende voor de Wamil.

     De Wamil is nodig omdat de bijzondere status van de dienstplichtige geen (publiekrechtelijke) dienstbetrekking is. Voor het kunnen aannemen van verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen is het dan ook noodzakelijk dat deze categorie personen gelijkgesteld wordt als werknemer voor de toepassing van de werknemersverzekeringen.

     Met de invoering van de KWDpl is weliswaar de opkomstplicht voor dienstplichtigen opgeschort, maar de dienstplicht in eigenlijke zin bestaat nog steeds. Ook kent de nieuwe Oorlogswet voor Nederland in artikel 37 weer de mogelijkheid voor het militair gezag om niet-militairen op te roepen om deel uit te maken van de krijgsmacht, die aangemerkt worden als militair.

     Met de Wet overheidspersoneel onder de werknemersverzekeringen zijn alle ambtenaren onder het werkingsbereik van de werknemersverzekeringen gebracht. Destijds is er, gelet op het bijzondere karakter van de regeling, van afgezien om de doelgroepen van de Wamil onder de werknemersverzekeringen te brengen. De werknemersverzekeringen zelf werden destijds niet gewijzigd. Het betrof slechts een technische exercitie waarmee ambtenaren onder het werkingsbereik werden gebracht van de werknemersverzekeringen. De huidige ingrijpende wijziging van de uitkeringssystematiek is het moment om in het kader van deregulering te komen tot een normalisering van de uitkeringssystematiek voor de belanghebbenden van de Wamil.

     De reservisten van de Natres dienden als vrijwilligers op de voet van gewoon dienstplichtige, vandaar dat ook zij destijds onder het werkingsbereik van de Wamil zijn gebracht. Thans worden zij echter aangesteld als militair ambtenaar om te dienen bij het reservepersoneel. Zij vallen daarmee, als zij in werkelijke dienst zijn, onder de werknemerdefinitie van de werknemersverzekeringen. Een afwijkende regeling, zoals de Wamil, is voor deze groep dan ook niet meer nodig. Dit geldt ook voor de geestelijke verzorgers die in burgerlijke openbare dienst zijn aangesteld om niet doorlopend in werkelijke dienst werkzaam te zijn bij de krijgsmacht. De bovenwettelijke aanspraken bij ziekte zijn geregeld in de militaire rechtspositie en in de Kaderwet militaire pensioenen (KMP).

     De bijzondere aard van de rechtsbetrekking van de dienstplichtige - de status van dienstplichtige komt rechtstreeks uit de wet - staat echter in de weg aan het aannemen van een publiekrechtelijke dienstbetrekking voor rblz.|73| de dienstplichtigen en de gelijkgestelden. De rechtsrelaties van de Staat met de dienstplichtige en degene die op grond van de Oorlogswet voor Nederland wordt aangemerkt als militair moeten dan ook worden gelijkgesteld met een dienstbetrekking. Dit is in de WW voor de dienstplichtigen reeds geregeld. Dit geldt ook voor de gewetensbezwaarde die vervangende dienst verricht. Een andere reden voor het onder de ZW en de Wet WIA brengen van deze categorieën personeel is dat op lange termijn de Wamil, door het verdwijnen van de WAO, geheel op zich zelf zal komen te staan. Dit geeft niet alleen uitvoeringstechnische bezwaren, maar ook bezwaren met het oog op het in de toekomst onderhouden van de regelgeving.

     Het is niet de bedoeling het niveau van de aanspraken te verminderen. In de rechtspositie van de dienstplichtige en in de KMP wordt het huidige voorzieningenniveau gewaarborgd.

     De noodzakelijke financiële middelen (voor uitkeringen, reïntegratie activiteiten en uitvoeringskosten) komen via de defensiebegroting volledig ten laste van het Rijk. Net als met de KMP en de Wamil komt daarmee de bijzondere verantwoordelijkheid van de Staat voor de dienstplichtige militairen tot uitdrukking. Omdat de volledige lasten van de uitkeringen via de defensiebegroting voor rekening van het Rijk worden gebracht, zal er geen premie worden geheven over de aan dienstplichtigen betaalde wedde. Dit is conform de systematiek zoals toegepast bij de Wamil.

     Voor wat betreft het overgangsrecht is aansluiting gezocht bij de systematiek van het wetsvoorstel WIA. Beoogd is dat het wetsvoorstel WIA naadloos aansluit bij de Wvlz 2003. Dit betekent dat de dienstplichtige of de tewerkgestelde dienstweigeraar die arbeidsongeschikt wordt op of na datum van inwerkingtreding van deze wet, geen aanspraak meer kan maken op een uitkering op grond van de Wamil. Voor de bestaande gevallen blijft de Wamil, net als de WAO, bestaan. De Wamil wordt derhalve niet ingetrokken, maar voor nieuwe gevallen gesloten.

5.8. Gevolgen voor de Wwb

     Het aantal mensen dat na invoering van de Wet WIA een beroep doet op een bijstandsuitkering zal op de lange termijn licht afnemen. De kosten van de bijstandsuitkeringen zullen na invoering van de Wet WIA wel op lange termijn met circa €|110 miljoen stijgen, omdat de gemiddelde hoogte van de bijstandsuitkering stijgt. Momenteel is de bijstandsuitkering voor WAO-ers een (meestal kleine) aanvulling tot aan het sociaal minimum bovenop één of meerdere andere uitkeringen. Na invoering van de Wet WIA zal de bijstand bijvoorbeeld voor niet-werkenden met een mate van arbeidsongeschiktheid van minder dan 35% na afloop van de WW ook als zelfstandige en enige uitkering voorkomen.
     Deze extra kosten zullen worden verdisconteerd in het inkomensdeel van het Fonds voor werk en inkomen.
     De omvang van het macrobudget voor het werkdeel is bepaald door de historisch voor gemeenten beschikbare middelen voor reïntegratie. In tegenstelling tot het inkomensdeel is het werkdeel dus niet direct gekoppeld aan de omvang van het bijstandsvolume. Daarom én gezien de beperkte gevolgen voor de bijstand is er geen aanleiding de omvang van dit werkdeel aan te passen. Voor personen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, kan een indicatiestelling worden gedaan op grond waarvan bij indiensttreding bij een werkgever een no-riskpolis en premiekorting wordt toegepast. Indien door structurele functionele belemmeringen een aanpassing op de arbeidsplaats of in het bedrijf nodig is, kan het UWV bij indiensttreding van een werkzoekende vanuit de populatie waarvoor de rblz.|74| gemeente verantwoordelijk is een voorziening treffen of subsidie daarvoor verlenen.

6. Administratieve lasten en gevolgen voor de rechterlijke macht

6.1. Inleiding

     In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA is vermeld dat de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven structureel met €|0,7 miljoen zal dalen. Dit betreft alleen de gevolgen voor de administratieve lasten van het lagere aantal uitkeringen op grond van de Wet WIA ten opzichte van de WAO.
     De paragrafen 6.2 tot en met 6.4 beschrijven de overige veranderingen in de administratieve lasten voor werkgevers als gevolg van alle maatregelen in het onderhavige wetsvoorstel. In paragraaf 6.5 wordt het totaalbeeld geschetst.

6.2. Eigen risico dragen WGA/IVA

     Thans wordt bijna €|0,4 miljoen van de huidige structurele administratieve lasten veroorzaakt door aanvragen van het eigen risico dragen WAO.¹ Het is onzeker in welke mate de invoering van de WGA/IVA zal leiden tot een verdere toename van het aantal eigenrisicodragers.
     De basisveronderstelling is dat de bedrijven die eigenrisicodrager WAO zijn, zullen opteren voor het eigenrisicodragerschap in de WGA. De administratieve lasten van de overgang van deze populatie naar de WGA zijn beperkt, omdat deze werkgevers voor de WGA geen nieuwe aanvraag en geen nieuwe zekerheidstelling hoeven te overleggen indien zij al vóór 1 januari 2005 eigenrisicodrager WAO zijn geworden. Welhaast alle eigenrisicodragers WAO hebben vóór 1 januari 2005 de publieke verzekering verlaten. Dat betekent dat voor nagenoeg alle van de 70 000 bedrijven die eigenrisicodrager WAO zijn en vanaf 29 december 2005 ook eigenrisicodrager WGA willen worden, de eenmalige administratieve lasten nihil zijn en de structurele lasten gelijk blijven.
     Indien de eigenrisicodrager WAO vanaf 2008 eigenrisicodrager WAO wil blijven en daarom ook eigenrisicodrager IVA moet worden, bedragen de eenmalige administratieve lasten voor de daartoe te overleggen aangepaste of aparte zekerheidstelling €|1,5 miljoen; de structurele lasten blijven wederom gelijk.

1. Jaarlijks 40 000 nieuwe bedrijven, waarvan 48% personeel in dienst heeft. 20% wordt eigenrisicodrager (UWV, aanvragen en toekenningen eigen risico dragen WAO). Kosten: met €|113,- per aanvraag eigen risico dragen zijn dit €|0,4 miljoen aan administratieve lasten.

     Ter illustratie zijn ook de administratieve lasten geraamd van een scenario waarin naast de huidige populatie een even groot aantal van 70 000 bedrijven die thans publiek WAO verzekerd zijn, in 2005 en in 2006 het eigenrisicodragerschap voor de WGA en in 2008 voor de IVA aanvragen. Voor deze nieuwe aanvragers voor het eigenrisicodragerschap komen de eenmalige administratieve lasten uit op €|7,9 miljoen ¹ en leidt de invoering van WGA/IVA derhalve tot €|9,4 miljoen aan eenmalige administratieve lasten. In dit scenario verdubbelt de populatie eigenrisicodragers ten opzichte van 1 juli 2004 naar 40% van alle werkgevers.

1. Gebaseerd op nulmeting 2002: €|113,- per aanvraag eigen risico dragen * 70 000.

6.3. Intrekken van de Wet Rea, verandering in materiewetten

     De Wet Rea als afzonderlijke wet veroorzaakt op dit moment €|6,5 miljoen aan administratieve lasten.¹ De Wet Rea wordt als afzonderlijke wet ingetrokken en de voorzieningen die blijven bestaan, worden geregeld in de materiewetten. De gevolgen staan hieronder vermeld bij de no-riskpolis, premiekorting en de arbeidsplaatsvoorziening. Samen met de €|0,2 miljoen aan extra administratieve lasten als gevolg van de uitbreiding van rblz.|75| de no-riskpolis wordt de structurele administratieve lastenverzwaring geraamd op €|0,5 miljoen.

1. Hierin is de op 1 mei 2005 in te voeren uitbreiding van no-riskpolis nog niet meegenomen. De verlenging van de duur van deze polis van vijf jaar naar permanent voor personen in de Wajong en met een Wsw-indicatie bij een reguliere werkgever leidt tot een structurele toename van de administratieve lasten met €|0,15 miljoen tot €|0,2 miljoen (Besluit van 12 april 2005 tot wijziging van het Arbeidsgehandicaptebesluit, Stb. 2005, 221).

Uitbreiding doelgroep no-riskpolis

     In het wetsvoorstel WIA is opgenomen dat de no-riskpolis niet alleen geldt bij het in dienst nemen, maar ook bij het in dienst houden van werknemers uit de doelgroep waarvoor de no-riskpolis en de premiekorting geldt. Deze uitbreiding van de doelgroep no-riskpolis veroorzaakt extra administratieve lasten. Echter, de doelgroep wordt op een andere manier ook weer beperkt. Thans is de no-riskpolis van toepassing op personen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, personen zonder uitkering die wel een uitkeringsverleden hebben en nu gebruik maken van specifieke voorzieningen en personen met een indicatie dat ze moeilijker toegang hebben tot de arbeidsmarkt als gevolg van een handicap.
     Door deze beperking behoren de volgende werknemers niet meer tot de doelgroep:
- werknemers van wie de arbeidsongeschiktheidsuitkering is geëindigd;
- werknemers die geen Wsw-indicatie meer hebben;
- werknemers die een werkvoorziening hebben;
- werknemers die een ruime individuele indicatiestelling hebben.
     De beperking van deze doelgroep zal leiden tot een vermindering van het aantal werknemers dat aanspraak op ziekengeld kan maken. Per saldo wordt geraamd dat de doelgroep zal toenemen. Verder is het aantal ziekmeldingen van belang. De veronderstelling is dat het aantal ziekmeldingen bij het UWV zal verdubbelen ten opzichte van de 19 000 personen in 2004.¹ Dit leidt tot structurele extra administratieve lasten van €|0,3 miljoen per jaar uitgaande van €|12,- gemiddelde kosten per ziekmelding en gemiddeld 1,3 ziekmeldingen per persoon per jaar. Dit structurele niveau wordt in vijf jaar bereikt. Bij een groter aantal ziekmeldingen dan hier aangenomen, zullen de administratieve lasten evenredig toenemen.

1. Volgens de cijfers van het UWV.

Premiekorting

     De inhoudelijke regeling van de premiekorting verandert niet. Wel wordt de doelgroep waarop ze van toepassing is, beperkt. De beperking is gelijk aan de beperking van de doelgroep voor de no-riskpolis. Dit betekent dat de werkgever voor minder werknemers een beroep kan doen op de premiekorting en zijn administratieve lasten daardoor verminderen. De huidige administratieve lasten die horen bij de premiekorting zijn minder dan €|90 000,-. Daarom is het effect van de Wet WIA op de administratieve lasten marginaal. Overigens is de werkgever niet verplicht om premiekorting aan te vragen.

Aanvragen van een arbeidsplaatsvoorziening bij het UWV

     Er zijn twee belangrijke veranderingen:
• het pakket voorzieningen wordt beperkt;
• voorzieningen worden zoveel mogelijk aan de werknemer in plaats van aan de werkgever verstrekt.
     De eerste beperking komt vooral voort uit de uitbreiding van de taak of verantwoordelijkheid van de werkgever met betrekking tot arbeidsomstandigheden, waardoor meer aanpassingen als algemeen gebruikelijk of behorende tot de arbotaak van de werkgever worden gerekend. Daarvoor wordt geen vergoeding meer gegeven. In het begin zullen wellicht relatief meer bezwaar- en beroepszaken gevoerd worden tegen afwijzingen op de aanvragen voor vergoedingen. Na enige gewenning aan de nieuwe lijn zullen de werkgevers minder aanvragen indienen. Met betrekking tot de administratieve lasten zal uiteindelijk het aantal aanvragen geleidelijk afnemen.

     rblz.|76| In die gevallen waarin een voorziening door de werknemer wordt aangevraagd, zal de werkgever er nog wel enige bemoeienis mee hebben, in verband met begeleiding bij de aanvraag en de realisatie van de voorziening ter plaatse na toekenning door het UWV. Net zoals bij de premiekorting wordt dit effect op de administratieve lasten geraamd op nihil.

6.4. Overige onderwerpen

Intensivering van gebruik van schriftelijke stukken in het claimbeoordelingsproces

     Voor de werkgever veroorzaakt dit onderdeel geen verandering in de administratieve lasten.
     Het betreft hier stukken over de medische situatie van degene die een uitkering aanvraagt (diagnose, gevolgde behandeling). Veelal zal de bedrijfsarts hierover al beschikken. Uitgangspunt hierbij is dat voor de schriftelijke stukken zoveel mogelijk gebruik gemaakt wordt van de informatie waarover de bedrijfsarts toch al beschikt of die de werknemer zelf verzorgt. De werknemer zelf moet aantonen dat hij in behandeling is bij een specialist. Hij kan dit bijvoorbeeld doen door zijn afsprakenkaart te tonen.

Opnemen van een verklaring van de bedrijfsarts als een vervroegde IVA-uitkering wordt aangevraagd

     Voor de werkgever veroorzaakt dit onderdeel geen verandering in de administratieve lasten.
     Als een werknemer een aanvraag indient om een IVA-uitkering te ontvangen vóór de twee jaar ziekte voorbij zijn - een flexibele keuring - moet zijn bedrijfsarts verklaren dat betrokkene naar zijn mening volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is. De bedrijfsarts moet deze verklaring ook afgeven als de IVA-uitkering op het gebruikelijke moment wordt aangevraagd. De administratieve lasten blijven dus gelijk ten opzichte van de situatie dat er geen vervroegde uitkering wordt aangevraagd.

De Wet SUWI

     Met betrekking tot het sofinummer (artikel 73 Wet SUWI) wordt in dit wetsvoorstel geen informatieverplichting opgenomen voor de werkgever of de verzekeraar. Alleen de bevoegdheid tot het gebruik van het sofinummer wordt uitgebreid. Voor de uitvoering betreft het technische wijzigingen die geen gevolgen hebben voor de administratieve lasten. Voor de werkgever veroorzaakt dit onderdeel geen verandering in de administratieve lasten.

Financiering van de Wet WIA/Wet financiering sociale verzekeringen

     De financiering van het nieuwe stelsel levert geen extra administratieve lasten op. Voor de bepaling van de hoogte van de uitkering (werk/niet werk, mate van benutting van resterende verdiencapaciteit) worden door de verzekeraar gegevens uitgevraagd bij de eigenrisicodrager. Ook kan de werkgever de verzekeraar machtigen om deze gegevens op te vragen bij het UWV.

Declaratieregeling voor de eigenrisicodrager

     Het UWV verstrekt in principe de uitkeringen aan de WGA-uitkeringsgerechtigden. Het UWV declareert de loongerelateerde en de WGA-vervolguitkering, dan wel de loonaanvulling ter hoogte van de WGA-vervolguitkering, bij de eigenrisicodrager. De eigenrisicodrager ontvangt dan uitsluitend een rekening die voldaan moet worden. Dit brengt geen extra administratieve lasten met zich mee.
     In het geval de eigenrisicodrager er vrijwillig voor heeft gekozen de uitkering zelf te verstrekken, kan de eigenrisicodrager de loonaanvulling boven de WGA-vervolguitkering bij het UWV declareren. Dit brengt in principe wel rblz.|77| extra administratieve lasten met zich mee, maar het zelf verstrekken van de uitkeringen is geen wettelijke verplichting, doch een vrije keuze van de eigenrisicodrager. Bijgevolg blijven de extra administratieve lasten buiten de aan het wetsvoorstel IWIA verbonden administratieve lasten.

Wijziging van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten

     In de wijziging van het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten wordt het bestaande besluit aangepast aan de Wet WIA. Ook wordt de mogelijkheid gecreëerd om nadere regels te stellen omtrent het maatmaninkomen; dit in verband met de inwerkingtreding van de Wet administratieve lastenverlichting en vereenvoudiging in socialeverzekeringswetten (Walvis). Dat levert een besparing op van de administratieve lasten van circa €|3 miljoen vanaf 2009, wat al is meegenomen in de genoemde wijziging. Deze lastenverlichting zal voor dit wetsvoorstel niet meer meetellen.

     Voor een offerteaanvraag bij een verzekeraar zal het UWV eenmalig gegevens leveren op verzoek van de werkgever. De administratieve lasten die hierbij horen, zijn al meegeteld bij het aanvragen eigenrisicodragerschap in paragraaf 6.2. De eigenrisicodrager levert alle andere gegevens rechtstreeks aan de verzekeraar. Aangezien dit een afspraak is tussen de eigenrisicodrager en de verzekeraar, valt dit buiten de definitie van de administratieve lasten.

6.5. Totaalbeeld

     De hierboven beschreven maatregelen leveren in totaal een structurele stijging van de administratieve lasten op van €|0,7 miljoen vanwege de uitbreiding van de no-riskpolis. Dit is een volume-effect, wat ertoe leidt dat ondanks de vereenvoudigde regelgeving er aanvankelijk toch een lichte stijging is van de administratieve lasten. Samen met het al in het wetsvoorstel WIA opgenomen volume-effect ¹ van €|–0,7 miljoen is het totaaleffect voor de administratieve lasten van het wetsvoorstel WIA en het onderhavige wetsvoorstel dus €|–0,2 miljoen.
     Wel is er in 2007 een incidentele stijging van €|1,5 miljoen, omdat alle eigenrisicodragers WAO ook eigenrisicodrager IVA worden. Dit bedrag kan oplopen afhankelijk van het aantal nieuwe aanvragen voor het eigen risico dragen door bedrijven die nu nog publiek verzekerd zijn voor de WAO. Ten aanzien van de Wet SUWI en de financiering van de Wet WIA (de aspecten van de Wfsv niet meegeteld) zijn er geen veranderingen in de administratieve lasten. In onderstaande tabel staat het totale overzicht van de gevolgen van de invoering van de Wet WIA en het onderhavige wetsvoorstel voor de administratieve lasten.

1. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA is gemeld dat het volume-effect op de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven een structurele daling zal zijn van €|1,0 miljoen, waarvan €|0,3 miljoen al is ingeboekt bij de Wet verlenging loondoorbetaling bij ziekte 2003.

Tabel. Totaaloverzicht van de administratievelastenontwikkeling. Positieve bedragen betekent een verzwaring van de administratieve lasten (in miljoen euro):

1. De hoogte van de administratieve lasten is sterk afhankelijk van het aantal bedrijven dat het eigenrisicodragerschap zal gaan aanvragen. De cijfers in deze tabel zijn gebaseerd op de voorbeelden zoals die gegeven zijn in paragraaf 6.2. Voor de structurele situatie is uitgegaan van het huidige aantal nieuwe aanvragen voor het eigenrisicodragerschap door startende bedrijven. Elke 1000 meer nieuwe aanvragen dan nu leidt tot een verhoging van circa €|0,1 miljoen aan administratieve lasten.

Tabel. Tijdreeks voor de veranderingen in de administratieve lasten (in miljoen euro):

rblz.|78| 1. De hoogte van de administratieve lasten is sterk afhankelijk van het aantal bedrijven dat het eigenrisicodragerschap zal gaan aanvragen. De cijfers in deze tabel zijn gebaseerd op de voorbeelden zoals die gegeven zijn in paragraaf 6.2. Voor de structurele situatie is uitgegaan van het huidige aantal nieuwe aanvragen voor het eigenrisicodragerschap door startende bedrijven. Elke 1000 meer nieuwe aanvragen dan nu leidt tot een verhoging van circa €| 0,1 miljoen aan administratieve lasten.

6.6. Gevolgen voor de rechterlijke macht

     Het onderhavige wetsvoorstel leidt niet tot een toename van de belasting van de rechterlijke macht. Het overgangsrecht eerbiedigt bestaande WAO-uitkeringsrechten, zodat geen extra beslissingen en daaruit voortvloeiende gerechtelijke procedures zijn te verwachten. Voor wat de financieringsstructuur van het nieuwe stelsel betreft geldt dat er ook in de huidige situatie reeds sprake is van premiedifferentiatie en de mogelijkheid voor werkgevers om zelf het risico van de betaling van de arbeidsongeschiktheidsuitkering te dragen. Weliswaar verschilt de nieuwe regeling van de financiering en het eigen risico dragen op detailniveau in belangrijke mate van de huidige regeling, maar deze verschillen leiden niet tot extra beslissingen en als gevolg daarvan tot extra bezwaar- en beroepsprocedures. De voorgestelde aanpassingen op het vlak van de reïntegratie betreffen voornamelijk wetstechnische wijzigingen, waarbij voorzieningen die in de Wet Rea waren geregeld - voor zover nodig - in andere wetgeving worden ondergebracht. Deze en ook de overige in dit wetsvoorstel geregelde onderwerpen leiden niet tot een toename van de belasting van de rechterlijke macht.

7. Uitvoeringskosten

     In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel WIA is in paragraaf 13.5 in kwalitatieve zin beschreven wat het effect van het wetsvoorstel WIA is op de uitvoeringskosten. Daarbij is tevens aangegeven dat in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel IWIA een kwantitatief beeld van het effect van het WIA-complex op de uitvoeringskosten wordt geschetst.

     De invoering van het wetsvoorstel WIA heeft langs meerdere wegen effect op het structurele niveau van de uitvoeringskosten:
1. Als gevolg van de stelselherziening is naar verwachting sprake van een forse instroomreductie. Als gevolg van de strengere criteria zal, naast een blijvende groep volledig en duurzaam arbeidsongeschikten in de IVA, een deel van de groep die volgens het huidige WAO-criterium arbeidsongeschikt is in de WGA-regeling terecht komen of niet arbeidsongeschikt worden verklaard. Derhalve zullen er op de langere termijn minder personen door het UWV van een uitkering worden voorzien. Tevens zullen minder personen worden herbeoordeeld en zo mogelijk gereïntegreerd, waardoor ook minder trajecten zullen worden ingezet. Voor een deel zal hierbij overigens sprake zijn van weglek naar de WW. Er zal zodoende door de instroomreductie sprake zijn van een daling van de WAO-uitvoeringskosten en een geringe stijging van de WW-uitvoeringskosten.
2. De herbeoordelingsystematiek is reeds drastisch gewijzigd door het wegvallen van de wettelijke eerste- en vijfdejaarsherbeoordeling en de introductie van de cohortsgewijze herbeoordelingen. Deze wijziging is gedurende de herbeoordelingsoperatie kostenneutraal in die zin dat de vrijgevallen capaciteit vanwege het wegvallen van de wettelijke rblz.|79| herbeoordelingen door het UWV wordt ingezet voor de uitvoering van de cohortsgewijze herbeoordelingen. Vanaf 2006 zullen professionele herbeoordelingen in het kader van IVA, WGA en WAO worden uitgevoerd en vindt indien sprake is van "geringe kans op herstel", gedurende de eerste vijf jaar jaarlijks een herbeoordeling plaats. Vanaf medio 2006 levert de wijziging in de herbeoordelingsystematiek een besparing op de uitvoeringskosten op. Deze besparing wordt meegenomen in het kader van dit wetsvoorstel.
3. De claimbeoordeling wordt kwalitatief verbeterd. Het UWV zal vaker dan voorheen een intensievere claimbeoordeling toepassen en beslissingen voor de IVA worden genomen door een beslissingsautoriteit. Daarnaast moet in het keuringsproces gewerkt worden met lijsten en protocollen. Ook bestaat er voor evidente gevallen de mogelijkheid om na minimaal een halfjaar wachttijd een verzoek tot een vervroegde keuring in te dienen. Dit zal leiden tot een stijging van de uitvoeringskosten per claimbeoordeling.
4. Het eerbiedigende overgangsrecht leidt tot het langdurig naast elkaar bestaan van een WAO-stelsel en een WIA-stelsel. Het WAO-stelsel kent alleen nog uitstroom en geen nieuwe instroom en zal zodoende langzaam in omvang afnemen. Bij het afnemende volume zal het noodzakelijke systeemonderhoud en de doorvoering van eventuele wijzigingen de gemiddelde kosten van het bestandsbeheer WAO doen toenemen.
5. De huidige samenloop WW/WAO komt te vervallen in de WGA-regeling. Dit zal tot een efficiencyverbetering en dus besparing op de uitvoeringskosten kunnen leiden. Tevens zullen de uitvoeringskosten bezwaar en beroep met name in het eerste jaar na invoering van de Wet WIA stijgen.
6. De Wet Rea komt te vervallen. De reïntegratie-instrumenten die worden gehandhaafd, worden ondergebracht in de materiewetten. De herstructurering van het reïntegratie-instrumentarium heeft een budgettair neutraal effect op de uitvoeringskosten. De indicatiestelling arbeidsgehandicapten voor onder meer de Wwb-populatie gaat over naar het CWI. Naast eenmalige kosten leidt dit tot een structurele kostenstijging bij de CWI.
7. In het wetsvoorstel IWIA wordt tevens een aantal bijkomende zaken geregeld. Het betreft onder meer wijzigingen in de TW voor WGA/IVA-gerechtigden om samenloop met Ioaw te vermijden en de afsluiting van de Wamil voor nieuwe gevallen. Deze maatregelen zullen slechts in beperkte mate effect hebben op de uitvoeringskosten.
8. Het wetsvoorstel IWIA regelt tevens de mogelijkheden tot eigen risico dragen en de publieke premiedifferentiatie. Dit kan leiden tot een aanvullende besparing op de uitvoeringskosten van het UWV oplopend tot €|10 miljoen in 2010, aangezien de betreffende werkgevers de mogelijkheid hebben zelf zorg te dragen voor de betaling van de uitkeringen (inbegrepen in onderstaande tabel). De omvang van deze besparing is uiteraard afhankelijk van de mate waarin van deze mogelijkheid gebruik zal worden gemaakt.
9. Voorts is sprake van een kostenverhogend effect vanwege de noodzakelijke gegevensuitwisseling. Incidenteel zal dit tot een kostenverhogend effect leiden vanwege de beoordeling door het UWV van (nieuwe) aanvragen voor eigen risico dragen WGA.

Tabel. Besparing op structurele uitvoeringskosten van het UWV (in miljoen euro):

 
     rblz.|80| Uitgaande van de in de memorie van toelichting gehanteerde volumeveronderstellingen en rekening houdend met het effect van de wijziging van de systematiek van de herbeoordelingen loopt de besparing op de structurele uitvoeringskosten UWV op de langere termijn (2020) op tot circa €|85 miljoen op jaarbasis.

     Naast bovenstaande structurele effecten zal sprake zijn van omvangrijke eenmalige implementatiekosten. Deze kosten zijn verspreid over de jaren 2005-2008 en bedragen in totaal €|127 miljoen. De implementatiekosten hangen voornamelijk samen met de ombouw van de huidige ICT-systemen tot een nieuw systeem. Aangezien het UWV in de uitvoeringstoets heeft aangegeven dat een geheel nieuw systeem om de Wet WIA uit te voeren op zijn vroegst per 2008 gereed zal zijn, is voorts sprake van extra kosten wegens het bouwen van een noodvoorziening en de tijdelijk deels handmatige uitvoering. Daarnaast zijn invoeringskosten voorzien als gevolg van productieverlies tengevolge van inleren, beoordeling van aanvragen voor eigen risico dragen WGA en aanpassing van de polisadministratie.

Tabel. Implementatiekosten (in miljoen euro):

 
     Het WIA-complex zal eveneens tot implementatiekosten leiden aan de zijde van de belastingdienst als gevolg van de taken van de belastingdienst ingevolge de Wfsv/Walvis/SUB [SUB: samenwerking UWV en belastingdienst, red.] en aan de zijde van de CWI als gevolg van de overgang van de indicatiestelling arbeidsgehandicapten.

     De belastingdienst raamt de uitvoeringskosten op €|5 miljoen in 2006, aflopend tot structureel €|3 miljoen op jaarbasis vanaf 2009.

     De kosten van de indicatiestelling zullen voor rekening komen van de gemeenten; aangezien gemeenten thans al de kosten voor de indicatiestelling dragen, treedt in dit opzicht geen wijziging op.

8. Ontvangen commentaren

8.1. Inleiding

     Een concept van het wetsvoorstel is aan het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) gezonden met het verzoek dit wetsvoorstel van uitvoeringstechnisch commentaar te voorzien. Ook is het concept-wetsvoorstel gezonden aan de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) met het verzoek de toezichtbaarheidsaspecten van dit wetsvoorstel te beoordelen. Daarnaast is een concept-wetsvoorstel gezonden aan de Raad voor werk en inkomen (RWI), de Centrale organisatie werk en inkomen, het College bescherming persoonsgegevens (CBP) en het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal).
     In dit hoofdstuk worden de ontvangen commentaren samengevat en voorzien van een reactie van de regering. Indien het commentaar aanleiding heeft gegeven tot een aanpassing van dit wetsvoorstel, wordt dat toegelicht.¹

1. Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

rblz.|81| 

8.2. Het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV)

     Het UWV gaat in zijn uitvoeringstoets in op punten die zien op de implementatie en uitvoerbaarheid van onderhavig wetsvoorstel. Daarbij gaat het UWV tevens na of gelijktijdige invoering van de Wet WIA, IWIA en Walvis/SUB/Wfsv per 1 januari 2006 mogelijk is. Voorts is het UWV in zijn toets op punten van meer inhoudelijke aard ingegaan.

Implementatie, uitvoerbaarheid en financiering

     Het UWV geeft aan dat invoering van de Walvis/SUB/Wfsv zonder nadere interventies per 1 januari 2006 mogelijk is. De IWIA heeft echter grote gevolgen voor de systemen die reeds in het kader van de Walvis/SUB/Wfsv zijn ontwikkeld. Het UWV komt daarom tot de conclusie dat integrale invoering van de Wet WIA, IWIA en Walvis/SUB/Wfsv per 1 januari 2006 niet mogelijk is.

     Voorts stelt het UWV dat de raming van de instroom in de Wet WIA voor 2006, op basis waarvan de rentehobbel is vastgesteld, te hoog is.

Reactie regering

     Naar aanleiding van het commentaar van het UWV heeft nader overleg plaatsgevonden met het UWV. Dit overleg heeft geleid tot een aantal wijzigingen van het wetsvoorstel op het punt van de financiering van de WGA- en IVA-uitkeringen in 2006 en 2007. Voor deze jaren wordt op een aantal punten afgeweken van de voor de WGA- en IVA-uitkeringen voorziene structurele financieringswijze.
     In 2006 is voor de financiering van de WGA in die zin sprake van een overgangssituatie dat wel sprake zal zijn van eigen risico dragen WGA, maar nog niet van premiedifferentiatie WGA. Dat laatste zal in 2007 worden ingevoerd, waarbij in 2007 alleen de huidige twee bedrijvencategorieën worden onderscheiden, dit in afwijking van de structurele situatie (vanaf 2008) waarin sprake is van drie categorieën.
     De overgangsregeling in 2007 voor de IVA betreft het ook in dat jaar niet toepassen van premiedifferentiatie. Dit is ingegeven door het streven naar beheersing van administratieve en uitvoeringslasten, mede met het oog op de voorwaardelijke afschaffing van de Pemba en mede naar aanleiding van opmerkingen van het UWV hierover.

     In hoofdstuk 3 van deze memorie van toelichting zijn de verschillende situaties beschreven zoals die gelden vanaf 2006. De regering is van oordeel dat met het uitstel van de beoogde financieringsmethodiek aan de bezwaren van het UWV tegemoet is gekomen.

     In juni 2005 zal definitieve vaststelling van de hoogte van de rentehobbel plaatsvinden op basis van de meest actuele instroomramingen.

Overgangsrecht

     Het UWV merkt op dat de eerbiediging van bestaande rechten op grond van de WAO betekent dat voor een steeds kleiner wordend aantal gevallen nog maximaal 47 jaar kennis over de WAO en de ondersteunende systemen in stand moet blijven. Op termijn zal daardoor de verhouding tussen uitkeringslasten en uitvoeringskosten voor deze categorie disproportioneel worden.

Reactie regering

     De regering onderkent dat de keuze voor de eerbiediging van bestaande rechten op grond van de WAO impliceert dat het UWV gedurende nog maximaal 47 jaar twee afzonderlijke en van elkaar verschillende stelsels moet uitvoeren en dat hieraan extra uitvoeringskosten zijn verbonden. De argumenten op grond waarvan de regering is gekomen tot de keuze voor rblz.|82| eerbiediging van bestaande rechten en die zijn opgenomen in hoofdstuk 2 wegen echter zwaarder.

Wijzigingen Wet Rea

     Het UWV merkt op dat met intrekking van de Wet Rea teruggekeerd wordt naar de situatie vóór invoering van de Wet Rea. De onoverzichtelijkheid van doelgroepen en instrumenten was aanleiding tot invoering van die wet. Het UWV heeft de eenduidigheid van de Wet Rea altijd als positief ervaren en betreurt de versnippering. Dit geldt ook voor de versnippering van het Reïntegratiefonds over meerdere fondsen, waarbij het risico ontstaat van problemen inzake rechtmatigheid en verantwoording bij samenloopsituaties. Tevens heeft het UWV nadere opmerkingen en vragen bij de wettekst en toelichting.

Reactie regering

     Het intrekken van de Wet Rea en het opnemen van de doelgroepen en instrumenten in andere wetten is uitgebreid gemotiveerd in paragraaf 4.1 van deze memorie van toelichting. Na inwerkingtreding van de Wet Rea zijn in de loop der tijd wijzigingen doorgevoerd in de Wet Rea en in andere wetten waardoor de Wet Rea niet meer geheel correspondeert met de oorspronkelijke opzet. Daarbij is gewezen op de rolverdeling tussen sociale partners en de overheid en de deregulering en vereenvoudiging van het instrumentarium. Daarnaast is van belang dat door toetreding van verzekeraars tot het stelsel van de arbeidsongeschiktheidsverzekering de financiering van reïntegratietrajecten voor een belangrijk deel niet meer uit het publieke reïntegratiebudget geschiedt. Ook hebben inzichten over gebruik en effectiviteit van het instrumentarium geleid tot wijzigingen in de regelingen. Tot slot is nog van belang op te merken dat de neerwaartse aanpassingen die voor het Rea-budget zijn vastgesteld geen aanleiding vormen tot het ongewijzigd voortzetten van de Wet Rea. Met de invoering van de Wet WIA en intrekking van de Wet Rea worden de verschillende reïntegratie-instrumenten gericht ingezet voor diegenen die daadwerkelijk een beroep moeten doen op de verschillende instrumenten. Door de instrumenten op te nemen in de verschillende materiewetten ontstaat voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikten, die op deze wetten een beroep moeten doen na invoering van de Wet WIA, zowel een kader voor de inkomensderving als voor de ondersteuning bij reïntegratie. Hiermee zal naar verwachting de effectiviteit en efficiency van de instrumenten worden vergroot.

     Het is mogelijk dat instrumenten worden ingezet voor personen die rechten ontlenen aan meerdere wetten. Wat betreft de mogelijke samenlooprelaties worden daarbij geen problemen verwacht met betrekking tot de rechtmatigheid en verantwoording. Het aantal gevallen waarbij een persoon rechten op uitkering ontleent aan verschillende wettelijke regelingen zal niet toenemen ten opzichte van de voorheen bestaande wetgeving. Wel is het mogelijk dat in meer gevallen dan voorheen een keuze zal moeten worden gemaakt uit welk fonds de middelen voor een reïntegratie-instrument worden gehaald. Zo nodig zullen hiervoor regelingen worden getroffen.

     De regering heeft van de door het UWV gemaakte opmerkingen gebruik gemaakt om de wettekst en de daarop gegeven toelichting te verduidelijken.

Gegevensverstrekking

     Het UWV is van mening dat de gegevensverstrekking door het UWV in het kader van verzekeringen inzake loondoorbetaling, premiebetaling of het eigenrisicodragerschap aan de werkgever en niet aan de verzekeraar moet plaatsvinden

rblz.|83| 
Reactie regering

     Zoals nader uiteen is gezet in paragraaf 5.6 dient het UWV een beperkt aantal gegevens aan de werkgever te verstrekken. Slechts met een machtiging van de werkgever kan het UWV deze gegevens rechtstreeks aan de verzekeraar verstrekken. Het commentaar van het UWV is voor de regering (mede) aanleiding geweest de wettekst en de toelichting op dit punt aan te passen en te verduidelijken.

Medische gezondheidsgegevens

     Voorts bepleit het UWV na te gaan onder welke voorwaarden bij het regelen van de gegevensverstrekking voor verzekeringsartsen een verplichting bestaat gezondheidsgegevens te verstrekken. Ook wijst het UWV op de uitzonderingen op de bepalingen in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). Het gaat om de bepalingen waarin de arts slechts met toestemming van de patiënt gegevens mag doorsturen naar een ander en het blokkeringsrecht van de patiënt over een keuringsrapport. Deze bepalingen gelden tijdelijk niet voor onder anderen verzekeringsartsen. Het UWV stelt vast dat deze uitzonderingen (geregeld bij algemene maatregel van bestuur van 13 maart 2000, Stb. 2000, 121) met ingang van 1 mei 2005 niet meer zouden gelden.

Reactie regering

     De regering stelt vast dat bij het verstrekken van medische gegevens door het UWV aan derden niets verandert ten opzichte van de huidige situatie. Dit betekent dat op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) wordt beoordeeld of bij de verwerking van deze gegevens door het UWV gegevensverstrekking aan derden is toegestaan. Dit betekent dat slechts met uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene het UWV medische gegevens aan de verzekeraar mag verstrekken.

     Bij Besluit van 22 maart 2005, Stb. 2005, 174, is de in de AMvB geregelde uitzonderingstermijn verlengd tot 2010. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat deze uitzonderingen in de relevante wetten op het SZW-terrein een structurele regeling kennen. Dit wetsvoorstel bevat deze structurele regeling in artikel 74 Wet SUWI (voor de verwerking van gegevens door het UWV, SVB [Sociale verzekeringsbank, red.] en CWI) en door aanpassing van artikel 14 van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 voor de taak van de bedrijfsarts. De regering komt tot de conclusie dat de door het UWV bepleite continuering van deze uitzonderingen daarmee wordt geëffectueerd.

Arbeidsgehandicaptenstatus

     Het UWV merkt op dat de beoogde bescherming van de arbeidsgehandicaptenstatus gedurende de eerste twee maanden van een nieuw dienstverband niet sluitend is voor in het kader van de WAO te nemen beslissingen. Indien binnen de eerste twee maanden ongeschiktheid tot werken intreedt en deze ongeschiktheid leidt tot een snelle beslissing inzake herleving/verhoging van de uitkering, móét deze beslissing aan de actuele werkgever worden uitgereikt als belanghebbende in de zin van de Awb. Indien deze situatie niet als wenselijk wordt geacht, is naar de mening van het UWV een aanvullende wettelijke bepaling vereist.

     Het UWV is voorts van oordeel dat de voorgestelde regeling voor het UWV een onduidelijke positie oplevert. Het UWV heeft daarbij de situatie op het oog waarin de werkgever vanuit het belang van een eventueel recht op premiereductie direct bij indienstneming van een arbeidsgehandicapte het UWV verzoekt om informatie over de status van de werknemer.

rblz.|84| 
Reactie regering

     Met de voorgestelde regeling beoogt de regering, mede naar aanleiding van het verzoek van het CBP, duidelijkheid te bieden waar het betreft de periode van bescherming van de status gedeeltelijk arbeidsgeschikte, met name in het verkeer tussen werknemer en werkgever. Uitgangspunt is dat de periode van bescherming de sollicitatieperiode omvat, alsmede twee maanden na indiensttreding. In deze periode mag de werkgever niet vragen naar de status van de werknemer en is de werknemer niet verplicht ter zake zijn status bekend te maken aan de werkgever. Is deze periode verstreken, dan mag de werkgever de werknemer wel naar diens status vragen en is de werknemer ook verplicht deze bekend te maken. De regering is van oordeel dat de voorgestelde regeling de beoogde duidelijkheid biedt. De regeling voorkomt echter niet dat het in bijzondere gevallen kan vóórkomen dat de status van de werknemer al eerder bij de werkgever bekend wordt. Gedacht kan worden aan de situatie waarin de gedeeltelijk arbeidsgeschikte die aan het werk gaat bij een nieuwe werkgever heel snel weer uitvalt en het UWV vervolgens snel een besluit kan nemen over de uitkeringssituatie, waarbij de nieuwe werkgever direct belanghebbende is. De regering acht het niet waarschijnlijk dat zulke gevallen, waarin verschillende mutaties zich snel opvolgen, zich vaak zullen voordoen.

     De regering ziet niet in dat de voorgestelde regeling een onduidelijke situatie voor het UWV oplevert. Zoals het UWV zelf in zijn commentaar ook aangeeft, kan het UWV het doen van mededelingen daarover aanhouden voor de duur van de eerste twee maanden van het dienstverband van betrokken werknemer en zich daarbij beroepen op het systeem van de wet waarin bescherming van de werknemer op het punt van zijn arbeidsgehandicaptenstatus tegenover zijn werkgever geboden wordt binnen een periode van twee maanden. Na deze periode kan het UWV zich hierop niet langer beroepen en dient het de werkgever te informeren.

Ontwikkeling uitkeringslasten

     Het UWV wijst erop dat de WAO-instroom in 2004 circa 58 000 bedraagt en daarmee afwijkt van de gehanteerde basisinstroom van 73 000 in de WAO. Als de trend met betrekking tot 2004 zich doorzet, zal het structurele niveau van uitkeringslasten WAO en Wet WIA ook circa 20% lager zijn dan in de gehanteerde berekeningen is aangegeven. Volgens het UWV is onduidelijk in welke mate de Wet WIA zelf aan de besparingen bijdraagt. Voorts merkt het UWV op dat als het uitkeringsniveau in de IVA te zijner tijd wordt verhoogd, de structurele uitkeringslasten van de Wet WIA naar verwachting hoger zullen zijn dan van de huidige WAO.

Reactie regering

     De regering zal in de loop van 2005 bezien of de instroomuitgangspunten op basis van de stand van zaken op dat moment bijstelling behoeven. De regering acht het van belang op te merken dat ook bij een lagere instroom dan thans begroot, de Wet WIA nog steeds een besparing oplevert.

Uitvoerings- en invoeringskosten

     Het UWV raamt de structurele uitvoeringskosten over 2006 en 2007 op €|40 miljoen respectievelijk €|22 miljoen. De invoeringskosten van de Wet WIA en de IWIA raamt het UWV op €|151 miljoen.

Reactie regering

     Naast de becijfering van de structurele uitvoeringskosten zoals door het UWV opgenomen in de uitvoeringstoets, dienen ook de effecten van de wijziging van de systematiek van herbeoordelingen betrokken te worden. In de memorie van toelichting bij het voorstel van Wet wijziging systematiek herbeoordelingen arbeidsongeschiktheidswetten (Kamerstukken II 2003-2004, 29 498, nr. 3) is immers opgenomen dat de ontwikkeling rblz.|85| van de uitvoeringskosten arbeidsongeschiktheid op lange termijn bezien zal worden in het kader van de nog bij de Staten-Generaal aanhangig te maken wetsvoorstellen met betrekking tot het nieuwe arbeidsongeschiktheidsstelsel.
     In 2004, 2005 en deels in 2006 wordt de vrijgevallen capaciteit bij het UWV als gevolg van het wegvallen van de wettelijke herbeoordelingen, de verlenging van de loondoorbetaling en het vervallen van de toegang tot de WAZ ingezet voor de cohortsgewijze herbeoordelingen. Vanaf medio 2006 komt deze capaciteit structureel beschikbaar. Hiermee rekening houdend laten de structurele uitvoeringskosten een besparing zien.
     De raming van de invoeringskosten van het UWV bedraagt €|151 miljoen over de jaren 2005-2008. Het verschil tussen het door het UWV gevraagde bedrag en de beschikbare €|127 miljoen wordt verklaard door het niet meenemen van een door het UWV opgevoerde risico-opslag van 30% op een deel van de ICT-kosten (gezien het feit dat dit niet gebruikelijk is in de relatie UWV-SZW en dat UWV bij evidente meerkosten onderbouwd om aanvullend budget kan vragen), halvering van de kosten verbonden aan het beoordelen van eigen risico dragen WGA (gezien het feit dat werkgevers die eigenrisicodrager WAO waren vóór 1 januari 2005 van rechtswege eigenrisicodrager WGA worden) en halvering van de ICT-kosten in 2008 voor de bouw van definitieve voorzieningen voor de Wet WIA (gezien het feit dat het UWV heeft aangekondigd dat deze voorzieningen vanaf 1 januari 2008 operationeel zullen zijn).

8.3. De Inspectie Werk en Inkomen (IWI)

     De IWI geeft aan dat de keuze van de regering om na invoering van de Wet WIA bestaande rechten op grond van de WAO te eerbiedigen geen problemen oplevert om haar toezichthoudende taken te kunnen uitvoeren, mits in beide stelsels duidelijk is wat van het UWV wordt verwacht. Voorts wijst de IWI nog op de kwetsbare situatie die ontstaat als gevolg van de korte termijn die nog resteert tot de beoogde inwerkingtredingsdatum van de Wet WIA, in relatie tot de cumulatie met overige ingrijpende wetgeving waarvan de ingangsdatum eveneens op 1 januari a.s. is voorzien (zoals de Walvis en Wfsv).

     De IWI merkt op dat de vermelding in de memorie van toelichting dat loondispensatie nauwelijks wordt ingezet voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten, maar met name voor jonggehandicapten, niet spoort met informatie waarover zij beschikt. Volgens de IWI is loondispensatie in 2003 1132-maal ingezet, waarvan 591 keer voor niet-jonggehandicapten.

     Voorts is de IWI van oordeel dat het concept-wetsvoorstel op onderdelen niet duidelijk is. Ook is er soms sprake van een verschil in vormgeving tussen overeenkomstige bepalingen in verschillende wetten. De IWI maakt tevens een aantal technische en redactionele opmerkingen.

Reactie regering

     De regering heeft kennis genomen van het feit dat de IWI aangeeft geen problemen te ondervinden om haar toezichthoudende taken ten aanzien van de Wet WIA en de WAO te kunnen uitvoeren. Ter zake van de cumulatie met andere wetgeving zij verwezen naar hetgeen hierover naar aanleiding van het UWV-commentaar door de regering is opgemerkt.

     De regering merkt op dat de door de IWI genoemde aantallen van gebruik van loondispensatie gezien worden als een bevestiging van hetgeen in deze memorie van toelichting is gemeld. Naar verhouding tot het aantal werkende personen met een Wajong-uitkering, respectievelijk een andere uitkering, wordt van het instrument overwegend gebruik gemaakt rblz.|86| door personen met een Wajong-uitkering en is er nauwelijks een gebruik door andere personen.

     De regering heeft van de door de IWI gemaakte opmerkingen dankbaar gebruik gemaakt om de wettekst en de daarop gegeven toelichting te verduidelijken.

8.4. De Centrale organisatie werk en inkomen (CWI)

     De CWI gaat uitvoerig in op de nieuwe taak die haar in de IWIA wordt toebedeeld: de indicatiestelling van de gemeentelijke doelgroep om in aanmerking te komen voor de no-riskpolis en premiekorting. Ook maakt de CWI opmerkingen over het gebruik van het sofinummer en gegevensverstrekkingen.

Indicatiestelling

     De CWI onderschrijft het belang dat de indicatiestelling van arbeidsgeschiktheid van personen die een uitkering op grond van de Wwb ontvangen in plaats van bij de gemeente bij de CWI wordt belegd. De CWI merkt daarbij op dat het van groot belang is dat er voor de indicatie heldere, objectief bepaalbare en werkbare besliscriteria worden ontwikkeld. Gelet op de samenhang die bestaat tussen de Wsw-indicatie en de indicatiestelling in verband met artikel 29b ZW/premiekorting gaat de CWI ervan uit dat bij laatstgenoemde indicatiestelling dezelfde systematiek kan worden gevolgd als bij de (her)indicatie Wsw.

Toename van beroep op de Wsw

     De CWI merkt naar aanleiding van het voornemen om de loondispensatie en de persoonlijke ondersteuning alleen nog maar ter beschikking te stellen van de personen die behoren tot de populatie van de Wajong op dat dit naar verwachting zal leiden tot een toename van het beroep op de Wsw en het aantal verzoeken om indicatiestelling Wsw.

Implementatie en kosten

     De CWI geeft aan dat de termijn die nodig is voor de implementatie van de indicatiestelling in de werkprocessen onder meer afhangt van de hanteerbaarheid van de besliscriteria. De CWI pleit voor een directe financiering van de kosten en niet voor een doorbelasting van de kosten per indicatie aan de betrokken gemeente.

Gebruik sofinummer en gegevensverstrekkingen

     De CWI neemt aan dat voor de uitvoering van de indicatiestelling het sofinummer zal worden gebruikt, maar mist nog de wettelijke bevoegdheid daartoe. Tevens pleit de CWI voor een algemene bevoegdheid om het sofinummer te gebruiken voor de wettelijke taken die CWI uitvoert. Voorts gaat de CWI ervan uit dat bij de indicatiestelling gebruik kan worden gemaakt van reeds in de keten aanwezige gegevens omtrent betrokkene.

Reactie regering

Indicatiestelling

     Met betrekking tot de positionering van de indicatiestelling heeft de regering acht geslagen op de sinds 2005 bij de CWI belegde taak tot indicatiestelling voor de Wsw. Juist in verband met de belegging van die indicatiestelling bij de CWI en diverse aspecten die in beide indicatiestellingen een rol kunnen spelen, heeft de regering ervoor gekozen om de indicatiestelling voor de genoemde instrumenten bij de CWI te beleggen. Aan de CWI wordt gevraagd om in samenwerking met het UWV nadere uitwerking te geven aan de indicatiestelling.

rblz.|87| 
Toename van beroep op de Wsw

     De regering deelt de verwachting van de CWI - dat het beroep op de Wsw zal toenemen - niet. Blijkens informatie van het UWV wordt de persoonlijke ondersteuning thans vrijwel uitsluitend ingezet voor (verstandelijk) gehandicapten met een Wajong-uitkering. Ook de loondispensatie wordt naar verhouding tot het aantaal werkenden nauwelijks gebruikt ten behoeve van andere personen dan personen met een Wajong-uitkering. Een groter beroep op (indicatiestelling voor) de Wsw is daarom naar het oordeel van de regering niet aannemelijk.

Implementatie en kosten

     De regering gaat ervan uit dat de invulling van de indicatiestelling op een zodanig tijdstip bekend is dat de CWI in staat is dit uit te voeren op het moment van inwerkingtreding van de Wet WIA. Het te verwachten aantal personen waarvoor een indicatie gevraagd wordt, wordt hierbij betrokken. De regering houdt bij de implementatie van het wetsvoorstel rekening met de voorkeur van de CWI voor een directe financiering van de kosten.

Gebruik sofinummer en gegevensverstrekkingen

     De regering komt aan het verzoek van de CWI om een wettelijke bevoegdheid voor het gebruik van het sofinummer tegemoet. De wettekst is op dit punt aangepast. De veronderstelling van de CWI dat bij de indicatiestelling gebruik kan worden gemaakt van reeds in de keten aanwezige gegevens omtrent betrokkene is correct. De toelichting is op dit punt verduidelijkt.

8.5. De Raad voor werk en inkomen (RWI)

Algemeen

     Gelet op het ingrijpende karakter van de invoering van de Wet WIA vraagt de RWI in zijn commentaar aandacht voor een realistische voorbereidingstijd voor de instanties die belast zijn met de uitvoering van de Wet WIA en met de taken die voortvloeien uit de opheffing van de Wet Rea. Voorts is de RWI van oordeel dat de minister van SZW verantwoordelijk dient te blijven voor een samenhangend pakket van reïntegratie-instrumenten.

Financiële aspecten

     De RWI vraagt zich af of voldoende rekening is gehouden met de financiële consequenties die de afschaffing van de Wet Rea meebrengt voor onder meer gemeenten.

Rea-instrumenten

     De RWI acht de onderbouwing van de opheffing van de Wet Rea te minimaal. Zo vraagt de RWI zich af in hoeverre informatie over de effectiviteit van de instrumenten een rol heeft gespeeld bij de overwegingen.
     Voorts merkt de RWI op dat met de intrekking van de Wet Rea en met het verleggen van de arbeidsongeschiktheidsgrens van 15% naar 35% de doelgroep van de reïntegratie-instrumenten verkleind wordt en dat een aantal instrumenten wordt geschrapt. De RWI gaat tevens in op een aantal afzonderlijke instrumenten. Zo pleit de RWI er onder meer voor dat de instrumenten van het persoonsgebonden reïntegratiebudget gehandhaafd blijven voor de zieke werknemer. Het kernpunt van de kanttekeningen van de RWI is dat deze instrumenten voor alle gedeeltelijk arbeidsgeschikten beschikbaar moeten blijven. De RWI pleit daarom voor een tijdige en goede overdracht van instrumenten.
     Tot slot adviseert de RWI om de Wet WIA vijf jaar na de invoering te evalueren.

rblz.|88| 
Reactie regering

Algemeen

     De regering onderschrijft het belang van een zorgvuldige invoering. Onderdeel daarvan is dat werkgevers tijdig een keuze kunnen maken met betrekking tot het eigen risico dragen. Daartoe vindt veelvuldig overleg plaats met betrokken (uitvoerings)organisaties.
     De regering deelt bovendien de visie van de RWI dat de verschillende reïntegratie-instrumenten goed op elkaar moeten blijven afgestemd en dat de minister van SZW verantwoordelijk blijft voor het wettelijk kader van deze instrumenten.

Financiële aspecten

     Ten behoeve van de arbeidstoeleiding krijgen de gemeenten een gemeentelijk reïntegratiebudget toegewezen (het werkdeel van de Wwb). De hoogte van het beschikbare macrobudget is bepaald door de historisch voor gemeenten beschikbare middelen voor reïntegratie. Voor de besteding van het beschikbare budget dienen door de gemeenten beleidsmatige keuzes te worden gemaakt ten behoeve van een doelmatige besteding van het beschikbare budget aan de gehele dan wel een gedeelte van de doelgroep. Door de meeneemregeling van 75% van het toegekende budget zijn gemeenten zelf in staat om het beschikbare budget over verschillende jaren te verdelen en zelf prioriteiten te stellen over de benutting van reïntegratiemiddelen over de verschillende doelgroepen.

Rea-instrumenten

     Het intrekken van de Wet Rea en het opnemen van de doelgroepen en instrumenten in andere wetten is uitgebreid gemotiveerd in paragraaf 4.1 van deze memorie van toelichting. Daarin is onder meer toegelicht dat onderzoeksgegevens over het gebruik van de diverse instrumenten en de effectiviteit ervan, aanleiding hebben gegeven tot andere vormgeving of afschaffing van die instrumenten. Informatie over de effectiviteit van instrumenten hebben dan ook een rol gespeeld in de overwegingen van de regering.

     Het overgangsrecht zoals vastgelegd in de IWIA ziet op een goede overgangsregeling voor degenen die op het moment van invoering van de Wet WIA gelden als arbeidsgehandicapte en in aanmerking komen voor instrumenten. De regering is van mening dat met invoering van de Wet WIA en intrekking van de Wet Rea de verschillende reïntegratie-instrumenten gericht worden ingezet voor diegenen die daadwerkelijk een beroep moeten doen op de verschillende instrumenten. Door de instrumenten op te nemen in de verschillende materiewetten ontstaat voor de gedeeltelijk arbeidsgeschikten, die op deze wetten een beroep moeten doen na invoering van de Wet WIA, zowel een kader voor de inkomensderving als voor de ondersteuning bij reïntegratie. Hiermee tracht de regering effectiviteit en efficiency van de instrumenten te vergroten. De doelgroep van verschillende instrumenten wordt specifieker geregeld dan voorheen. Daarbij wordt gestreefd naar stroomlijning, zodat in individuele gevallen het juiste pakket van ondersteuning wordt ingezet door het UWV enerzijds en door eigenrisicodragers anderzijds.
     De regering wijst erop dat thans het persoonsgebonden reïntegratiebudget voor de werknemer doorloopt. Het instrument persoonsgebonden reïntegratiebudget zal worden geëvalueerd samen met de individuele reïntegratieovereenkomst. Tot het moment waarop naar aanleiding van de evaluatie beleidsconclusies zijn getrokken, blijft het persoonsgebonden reïntegratiebudget voor de werknemer gehandhaafd.

     rblz.|89| In de Wet WIA is een evaluatiebepaling opgenomen op grond waarvan die wet vijf jaar na de inwerkingtreding ervan geëvalueerd zal worden. Daarmee is derhalve tegemoet gekomen aan de evaluatiewens van de RWI.

8.6. Het College bescherming persoonsgegevens (CBP)

     Het CBP beziet het wetsvoorstel vanuit de bescherming van de persoonsgegevens. In zijn commentaar betrekt het CBP tevens zijn eerder gegeven commentaar (van 3 augustus 2004) op de Wet WIA alsmede mijn schriftelijke reactie daarop (van 28 september 2004).

Positionering verzekeraars

     Het CBP is van oordeel dat er meer duidelijkheid dient te komen over de positie van verzekeraars. Met name vraagt het CBP om helderheid over de bevoegdheden en de beperkingen van verzekeraars daar waar het gaat om de verwerking van persoonsgegevens. Volgens het CBP bestaat hierover ook in het huidige stelsel al onduidelijkheid. Omdat verzekeraars in de toekomst over nog veel meer (medische) persoonsgegevens zullen beschikken - door hun nieuwe taken op grond van de Wet WIA - is helderheid over hun positie geboden volgens het CBP.

Grondslag en doelbinding

     Het CBP is van oordeel dat artikel 8, onderdeel b, Wbp ¹ geen grondslag kan zijn voor werkgevers om persoonsgegevens van hun werknemers te verstrekken aan een private verzekeraar, aangezien (kortgezegd) de werknemer bij deze verzekeringsovereenkomst geen partij is. Voorts is het CBP van mening dat artikel 8, onderdeel f, Wbp ² evenmin een goede basis biedt waarop werkgevers structureel gegevens kunnen verstrekken aan verzekeraars.
     Omdat de verzekeringsovereenkomst volgens het CBP niet als basis kan dienen voor het verstrekken van gegevens, dient de wet te voorzien in een specifieke doelbindingsbepaling met betrekking tot de gegevensverstrekking door de werkgever aan de verzekeraar.

1. Ingevolge artikel 8, onderdeel b, Wbp mogen persoonsgegevens worden verwerkt indien de gegevensverwerking noodzakelijk is voor de uitvoering van een overeenkomst waarbij de betrokkene partij is of voor het nemen van precontractuele maatregelen naar aanleiding van een verzoek van de betrokkene en die noodzakelijk zijn voor het sluiten van een overeenkomst. De betrokkene in de zin van de Wbp is degene op wie de persoonsgegevens betrekking hebben.
2. In artikel 8, onderdeel f, Wbp is aangegeven dat persoonsgegevens mogen worden verwerkt indien de gegevensverwerking noodzakelijk is voor de behartiging van het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke of van een derde aan wie de gegevens worden verstrekt, tenzij het belang of de fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene, in het bijzonder het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, prevaleert.

Overige opmerkingen

     Het CBP vraagt in zijn commentaar ook nog de aandacht voor de volgende onderwerpen.
     Allereerst gaat het CBP in op de verstrekking van gegevens door het UWV aan verzekeraars. Het CBP informeert naar de wettelijke grondslag hiervoor in de Wbp. Bovendien is het CBP van oordeel dat expliciet in een wettelijke bepaling moet worden neergelegd dat verzekeraars de verkregen gegevens slechts mogen verwerken voor de in die bepaling genoemde doelen.
     Voorts is het CBP van oordeel dat de wijze waarop in dit wetsvoorstel het bekendmaken van de status van arbeidsgehandicapte is geregeld voldoende rekening houdt met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene. Ook stemt het CBP in met de wijze waarop in dit wetsvoorstel het gebruik van het sofinummer door verzekeraars is geregeld.
     Tot slot merkt het CBP op dat is toegezegd dat in het onderhavige wetsvoorstel nog aandacht besteed zou worden aan de verhouding van de Wet WIA tot de Wgbo. Het CBP concludeert echter dat hier geen aandacht aan besteed is en vraagt om deze duidelijkheid alsnog te verschaffen.

Reactie regering

Positionering verzekeraars

     Ter zake van de positie van verzekeraars verdient allereerst opmerking dat de regering - anders dan het CBP - niet heeft vernomen dat er op dit rblz.|90| moment problemen bestaan in de praktijk. Ook thans verstrekken werkgevers immers al gegevens - waaronder persoonsgegevens van hun werknemers - aan private verzekeraars op basis van een privaatrechtelijke overeenkomst die tussen beiden is gesloten. De vraag of en welke gegevens door de werkgever aan de private verzekeraar mogen worden verstrekt, is dan ook primair een vraag die in het kader van het overeenkomstenrecht, meer in het bijzonder het verzekeringsovereenkomstenrecht, moet worden beantwoord.
     Ten tweede is de positie van de verzekeraar tot de eigenrisicodrager voor de WGA en tot diens werknemers dezelfde als die van de werkgever in de eerste twee ziektejaren. Hierover zijn de regering evenmin problemen bekend. Indien de werkgever het risico van de loondoorbetaling tijdens de eerste twee ziektejaren onderbrengt bij een private verzekeraar, dan mag hij de (persoons)gegevens verstrekken die de private verzekeraar nodig heeft voor de uitvoering van de overeenkomst. Na de eerste twee ziektejaren bevindt de werkgever die eigenrisicodrager voor de WGA is zich in dezelfde situatie: hij kan dit risico al dan niet onderbrengen bij een private verzekeraar. Zo ja, dan mag hij de (persoons)gegevens verstrekken die de private verzekeraar nodig heeft voor de uitvoering van de overeenkomst. Anders gezegd: inhoud en doel van de overeenkomst die de werkgever/eigenrisicodrager en de private verzekeraar hebben gesloten, bepalen de bevoegdheden en de beperkingen van de private verzekeraar om persoonsgegevens te ontvangen en te verwerken. Dit vloeit reeds voort uit de Wbp zelve (zie hierna), zodat een aanvullende wettelijke regeling niet noodzakelijk is. Dit neemt niet weg dat indien, zoals het CBP stelt, onduidelijkheden bestaan over de bevoegdheden en beperkingen van verzekeraars om persoonsgegevens te ontvangen en te verwerken, over de gegevensverstrekking door werkgevers aan verzekeraars dit wetsvoorstel hierover duidelijkheid kan bieden. In combinatie met de bepalingen over de gegevensvertrekking door het UWV aan de werkgevers en verzekeraars is daarom in de Wet SUWI bepaald dat de persoonsgegevens van de werknemer die de werkgever verwerkt alleen met het oog op de overeenkomsten tot verzekering van de betaling van het loon bij ziekte en de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen door de werkgever aan de verzekeraars mogen worden verstrekt.
     Overigens dient te worden opgemerkt dat de private verzekeraar geen wettelijke taken in het kader van de werknemersverzekeringen uitvoert. Ook in het wetsvoorstel WIA worden, anders dan het CBP stelt, geen (nieuwe) taken aan de private verzekeraars toebedeeld. De WGA wordt óf door het UWV óf (deels) door de werkgever uitgevoerd. Het is dan ook onjuist om in het wetsvoorstel WIA, of in enig andere socialeverzekeringswet, te regelen welke bevoegdheden en beperkingen private verzekeraars hebben om persoonsgegevens te ontvangen en verwerken. Private verzekeraars ontvangen en verwerken immers geen persoonsgegevens in het kader van de uitvoering van het wetsvoorstel WIA.
     Om deze redenen is de regering dan ook van oordeel dat het niet noodzakelijk is om in de wet een aanvullende regeling te treffen voor de positie van de verzekeraars.

Grondslag en doelbinding

     Alvorens een reactie te geven op de opvatting van het CBP ter zake van de grondslag in de Wbp van de gegevensverstrekking, merkt de regering het volgende op.
     Naar het oordeel van de regering zijn er grote maatschappelijke en individuele belangen mee gediend dat de werkgever zijn risico van loondoorbetaling en - als hij eigenrisicodrager is - zijn risico voor de WGA onderbrengt bij een private verzekeraar. De verzekeringsovereenkomst draagt er immers toe bij dat een werknemer bij ziekte of arbeidsongeschiktheid verzekerd is van een inkomensvervangende of inkomensaanvullende uitkering. Ook de werkgever heeft er groot belang bij dat hij zijn risico kan rblz.|91| onderbrengen bij een private verzekeraar. Daardoor kan hij zich immers tegen een betaalbare premie verzekeren tegen zijn mogelijke lasten in verband met ziekte of arbeidsongeschiktheid.

     In artikel 8, onderdeel f, Wbp is aangegeven dat persoonsgegevens mogen worden verwerkt indien de gegevensverwerking noodzakelijk is voor de behartiging van het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke of van een derde aan wie de gegevens worden verstrekt, tenzij het belang of de fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene, in het bijzonder het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, prevaleert. Anders dan het CBP stelt, is de regering van oordeel dat deze bepaling wel degelijk een grond biedt voor de werkgever om persoonsgegevens van diens werknemers aan een private verzekeraar te verstrekken. De private verzekeraar heeft er immers een gerechtvaardigd belang bij dat de werkgever gegevens, waaronder persoonsgegevens van zijn werknemers, verstrekt. De hiervoor genoemde belangen van de werkgever én de werknemer zelf bij (de uitvoering van) de overeenkomst, alsmede de financiële belangen van de private verzekeraar, geven laatstgenoemde een gerechtvaardigd belang om die gegevens te ontvangen en te verwerken. Dit gerechtvaardigde belang van de private verzekeraar weegt naar het oordeel van de regering in dit verband zwaarder dan het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de werknemer. Deze opvatting wordt ondersteund door de wetsgeschiedenis van de Wbp.¹ Naar het oordeel van de regering wordt dan ook voldaan aan artikel 8, onderdeel f, Wbp. Om te voorkomen dat de werkgever bij iedere gegevensverstrekking een belangenafweging moet maken, is deze gegevensverstrekking in aanvulling hierop wel nader benoemd in de Wet SUWI. Uiteraard moeten bij deze gegevensverstrekking wel de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit in acht worden genomen. Zo dient de verstrekking van persoonsgegevens niet verder te gaan dan noodzakelijk is voor de uitvoering van de overeenkomst en zo min mogelijk inbreuk te maken op de persoonlijke levenssfeer van de werknemer. In ieder geval brengt de uitvoering van de verzekeringsovereenkomst met zich mee dat de verzekeraar er een gerechtvaardigd belang bij heeft dat de werkgever de gegevens verstrekt die de verzekeraar nodig heeft voor zowel de vaststelling van de omvang en de controle van de ingediende claim als voor de bepaling van de premie.

1. Zie de artikelsgewijze toelichting bij artikel 8, onderdeel f, Wbp alsmede de daar genoemde voorbeelden (Kamerstukken II 1997-1998, 25 892, nr. 3, blz. 86).

     Uit het vorenstaande blijkt dat de regering van oordeel is dat het niet noodzakelijk is om een specifieke doelbindingsbepaling voor de private verzekeraars in de wet op te nemen, omdat duidelijk is met het oog op welk doel zij de persoonsgegevens hebben verkregen, te weten de uitvoering van voornoemde overeenkomst.

Overige opmerkingen

     Mede naar aanleiding van de opmerkingen van het CBP over de gegevensverstrekking door het UWV aan verzekeraars is het wetsvoorstel en de toelichting aangepast. Ook met de andere opmerkingen van het CBP is rekening gehouden. Ter zake van de Wgbo zij verwezen naar hetgeen hierover hiervoor is vermeld naar aanleiding van het commentaar van het UWV.

8.7. Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal)

     Actal constateert dat dit wetsvoorstel op de lange termijn leidt tot een structurele daling van de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven met €|0,5 miljoen.
     Voorts onderschrijft Actal het belang van efficiënte gegevensuitwisseling. Bovendien is Actal verheugd over het feit dat private verzekeraars het rblz.|92| sofinummer kunnen gebruiken voor de uitvoering van de verzekeringen in het kader van de loondoorbetaling, de WAO en de Wet WIA.
     Tot slot heeft Actal geconstateerd dat het ministerie van SZW nog niet in staat is om te becijferen welke gevolgen een wetsvoorstel heeft voor de administratieve lasten van burgers. De standaardkostenmodellen om dit te kunnen berekenen, zijn naar verluidt, zo merkt Actal op, wel binnen afzienbare tijd gereed. Actal adviseert om de gevolgen van alle aspecten van het wetsvoorstel WIA voor de administratieve lasten van burgers zo spoedig mogelijk in beeld te brengen en voor te leggen aan Actal.

Reactie regering

     Het instemmende commentaar van Actal geeft de regering geen aanleiding tot een nadere reactie. Ter zake van de administratieve lasten voor de burgers zal de regering gevolg geven aan het advies van Actal. Nadat de standaardkostenmodellen gereed zijn, zullen de administratieve lasten van dit wetsvoorstel en het wetsvoorstel WIA dan ook aan Actal worden voorgelegd.

Artikelsgewijs

Hoofdstuk 1. Wijziging van andere wetten

§ 1. Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Artikel 1.1. Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering

Onderdeel A

     Omdat het begrip "reïntegratiebedrijf" in de WAO wordt geïntroduceerd, wordt dit in artikel 1 gedefinieerd.

     Ten behoeve van de reïntegratie-instrumenten loon- en inkomenssuppletie wordt het begrip "resterende verdiencapaciteit" gedefinieerd. Dit begrip is hetzelfde als in het Reïntegratie-instrumentenbesluit Wet Rea omschreven als "theoretische verdiencapaciteit". Inhoudelijke wijziging is niet beoogd.
     Opgemerkt wordt dat voor het vaststellen van de "resterende verdiencapaciteit" het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten van belang is. De artikelen 9, 10 en 11 zijn van belang voor de bepaling van hetgeen betrokkene nog met arbeid kan verdienen.

Onderdeel B

     Door de aanpassing van artikel 16 wordt het begrip "verzekerde" als uitgangspunt genomen. Dit betekent dat de rechten en plichten die verbonden zijn aan de WAO zich richten tot de verzekerde. Alleen indien een artikel zich (mede) richt tot een persoon die niet (meer) verzekerd is op grond van de WAO, wordt de term persoon gebruikt. Hiervoor is gekozen omdat een werknemer in de zin van de WAO ook een werknemer in de zin van de Wet WIA kan zijn en beide wetten betrekking hebben op dezelfde materie. Op deze wijze is duidelijk welke artikelen zich tot welke werknemer richten. In de artikelen 13, 14, 75a, 75b, 80a, 87 en 88 is het begrip werknemer blijven staan in verband met het karakter van die bepalingen.

Onderdeel C

     Dit onderdeel voorziet in een nieuw artikel 16. Dat artikel geeft aan wie rblz.|93| verzekerd blijft op grond van de WAO. Personen die vóór 1 januari 2004 ziek zijn geworden, blijven onder de WAO vallen, mits ze op het moment dat ze ziek werden ook verzekerd waren. Deze personen blijven verzekerd gedurende de wachttijd, gedurende vier weken na afloop van de wachttijd indien zij na afloop van die wachttijd minder dan 15% arbeidsongeschikt waren, doch binnen vier weken na afloop van die wachttijd 15% of meer arbeidsongeschikt waren, en gedurende de periode waarover recht bestaat op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO. Een persoon valt óf onder de WAO óf onder de Wet WIA. Het is niet mogelijk dat er een uitkering wordt genoten op grond van beide wetten. Dit is geregeld in artikel 13.1 [120] van de Wet WIA.

     Behalve deze gevallen zijn er nog een beperkt aantal andere gevallen waarin iemand nog recht kan krijgen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO.

     Op grond van artikel 19a heeft de verzekerde geen recht op toekenning van arbeidsongeschiktheidsuitkering wanneer hem rechtens zijn vrijheid is ontnomen. Wanneer hij weer in vrijheid wordt gesteld, wordt hij echter weer als verzekerde aangemerkt. Dit is alleen het geval indien de betrokkene vóór 1 januari 2004 ziek is geworden; immers artikel 19a, eerste lid, kan alleen van toepassing zijn indien de persoon op dat moment verzekerd was.

     Op grond van artikel 20 heeft de verzekerde geen recht op toekenning van een arbeidsongeschiktheidsuitkering indien hij niet in Nederland woont. Op grond van het derde lid heeft die persoon wel weer recht op een toekenning van een arbeidsongeschiktheidsuitkering wanneer hij weer naar Nederland komt. Voor dat laatste is niet de eis gesteld dat het moet gaan om een verzekerde, maar geldt de eis dat eerder het eerste lid op hem van toepassing is geweest. Personen die vóór 1 januari 2004 ziek zijn geworden, maar geen recht hadden op toekenning van een uitkering in verband met verblijf in het buitenland, vallen na terugkomst weer onder artikel 20, derde lid, en, indien zij voldoen aan de daar gestelde voorwaarden, dus ook onder de WAO.

     Personen wiens arbeidsongeschiktheidsuitkering is ingetrokken wegens afneming van de arbeidsongeschiktheid op grond van artikel 43 of personen die aan het einde van de wachttijd ongeschikt waren tot het verrichten van hun arbeid, maar geen recht hadden op toekenning van arbeidsongeschiktheidsuitkering omdat zij niet arbeidsongeschikt waren, kunnen onder omstandigheden nog in aanmerking komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO. Dat is namelijk het geval wanneer zij binnen vijf jaar na de datum van intrekking dan wel vijf jaar na het bereiken van het einde van de wachttijd arbeidsongeschikt worden en deze arbeidsongeschiktheid voortkomt uit dezelfde oorzaak als die waaruit de oorspronkelijke arbeidsongeschiktheid was voortgekomen. In artikel 43a is dan ook niet het vereiste van het zijn van verzekerde opgenomen op het moment van de hernieuwde arbeidsongeschiktheid.

     Op grond van artikel 47, eerste lid, heeft de persoon die ten minste 45% arbeidsongeschikt was en van wie de uitkering is ingetrokken op grond van artikel 43, eerste lid, die binnen vier weken na de dag met ingang waarvan de uitkering is ingetrokken weer arbeidsongeschikt wordt, aanspraak op heropening van de arbeidsongeschiktheidsuitkering.
     Artikel 47, derde lid, ziet op de uitzonderlijke situatie dat iemand is ingedeeld in een klasse tot 45% en de uitkering wordt ingetrokken, terwijl het nog geen vier weken geleden is dat die uitkering is toegekend of herzien. De uitkering wordt dan heropend als de arbeidsongeschiktheid intreedt of toeneemt binnen vier weken na de toekenning of herziening. Artikel 47, rblz.|94| vierde lid, geeft het recht op heropening voor mensen van wie de uitkering berekend naar maximaal 45% wordt ingetrokken en die binnen vier weken opnieuw arbeidsongeschikt worden, als de heringetreden arbeidsongeschiktheid kennelijk niet een gevolg is van een andere oorzaak dan de oorzaak van de voorgaande arbeidsongeschiktheid. In deze gevallen vallen betreffende personen nog onder de WAO.

     Op grond van artikel 47a heeft de persoon wiens arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van artikel 43b is ingetrokken recht op heropening van die uitkering indien hij weer in Nederland woont of wanneer er een verdrag in werking is getreden op grond waarvan recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering kan bestaan.

     In artikel 47b is bepaald dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering die is ingetrokken omdat iemand rechtens zijn vrijheid is ontnomen, kan worden heropend. Dit betekent dat personen die vóór 1 januari 2004 ziek zijn geworden, van wie de arbeidsongeschiktheidsuitkering is ingetrokken onder artikel 47b blijven vallen.

     In al deze artikelen worden de begrippen "persoon" of "degene" gebruikt. Omdat beoogt is dat deze personen alsnog onder de verzekering van de WAO vallen, zullen de artikelen niet worden aangepast.

Onderdeel D

     Artikel 17 van de WAO wordt herzien omdat alle nieuwe ziektegevallen die zich na de inwerkingtreding van de Wet WIA voordoen onder die wet zullen vallen, ook indien er sprake is geweest van verzekering op grond van de WAO. Dit is in lijn met de hoofdregel. Alle ziektegevallen na 1 januari 2004 vallen onder de nieuwe wet. In de Wet WIA is een overgangsbepaling opgenomen die ervoor zorgt dat ook personen die gedurende de daar genoemde termijn niet of niet geheel verzekerd zijn geweest op grond van die wet, maar in plaats daarvan op grond van de WAO onder de nawerking van de Wet WIA vallen. Er zijn twee uitzonderingen:
     De eerste uitzondering betreft personen die al een WAO-uitkering hebben, maar geen werknemer zijn. Deze personen komen bij wijze van nawerking wel in aanmerking voor een herziening van hun arbeidsongeschiktheidsuitkering bij toename van de arbeidsongeschiktheid uit een andere oorzaak na 1 januari 2004 indien zij voldoen aan de voorwaarden in het eerste lid. Zie de wijziging van artikel 37, tweede lid, van de WAO.
     De tweede uitzondering wordt gemaakt voor personen die niet verzekerd zijn waarbij arbeidsongeschiktheid ontstaat als gevolg van een beroepsziekte of al een arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben, maar uitsluitend op grond van artikel 7b als werknemer worden beschouwd waarbij de arbeidsongeschiktheid toeneemt als gevolg van een beroepsziekte. De eerste groep personen blijven onder de WAO vallen indien zij nooit verzekerd zijn geweest voor de Wet WIA. Dat zal in de algemene maatregel van bestuur worden geregeld. De tweede groep personen blijft ook indien de toename na 1 januari 2004 plaatsvindt onder de WAO vallen, omdat de betreffende persoon anders op grond van twee verschillende wetten een uitkering zou ontvangen, te weten op grond van de WAO en de Wet WIA, hetgeen uit praktische overwegingen niet gewenst is.

rblz.|95| 
Onderdeel E

     Door de aanpassing van artikel 16 wordt het begrip "verzekerde" als uitgangspunt genomen; artikel 18, vijfde en zesde lid, wordt daaraan aangepast.

Onderdeel F

     Dit lid wordt aangepast in verband met het overhevelen van de inhoud van artikel XV van de Wet terugdringing ziekteverzuim naar de Ziektewet. Daarnaast wordt in de tekst verduidelijkt dat meerdere verlengingen mogelijk zijn. De zinsnede "tenzij zwaarwegende omstandigheden zich daartegen verzetten" heeft betrekking op de beoordeling door het UWV van het verzoek om verdere verlenging. Deze toetsing door het UWV is een marginale. Het uitgangspunt is namelijk dat het UWV dit verzoek inwilligt, tenzij er zwaarwegende omstandigheden zijn die zich tegen de gevraagde verlenging verzetten. Deze laatste zinsnede biedt het UWV de mogelijkheid om in zeer bijzondere gevallen dit verzoek af te kunnen wijzen.

Onderdeel G

     In overeenstemming met de hoofdregel voor het overgangsrecht voor de WAO dat iemand slechts verzekerd is wanneer deze vóór 1 januari 2004 ziek is geworden, worden ook de artikelen 19a, tweede lid, en 20, derde lid, aangepast. Met betrekking tot personen die op grond van artikel 19a of artikel 19b van de Ziektewet geen recht hadden op ziekengeld is expliciet de voorwaarde opgenomen dat er sprake moet zijn van een arbeidsongeschiktheid die vóór 1 januari 2004 is ontstaan. Met betrekking tot personen die geen recht hadden op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van artikel 19a, eerste lid, of artikel 20, eerste lid, is deze toevoeging niet nodig, omdat die artikelleden alleen toepassing kunnen vinden indien er sprake is van arbeidsongeschiktheid die vóór 1 januari 2004 is ontstaan.

Onderdeel H

     Op grond van het nieuwe artikel 23, eerste lid, kan het UWV de WAO-gerechtigde ook oproepen of doen oproepen voor onderzoek of ondervraging. Bij de redactie van de wijziging is aangesloten bij de huidige redactie van artikel 23.

Onderdeel I

     Op grond van het nieuwe artikel 30a van de Wet SUWI stelt het UWV voor een ieder ten aanzien van wie het een reïntegratietaak heeft een reïntegratievisie en indien nodig een reïntegratieplan op. De betrokkene dient hieraan mee te werken.

     Verder dient de belanghebbende die bij deelname aan een reïntegratietraject zijn reïntegratieverplichtingen niet naleeft de reden daarvan onmiddellijk aan het reïntegratiebedrijf mede te delen. Dit betekent in beginsel dat vooraf de reden van verzuim moet worden gemeld. Dit past binnen het uitgangspunt dat de uitkeringsgerechtigde actief moet meewerken aan zijn reïntegratie en daarover verantwoording moet afleggen en derhalve gehouden is tot tijdige informatieverstrekking aan het reïntegratiebedrijf.
     Indien de reden van het verzuim niet wordt gemeld of het reïntegratiebedrijf anderszins het gegronde vermoeden heeft dat de uitkeringsgerechtigde onvoldoende medewerking verleent aan de werkzaamheden van het reïntegratiebedrijf, dient dat op grond van het contract tussen het reïntegratiebedrijf en het UWV (zie ook artikel 4.1 van het Besluit SUWI) door het reïntegratiebedrijf aan het UWV te worden gemeld. Het UWV neemt vervolgens een beschikking omtrent opschorting of schorsing van de betaling van de uitkering. Gedurende de eventuele opschorting of schorsing kan het UWV onderzoeken of er aanleiding is voor het opleggen van een sanctie aan de betrokkene.

     rblz.|96| Deze genoemde plichten worden met dit onderdeel geregeld. Zo wordt tevens bereikt dat bij niet-naleving van die plichten een sanctie kan worden opgelegd.

     Bij de formulering van de onderdelen is aangesloten bij de formulering van de reeds bestaande onderdelen. Om die reden is in onderdeel o ook de zinsnede "zonder redelijke gronden" opgenomen. Strikt genomen is deze zinsnede gelet op artikel 3:4 van de Awb overbodig.

Onderdeel J

     Op grond van het hier voorgestelde artikel 29h dient het UWV, indien het een uitkeringsgerechtigde een maatregel of boete heeft opgelegd, het reïntegratiebedrijf dat werkzaamheden ten behoeve van die uitkeringsgerechtigde verricht daarvan op de hoogte te stellen, voor zover dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de reïntegratiewerkzaamheden door het reïntegratiebedrijf. Zeker wanneer het reïntegratiebedrijf heeft gemeld dat betrokkene niet aan zijn verplichtingen heeft voldaan, is deze terugkoppeling van belang. Maar wanneer zo’n melding niet is gedaan, kan de informatie dat een sanctie is opgelegd van belang zijn voor de reïntegratiewerkzaamheden. Ook in die gevallen dient derhalve de terugkoppeling plaats te vinden.
     Terugkoppeling over het resultaat naar de consulent van het reïntegratiebedrijf versterkt enerzijds het draagvlak voor de regelgeving en bevordert anderzijds het leereffect. Op deze wijze wordt tevens een snelle aanpak bevorderd. Omdat de terugkoppeling alleen hoeft plaats te vinden indien dit noodzakelijk is voor het verrichten van de werkzaamheden door het reïntegratiebedrijf, zal niet in alle gevallen het opleggen van een sanctie worden gemeld. In sommige gevallen kan door een geheel van gedragingen zowel een maatregel als een boete zijn opgelegd en zijn beide gegevens van belang voor het reïntegratiebedrijf.

Onderdeel K

Onder 1

     Door de aanpassing van artikel 16 wordt het begrip "verzekerde" als uitgangspunt genomen. Artikel 34a wordt in verband hiermee aangepast.

Onder 2

     Het vierde lid van artikel 34a wordt aangepast in verband met de verlettering die plaatsvindt in artikel 629, elfde lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en het overhevelen van de inhoud van artikel XV van de Wet terugdringing ziekteverzuim naar de Ziektewet.

Onderdeel L

     In verband met het intrekken van de Wet Rea wordt een aantal reïntegratie-instrumenten in de WAO geïntroduceerd. In dit onderdeel wordt de herziening van besluiten tot verstrekking van die instrumenten geregeld.

Onderdeel N

     Artikel 37, tweede lid, wordt aangepast in verband met de wijziging van artikel 16. Het zijn van werknemer is door die wijziging niet meer bepalend voor het al dan niet verzekerd zijn; in verband daarmee wordt de formulering van artikel 37, tweede lid, aangepast.

rblz.|97| 
Onderdelen O en P

     De artikelen 40, eerste lid, 41, tweede lid, en 43d worden aangepast in verband met het overhevelen van de inhoud van artikel XV van de Wet terugdringing ziekteverzuim naar de Ziektewet.

Onderdeel Q

     In het verleden ging het UWV bij werkhervatting van personen met een WAO-uitkering over het algemeen direct na wat de gevolgen waren van het gaan genieten van inkomsten uit arbeid voor de uitkering. Het UWV deed dit op basis van een beoordeling van de geschiktheid van de betrokkene voor de arbeid (zie artikel 44). Omdat deze werkwijze tot gevolg had dat uitkeringsgerechtigden terughoudend waren bij het aanvaarden van voor hen passende arbeid, gegeven de onzekerheid over de beoordeling bij hernieuwde arbeidsongeschiktheid, heeft het UWV het beleid in die zin aangepast dat bedoelde beoordeling niet eerder plaatsvindt dan zes maanden na aanvang van de werkzaamheden. De Tweede Kamer is bij brief van 15 oktober 2003 ("Beleidsbrief vereenvoudiging en deregulering Sociale Verzekeringen", Kamerstukken II 2003-2004, 29 200 XV, nr. 6) door de minister van SZW geïnformeerd.
     Hoewel deze beleidswijziging niet interfereert met artikel 44, is het wenselijk deze ook uitdrukkelijk in dat artikel op te nemen. Daartoe strekt deze wijziging.

Onderdeel R

Onder 1

     Deze wijziging beoogt consistentie in de terminologie aan te brengen.

Onder 2

     Op grond van het Besluit SUWI is het UWV verplicht in het contract met een reïntegratiebedrijf of arbodienst op te nemen dat dat bedrijf, indien het het gegronde vermoeden heeft dat een persoon van wie de inschakeling in de arbeid wordt bevorderd (waaronder vergroting van mogelijkheden tot het verrichten van arbeid moet worden begrepen) onvoldoende medewerking verleent aan de reïntegratiewerkzaamheden, dit op verzoek of uit eigen beweging aan het UWV meldt.

     Indien het UWV zo’n melding krijgt, is het, op grond van het hier voorgestelde negende lid, verplicht een besluit te nemen omtrent de gehele of gedeeltelijke opschorting of schorsing van de betaling van de uitkering aan de betrokkene. Zo’n besluit kan voor een duur van ten hoogste acht weken worden genomen. In deze periode blijft het recht op uitkering bestaan. In deze periode dient het UWV te onderzoeken of de melding van het reïntegratiebedrijf moet leiden tot het opleggen van een sanctie aan betrokkene (maatregel of boete).

     Aanleiding voor gehele opschorting of schorsing van de betaling van de uitkering kan zijn dat een persoon blijkt heimelijk (zwart, clandestien) te werken en daardoor in het geheel niet tracht passende arbeid te verkrijgen. Aanleiding voor gedeeltelijke opschorting of schorsing van de betaling van de uitkering kan zijn dat een persoon die deelneemt aan een opleiding of scholing blijkt zijn huiswerkopdrachten niet te vervullen of dat blijkt dat een persoon de hem opgedragen specifieke sollicitatieactiviteiten niet of niet behoorlijk verricht.

     Tot gehele opschorting of schorsing van de betaling van de uitkering, indien bepaalde verplichtingen niet werden nageleefd, was het UWV reeds verplicht op grond van artikel 50, derde lid. In de praktijk is gebleken rblz.|98| dat behoefte bestaat aan de mogelijkheid van gedeeltelijke opschorting of schorsing van de betaling. In het voorgestelde negende lid wordt deze mogelijkheid geregeld.

     Van opschorting van de betaling van de uitkering is sprake indien de uitkering is aangevraagd en is toegekend, maar nog geen betaling van de uitkering heeft plaatsgevonden. Van schorsing is sprake indien de betaling van een lopende uitkering wordt stopgezet.

     Het besluit om al dan niet op te schorten of te schorsen, is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Dit houdt in dat het UWV voorafgaand aan de beschikking een belangenafweging dient te maken. Dat wil zeggen dat het UWV het belang van het niet naleven van de verplichtingen door de betrokkene dient af te wegen tegen het belang van het tijdelijk opschorten of schorsing in verband met het te starten onderzoek naar de noodzaak van het opleggen van een sanctie aan betrokkene. Benadrukt wordt dat bij dit besluit dus nog geen belangenafweging omtrent die eventuele sanctieoplegging hoeft te worden gemaakt.
     Tegen de beslissing tot opschorten of schorsing staat bezwaar en beroep open.

     Voor de redactie van dit artikel is aangesloten bij artikel 4.3.2 [39], vijfde lid, van de Wet WIA.

     Op grond van het hier voorgestelde tiende lid dient het UWV het reïntegratiebedrijf naar aanleiding van wiens melding een beschikking tot opschorting of schorsing als bedoeld in het negende lid is genomen, in kennis te stellen van die beschikking. Indien het UWV meent dat het opleggen van een sanctie aan betrokkene noodzakelijk is, dient het UWV het reïntegratiebedrijf dat ten behoeve van die uitkeringsgerechtigde werkzaamheden gericht op vergroting van de mogelijkheden tot het verrichten van arbeid of op inschakeling in arbeid verricht, op grond van artikel 29h van de sanctieoplegging in kennis te stellen.

Onderdelen S, T en U

     In verband met het intrekken van de Wet Rea wordt een aantal reïntegratie-instrumenten in de WAO geïntroduceerd. In onderdeel S wordt de terugvordering van die instrumenten geregeld ingeval ze onverschuldigd zijn betaald.
     In onderdeel T wordt de onmogelijkheid om die instrumenten te vervreemden of te verpanden, geregeld. En in onderdeel U wordt bepaald dat die instrumenten niet vatbaar zijn voor beslag.

Onderdeel V

Artikelen 65c en 65d

     De persoon die aanspraak heeft op een uitkering op grond van de WAO en die:
a. arbeid in dienstbetrekking aanvaardt of verricht; of
b. als zelfstandige arbeid verricht of gaat verrichten en wiens inkomen lager is dan zijn, door het UWV vastgestelde, resterende verdiencapaciteit, kan in aanmerking worden gebracht voor een loon- of inkomenssuppletie. Deze suppletie is beperkt tot een periode van vier jaar na aanvang van het werk. De regels met betrekking tot de vaststelling van de hoogte van de suppletie worden nader uitgewerkt in een algemene maatregel van bestuur.
     De inhoud van deze artikelen is thans geregeld in de artikelen 29 en 32 rblz.|99| van de Wet Rea en de artikelen 15 en 17 van het Reïntegratie-instrumentenbesluit Wet Rea.
     Door de zinsnede "of verricht" in artikel 65c, eerste lid, bestaat de mogelijkheid loonsuppletie toe te kennen aan de werknemer die binnen de bestaande dienstbetrekking bij zijn eigen werkgever de arbeid hervat, zonder dat hem een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid is toegekend dan wel zo’n uitkering is herzien. Hiermee wordt duidelijk gemaakt dat het voor de toekenning van loonsuppletie geen noodzakelijke verstrekkingsvoorwaarde is dat het aanvaarden van de aangepaste arbeid gelegen moet zijn na de schatting.

Artikelen 65c, vierde lid, en 65d, derde lid

     In artikelen 15, derde lid, en 17, vierde lid, van het Reïntegratie-instrumentenbesluit Wet Rea werd nog gesproken van "wettelijke bepalingen inzake premieheffing en inhouding". In artikel 65c, vierde lid, en 65d, derde lid, WAO is de zinsnede "en inhouding" weggelaten. Deze zinsnede is overbodig omdat uit de systematiek van de loonbelastingheffing, die ook van toepassing is op de heffing van premies werknemersverzekeringen, voortvloeit dat het UWV inhoudingsplichtige is. Voor het overige is zoveel mogelijk aangesloten bij de oorspronkelijke redactie.

Artikel 65e

     Op grond van artikel 4.2.2 [34] Wet WIA kan bij algemene maatregel van bestuur worden bepaald dat de persoon die verzekerd is voor de Wet WIA en arbeid als zelfstandige gaat verrichten arbeidsplaatsvoorzieningen kan aanvragen.
     Om ook de WAO-gerechtigden bij de inschakeling in de arbeid als zelfstandige te kunnen ondersteunen, wordt ook in de WAO met artikel 65e zo’n artikel opgenomen.

Artikel 65f

     De verzekerde die recht heeft op een WAO-uitkering heeft op grond van dit artikel recht op ondersteuning bij de reïntegratie. Bij een beschikking op aanvraag om ondersteuning zal het UWV per geval een afweging moeten maken omtrent de aard en omvang van de ondersteuning. Deze afweging is onder meer afhankelijk van de individuele capaciteiten (competenties) van de betrokkene, de aanwezigheid van de benodigde voorzieningen of alternatieven daarvoor, de beschikbaarheid van zorg- en hulpverlening en de beschikbare financiële middelen.
     Indien het UWV een verzoek om ondersteuning bij arbeidsinschakeling of een voorziening gericht op arbeidsinschakeling afwijst, zal dit besluit met redenen omkleed moeten worden. Tegen zo’n besluit staat bezwaar en beroep open.

     Voor de invulling van de ondersteuning maakt het UWV gebruik van de wettelijk geregelde reïntegratie-instrumenten. Het UWV kan dus een reïntegratietraject op grond van de Wet SUWI starten of één van de in de diverse materiewetten geregelde reïntegratie-instrumenten (zoals bijvoorbeeld loonsuppletie, persoonlijke ondersteuning of arbeidsplaatsvoorzieningen) verstrekken. De zinsnede "met inachtneming van de daarvoor geldende wettelijke bepalingen" maakt dit duidelijk. Dit artikel vormt geen basis voor verstrekking van andere dan wettelijk geregelde reïntegratie-instrumenten.

     Voorop staat dat de kortste weg naar werk moet worden gekozen. Dit is het kader waarbinnen het UWV - in samenspraak met de betrokkene - zoekt naar de mogelijkheden en het UWV de afweging omtrent ondersteuning rblz.|100| maakt. Dit betekent dat de betrokkene niet automatisch recht heeft op een specifiek reïntegratietraject of op een bepaalde, specifieke voorziening of werkplekaanpassing. Toekenning van een specifiek door het UWV wenselijk geacht reïntegratietraject, van een bepaalde voorziening of specifieke werkplekaanpassing betekent uiteraard dat betrokkene verplicht is hieraan mee te werken.

     Het UWV beoordeelt dus of ondersteuning überhaupt noodzakelijk is en welke vorm deze dan moet krijgen, gelet op het te bereiken doel van arbeidsinschakeling, al dan niet op de lange termijn. Dit houdt in dat het UWV zelf voorzieningen kan verstrekken of dat werkzaamheden worden uitbesteed aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon (bijvoorbeeld aan de CWI of een reïntegratiebedrijf) die in het kader van de uitoefening van beroep of bedrijf de inschakeling van personen in de arbeid bevordert. Bij het opstellen van de reïntegratievisie biedt het UWV keus uit een aantal door het UWV op basis van prijs/kwaliteit geselecteerde reïntegratiebedrijven. Daarbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de wensen van de betrokkene. Dit geldt ook voor het door het reïntegratiebedrijf opstellen van een reïntegratieplan. Het UWV heeft wel uiteindelijk het laatste woord.

Artikel 65g

Eerste lid

     In het eerste lid van dit artikel wordt aan het UWV de bevoegdheid verleend, in het kader van de taak om de inschakeling in de arbeid te bevorderen, aan de verzekerde die recht heeft op een WAO-uitkering toestemming te verlenen onbeloonde werkzaamheden te verrichten op een proefplaats bij een werkgever. Die werkzaamheden mogen maximaal drie maanden duren. De verzekerde, die met toestemming dergelijke werkzaamheden verricht, kan dit doen met behoud van uitkering gedurende de periode waarover hij toestemming heeft verkregen om die werkzaamheden te verrichten. De werknemer behoudt zijn recht op uitkering niet indien de voor hem geldende uitkeringsduur is verstreken.

Tweede lid

     Wanneer een verzekerde die een WAO-uitkering ontvangt werkzaamheden op een proefplaats verricht, zou kunnen worden geoordeeld dat zijn mate van arbeidsongeschiktheid is afgenomen, hetgeen reden kan zijn voor herziening of intrekking van de WAO-uitkering. Het tweede lid voorkomt dit.

Vierde lid

     Het is denkbaar dat de verzekerde niet direct na het verkrijgen van de toestemming, bedoeld in het eerste lid, met de werkzaamheden op de proefplaats aanvangt. Voor het UWV is deze informatie relevant; reden waarom de betrokkene hen, op grond van het derde lid, hiervan op de hoogte moet brengen.

Artikel 65h

     In verband met het intrekken van de Wet Rea wordt een aantal reïntegratie-instrumenten in de WAO geïntroduceerd. In de Wet Rea was het mogelijk met betrekking de aanvraag van die instrumenten nadere regels te stellen. Deze mogelijkheid wordt ook hier opgenomen.

Onderdelen Y en AA

     De artikelen 71a, eerste en negende lid, en 75a, zevende lid, worden rblz.|101| aangepast in verband met het overhevelen van de inhoud van artikel XV van de Wet terugdringing ziekteverzuim naar de Ziektewet.

Onderdeel Z

     Om het reparatoire karakter van de loonsanctie te benadrukken, wordt in de laatste volzin van artikel 71a, negende lid, de zinsnede "op de aard en de ernst van het verzuim, alsmede" geschrapt. Omdat die zinsnede ook ziet op de periode die nodig is voor het herstel van de verzuimen, heeft de zinsnede geen toegevoegde waarde. Daarnaast schept het naast elkaar hanteren van die twee criteria onbedoeld de indruk dat er geen sprake is van een uitsluitend reparatoir karakter. Deze indruk wordt met het schrappen van de eerder genoemde zinsnede weggenomen.

Onderdeel BB

     Als de Wet Rea wordt ingetrokken, vervalt ook artikel 8, vierde lid, Wet Rea. De in dit lid opgenomen mogelijkheid voor de werkgever om vrijwillig de reïntegratieverantwoordelijkheid te behouden na het einde van de dienstbetrekking was bedoeld voor de eigenrisicodrager voor de WAO. Die eigenrisicodrager kan het belang inzien van langer reïntegreren van zijn (vroegere) werknemers om zo de instroom van zijn werknemers in de WAO te beperken.
     Het is wenselijk deze mogelijkheid te behouden. Dit wordt geregeld in artikel 75h WAO.
     Uit dit artikel vloeit voort dat de melding niet voor individuele werknemers mag worden gedaan, maar geldt met betrekking tot alle werknemers van die werkgever die na het einde van de dienstbetrekking een WAO-uitkering ontvangen.
     Met betrekking tot de bedoelde verlenging kunnen op grond van het derde lid regels worden gesteld. Dit kunnen bijvoorbeeld regels omtrent de beëindiging van de verlenging van de reïntegratietaak betreffen.

Onderdeel CC

     Op grond van dit artikel geldt de informatieplicht ook ten aanzien van degene aan wie een reïntegratie-instrument wordt verstrekt.

Onderdeel DD

     Het hier voorgestelde artikel 81 beperkt de toegang tot de vrijwillige verzekering op dezelfde manier als de toegang tot de verplichte verzekering. Personen die vóór 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden, blijven verzekerd op grond van de vrijwillige verzekering. Ook personen die al een uitkering op grond van de WAO hebben, blijven verzekerd. Dit om te voorkomen dat iemand recht kan krijgen op twee verschillende uitkeringen. Alle andere personen gaan over naar de vrijwillige verzekering op grond van de Wet WIA.

Onderdelen EE en FF

     Artikel 82 kan vervallen in verband met het vervangen van artikel 81. Artikel 83 wordt aangepast aan het nieuwe artikel 81.

Onderdeel GG

     Artikel 83b is aangepast aan de wijzigingen in artikel 81. Daarnaast is onderdeel b in de plaats gekomen van het oude onderdeel d. Daarin is geregeld dat de vrijwillige verzekering eindigt wanneer er sprake is van een verplichte verzekering omdat iemand die gedeeltelijk arbeidsongeschikt rblz.|102| is en voor het overige deel een vrijwillige verzekering heeft lopen, weer gaat werken en weer werknemer wordt in de zin van de WAO.

Onderdeel HH

     In artikel 7:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is geregeld dat een bestuursorgaan, voordat het op bezwaar beslist, belanghebbenden in de gelegenheid moet stellen te worden gehoord.

     In artikel 7:3, onderdeel c, van de Awb is geregeld dat van het horen van belanghebbenden kan worden afgezien in een aantal limitatief opgesomde gevallen. Van het horen kan onder meer worden afgezien indien de belanghebbenden hebben verklaard geen gebruik te willen maken van het recht te worden gehoord. Indien belanghebbenden dit niet hebben verklaard, worden zij opgeroepen om te worden gehoord. Het kan daarbij voorkomen dat de belanghebbenden niet op de hoorzitting verschijnen, hetgeen betekent dat er onnodig kosten zijn gemaakt. Efficiencywinst kan worden gemaakt door in de socialezekerheidswetten te regelen dat in afwijking van artikel 7:3 van de Awb van het horen van de belanghebbenden kan worden afgezien indien de belanghebbenden niet binnen een door het UWV gestelde redelijke termijn verklaren dat zij gebruik willen maken van het recht te worden gehoord. Door middel van dit onderdeel wordt voorgesteld een artikel met een dergelijke strekking in de WAO op te nemen.

     Op grond van artikel 7:2 van de Awb dient het bestuursorgaan in ieder geval de indiener van het bezwaarschrift op de hoogte te stellen van de gelegenheid te worden gehoord. Indien belanghebbenden hebben verklaard dat zij geen gebruik willen maken van dat recht, wordt voorkomen dat onnodig kosten worden gemaakt. Echter, indien belanghebbenden geen gebruik willen maken van het recht te worden gehoord, zijn zij niet verplicht dit te verklaren. Een dergelijke verplichting zou ook onnodige administratieve last voor belanghebbenden opleveren, omdat de efficiencywinst van de verklaring ook kan worden bereikt door in de socialezekerheidswetten te regelen dat in afwijking van artikel 7:3 van de Awb van het horen van een belanghebbende kan worden afgezien indien de belanghebbende niet binnen een door het bestuursorgaan gestelde redelijke termijn verklaart dat hij gebruik wil maken van het recht te worden gehoord. In dit wetsvoorstel worden de socialezekerheidswetten gewijzigd om dit te regelen.

Onderdeel II

     In dit artikel is bepaald dat titel 4.2 van de Awb niet van toepassing is op de verstrekking van voorzieningen op grond van artikel 65e. De ratio van deze bepaling is van praktische aard. In veel gevallen zullen deze voorzieningen in natura worden toegekend. In dat geval is titel 4.2 van de Awb niet van toepassing. In enkele gevallen zal echter een financiële tegemoetkoming voor gemaakte kosten kunnen worden toegekend. In dat geval is titel 4.2 van de Awb weer wel van toepassing. Teneinde te komen tot een eenduidige uitvoering met betrekking tot de verstrekking van voorzieningen als hiervoor bedoeld is ervoor gekozen titel 4.2 van de Awb niet van toepassing te verklaren.

Onderdeel JJ

Eerste en tweede lid

     Op grond van het hier voorgestelde overgangsartikel wordt een op grond van de Wet Rea aan een WAO-gerechtigde toegekende loon- en inkomenssuppletie aangemerkt als loon- of inkomenssuppletie als rblz.|103| bedoeld in de WAO. Dit is noodzakelijk in verband met het intrekken van de Wet Rea. Hierdoor blijven de aanspraken van betrokkenen op suppletie bestaan voor de duur van de toegekende suppletie.
     Door deze bepaling wordt de afgegeven beschikking niet inhoudelijk gewijzigd. De duur van het tijdvak van de toegekende suppletie of voorziening blijft dus gelijk, hetgeen ook in het artikel tot uitdrukking komt.

Derde lid

     Op grond van het derde lid van het voorgestelde overgangsartikel zijn de reïntegratie-instrumenten loon- en inkomenssuppletie beschikbaar voor de persoon wiens arbeidsongeschiktheid in verband met de eenmalige herbeoordeling van arbeidsongeschiktheid zijn arbeidsongeschiktheidsuitkering is ingetrokken. Deze persoon kan tot vijf jaar na de datum van intrekking van de arbeidsongeschiktheidsuitkering suppletie aanvragen. Voor de persoon wiens uitkering in dat verband "slechts" is verlaagd, is niet nodig deze instrumenten van toepassing te verklaren. Deze persoon ontvangt immers nog een uitkering en kan uit dien hoofde op grond van de WAO, Wajong of WAZ suppletie aanvragen.

Artikel 1.2. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen

Onderdeel A

     De definitie van de term "reïntegratiebedrijf" wordt aangepast aan de definitie die middels deze wet wordt opgenomen in onder andere de WAO.

Onderdelen B, C en D

     De artikelen 3.3 [25], eerste en negende lid, 5.1 [43], onderdeel b, en artikel 7.1.5 [58], eerste lid, worden aangepast in verband met het overhevelen van de inhoud van artikel XV van de Wet terugdringing ziekteverzuim naar de Ziektewet.

Onderdeel F

     Het hier ingevoegde artikel 12.3.3 [113] komt overeen met het middels deze wet opgenomen artikel 87a van de WAO. Voor de toelichting wordt verwezen naar de toelichting op dat artikel.

Onderdeel G

     Middels dit onderdeel wordt een hoofdstuk overgangsrecht in de Wet WIA gevoegd. Er is omwille van de overzichtelijkheid voor gekozen om al het overgangsrecht op te nemen in het onderhavige wetsvoorstel. Voor zover mogelijk is dit gebeurt door middel van het opnemen van overgangsbepalingen in de materiewetten. Daarom wordt ook het overgangsrecht voor de Wet WIA in die wet opgenomen.

Artikel 13.1 [120]. Samenloop met WAO en Wamil

     Naast de Wet WIA blijft de WAO bestaan. Om samenloop van uitkeringen op grond van beide wetten te voorkomen, is hier bepaald dat er geen recht op uitkering op grond van de Wet WIA is wanneer een persoon verzekerd is op grond van de WAO. Het gaat daarbij om personen die vóór 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden en op het tijdstip waarop zij arbeidsongeschikt werden verzekerd waren op grond van de WAO gedurende de wachttijd, vier weken na afloop van die wachttijd indien zij na afloop van die wachttijd minder dan 15% arbeidsongeschikt zijn, doch binnen vier weken na afloop van die wachttijd wel meer dan 15% arbeidsongeschikt rblz.|104| zijn, en gedurende de periode waarover zij recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO. Daarnaast zijn er nog personen die op grond van de artikelen 19a, 20, 43a, 47, 47a en 47b in aanmerking komen voor toekenning of heropening van de uitkering. Deze personen zijn vóór het moment dat de uitkering is toegekend niet verzekerd op grond van de WAO, maar ook ten aanzien van deze personen geldt dat de Wet WIA niet van toepassing is wanneer zij in aanmerking komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO. Ook de Wamil blijft bestaan naast de Wet WIA. Om samenloop van een uitkering op grond van de Wamil met een WIA-uitkering te voorkomen, is hier bepaald dat de persoon die belanghebbende is als bedoeld in artikel 1 van de Wamil geen recht heeft op een uitkering op grond van de Wet WIA. Dit laat onverlet dat ook voor deze personen geldt dat, conform de systematiek zoals toegepast bij de WAO, de uitkering kan worden toegekend of heropend.

Artikel 13.2 [121]. Nawerking verzekering

     Er zijn gevallen denkbaar waarin een persoon eerst verzekerd was op grond van de WAO en aansluitend verzekerd is op grond van de Wet WIA. Ook in deze gevallen is het wenselijk dat de nawerking van de verzekering van kracht is. Ook personen die op grond van de WAO verzekerd waren waarvan de verzekering is geëindigd, kunnen mits zij voldoen aan de eisen van artikel 1.3.4 [10] in aanmerking komen voor de nawerking van de Wet WIA.

Artikel 13.3 [122]. Overgangsrecht in verband aansluitende verzekeringen

     Door middel van dit overgangsartikel geldt ook een verzekering op grond van de WAO met aansluitend een verzekering op grond van de Wet WIA als één verzekering. Dit om de overgang van een verzekering op grond van de WAO naar een verzekering op grond van de Wet WIA zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Artikel 13.4 [123]. Overgangsrecht met betrekking tot de vrijwillige verzekering

Eerste lid

     Op grond van het in deze wet voorgestelde artikel 81 van de WAO komen alleen personen die al een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO hebben, hetzij uit de verplichte, hetzij de vrijwillige verzekering dan wel in de wachttijd zitten, nog in aanmerking voor de vrijwillige verzekering op grond van de WAO. Op grond van het voorgestelde artikel 83b van de WAO eindigt de verzekering indien niet langer wordt voldaan aan de vereisten, bedoeld in artikel 81 van die wet. Dit betekent dat voor alle andere personen de vrijwillige verzekering op grond van de WAO na de inwerkingtreding van deze wet zou moeten worden beëindigd. Op grond van dit overgangsartikel worden dergelijke vrijwillige verzekeringen aangemerkt als vrijwillige verzekeringen op grond van de Wet WIA. Dit betekent in die gevallen dat er niet opnieuw een aanvraag voor een vrijwillige verzekering hoeft te worden gedaan.

Tweede en derde lid

     Het tweede lid biedt de mogelijkheid voor de vrijwillig verzekerde om de hoogte van het dagloon te wijzigen. Dit kan wenselijk zijn in verband met het feit dat voor de Wet WIA andere polisvoorwaarden gelden dan voor de WAO. De wijzigingen in het dagloon gaan dan in (eventueel met terugwerkende kracht) met ingang van de datum waarop de vrijwillige verzekering overgaat naar de Wet WIA. Ook is hier de mogelijkheid geboden om in rblz.|105| verband met de andere polisvoorwaarden de vrijwillige verzekering met terugwerkende kracht te beëindigen.

     De duur van de termijn die de vrijwillig verzekerden na de overgangsdatum krijgen om alsnog de verzekering te beëindigen of het dagloon te wijzigen, dient voor de vrijwillig verzekerde lang genoeg te zijn om zich op de nieuwe situatie aan te passen. Anderzijds moet de termijn worden beperkt, omdat beëindiging met terugwerkende kracht tot premierestitutie moet leiden en omdat een verzekering met terugwerkende kracht opzeggen een vreemde figuur is, daar tussen de overgangsdatum en de datum van opzegging wel het risico van de gevolgen van het intreden van arbeidsongeschiktheid is gelopen. Eén en ander overwegend en mede gelet op het feit dat ook veel van de communicatie vóór de overgangsdatum kan plaatsvinden, is een overgangstermijn van drie maanden voldoende.

     Artikel 2.2.4 [21] is van overeenkomstige toepassing verklaard, omdat ook bij het wijzigen van het dagloon geldt dat dit dagloon niet hoger mag zijn dan in dat artikel is aangegeven.

Vierde lid

     Het is niet wenselijk dat personen die een WAO-uitkering hebben zich daarnaast vrijwillig kunnen verzekeren op grond van de Wet WIA, aangezien er zich dan een situatie zou kunnen voordoen dat er uit twee wetten een uitkering volgt. Hoewel op voorhand geen concrete situaties bekend zijn waarbij iemand zowel op grond van de Wet WIA als op grond van de WAO zou moeten worden toegelaten tot de vrijwillige verzekering, valt niet uit te sluiten dat zo’n situatie zich kan voordoen. Derhalve is hier bepaald dat in zo’n geval alleen vrijwillige verzekering op grond van de WAO mogelijk is. Door middel van deze bepaling en artikel 13.1 [120] kunnen zich geen situaties voordoen waarbij uitkering op grond van de verplichte dan wel vrijwillige verzekering van beide wetten samenlopen.

Vijfde, zesde en zevende lid

     Op grond van artikel 2.2.1 [18] moet ook tot de vrijwillige verzekering op grond van de Wet WIA worden toegelaten de persoon wiens verplichte verzekering is geëindigd en van wie op grond van gebleken omstandigheden redelijkerwijze valt aan te nemen dat onderbreking van die verzekering van korte duur zal zijn. Ook in gevallen waarin de verplichte verzekering op grond van de WAO is geëindigd, moet in een overeenkomstig geval de betrokkene worden toegelaten tot de vrijwillige verzekering op grond van de Wet WIA. Het hier voorgestelde lid beoogt dit te regelen.

     Verder zijn er nog gevallen denkbaar waarin in de overgangsperiode het recht op verplichte verzekering op grond van de WAO net is beëindigd, terwijl men niet verzekerd is geweest op grond van de Wet WIA. Toegang tot de vrijwillige verzekering op grond van de WAO staat dan niet meer open en toegang op grond van de Wet WIA zou ook niet open staan, omdat men niet verplicht verzekerd is geweest op grond van die wet. In deze gevallen is het wenselijk dat de betrokkenen toch worden toegelaten tot de vrijwillige verzekering op grond van de Wet WIA. Dit geldt voor de persoon wiens verplichte verzekering is geëindigd en die als zelfstandige werkzaamheden verricht of gaat verrichten, de persoon, bedoeld in artikel 2.2.1 [18], eerste lid, onderdeel d, en de persoon, bedoeld in artikel 2.2.1 [18], tweede lid, onderdeel a.

     Het ijkpunt voor het indienen van een verzoek om toelating tot de vrijwillige verzekering is in deze gevallen gerelateerd aan het einde van de verplichte verzekering op grond van de WAO.

rblz.|106| 
Artikel 13.5 [124]. Arbeidsongeschiktheid en gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid bij aanvang van de verzekering

     In artikel 5.5 [46] van de Wet WIA is bepaald dat arbeidsongeschiktheid die al bestond op het tijdstip van aanvang van de verzekering of ontstond tijdens een periode waarin de verzekerde op grond van artikel 64 van de Wet financiering sociale verzekeringen een ontheffing van de verplichtingen op grond van de Wet WIA had wegens gemoedsbezwaren buiten beschouwing wordt gelaten. In dit overgangsartikel is rekening gehouden met de situatie waarin er sprake is van een verzekering op grond van de Wet WIA direct volgend op een verzekering op grond van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering. In dat geval wordt alleen arbeidsongeschiktheid die al bestond op het tijdstip van aanvang van de verzekering op grond van de WAO buiten beschouwing gelaten en wordt arbeidsongeschiktheid die is ontstaan tijdens de verzekering op grond van die laatste wet niet uitgesloten. Naast arbeidsongeschiktheid die is ontstaan in een periode waarin de verzekerde een ontheffing van de verplichtingen op grond van de Wet WIA had wegens gemoedsbezwaren wordt ook arbeidsongeschiktheid uitgesloten die is ontstaan in een periode waarin de verzekerde een ontheffing van de verplichtingen op grond van de WAO had.

Artikel 13.6 [125]. Overgangsrecht met betrekking tot de maatregelen

     De wachttijd van de verzekerde kan zijn aangevangen vóór de inwerkingtreding van de Wet WIA. In dat geval golden de verplichtingen tijdens de wachttijd op grond van de artikelen 25 en 28 van de WAO. Ook indien een verplichting op grond van de WAO niet is nagekomen, kan dit betekenen dat het UWV de uitkering op grond van de Wet WIA geheel of gedeeltelijk, blijvend of tijdelijk weigert te betalen.

Artikel 13.7 [127]. Overgangsregeling duur van de loongerelateerde uitkering van de WGA-werkhervattingsuitkering

     De duur van het recht op loongerelateerde WGA-uitkering van de verzekerde wiens recht op uitkering ontstaat gedurende de overgangsperiode wordt niet berekend op basis van feitelijk arbeidsverleden, maar - evenals in de WAO - op basis van leeftijd.

Artikel 13.8 [128]. Overgangsrecht artikel 10.3 [90]

     Bij de Invoeringswet Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (hierna: Invoeringswet SUWI) is in de diverse materiewetten de opdracht opgenomen bij algemene maatregel van bestuur nadere regels te stellen met betrekking tot het opleggen van een maatregel (met name met betrekking tot de afstemming van de maatregel op de ernst van de gedraging en de mate waarin de verzekerde de gedraging kan worden verweten) (zie bijvoorbeeld artikel 61, onderdeel L, van de Invoeringswet SUWI). De artikelonderdelen van de Invoeringswet SUWI die die plicht in de diverse materiewetten invoegen, zijn echter nog niet in werking getreden. Tot het moment van inwerkingtreding geldt dat UWV en SVB regels mogen stellen (zie bijvoorbeeld artikel 62, onderdeel B, van de Invoeringswet SUWI). Deze constructie dient ook in de Wet WIA te worden opgenomen. Artikel 13.8 [128] regelt dit.

Artikel 13.9 [129]. Overgangsbepaling arbeidsplaatsvoorzieningen ex Wet Rea

     Op grond van dit artikel wordt een op grond van artikel 22 of 31 van de Wet Rea verstrekte voorziening aangemerkt als een voorziening als rblz.|107| bedoeld in artikel 4.2.3 [35] van de Wet WIA. Dit is noodzakelijk in verband met het intrekken van de Wet Rea.
     Opgemerkt wordt dat het hier niet betreft de voorzieningen die op grond van de Wet Rea zijn verstrekt in het kader van inschakeling in de arbeid als zelfstandige. Overgangsrecht met betrekking tot die voorzieningen die in dat kader op grond van de Wet Rea zijn verstrekt, volgt uit artikel 2.3 van dit wetsvoorstel.

Artikel 13.10 [130]. Overgangsbepaling publicatie instroomcijfers WGA

     De publicatie van instroomcijfers van de WGA geschiedt voor het eerst in 2008. Vóór 1 juli 2008 worden de instroompercentages WGA gepubliceerd over 2007, het eerste jaar waarin sprake is van zowel eigen risico dragen als premiedifferentiatie WGA.

Artikel 13.11 [131]. Overgangsbepaling delegatiebevoegdheid nadere regels maatregeloplegging

     Op grond van artikel 10.3 [90], derde lid, van de Wet WIA dienen nadere regels met betrekking tot het eerste lid van dat artikel te worden gesteld. Omdat niet zeker is dat zo’n AMvB tijdig tot stand zal komen, zal de inwerkingtreding van het nieuwe artikellid worden opgeschort en wordt tegelijk door middel van een overgangsbepaling erin voorzien dat de regelgevende bevoegdheid nog tijdelijk bij het UWV blijft berusten. Een soortgelijke bepaling was ook reeds met betrekking tot andere materiewetten opgenomen in de Invoeringswet Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (zie bijvoorbeeld artikel 44, onderdeel B, van die wet).
     Opgemerkt wordt dat deze uitgestelde werking van de delegatiebepaling op AMvB-niveau slechts ziet op de oplegging van maatregelen door het UWV. Voor wat betreft de te stellen regels met betrekking tot maatregeloplegging door de eigenrisicodrager (als bedoeld in artikel 10.2 [89]) blijft het niveau van AMvB aangewezen. Hier wordt tijdelijk wel een facultatieve delegatiebepaling geregeld, omdat de delegatieplicht, bedoeld in artikel 10.3 [90], derde lid, met name zag op regels te stellen met betrekking tot maatregeloplegging door het UWV.

Artikel 13.12 [132]. Overgangsbepaling werkgeverssubsidie ex Wet Rea

     Op grond van dit artikel wordt een op grond van artikel 16 van de Wet Rea toegekende subsidie aangemerkt als een subsidie als bedoeld in artikel 4.2.4 [36] van de Wet WIA. Dit is noodzakelijk in verband met het intrekken van de Wet Rea.

Artikel 1.3. Werkloosheidswet

Onderdeel A

     Omdat het begrip "reïntegratiebedrijf" in de WW wordt geïntroduceerd, wordt dit in artikel 1 gedefinieerd.

Onderdeel B

     In artikel 11 is geregeld in welke gevallen het UWV als werkgever wordt beschouwd. De hier voorgestelde wijziging strekt ertoe het UWV ook als werkgever te beschouwen in het geval uitkering wordt betaald op grond van de verplichte verzekering op grond van de Wet WIA.

rblz.|108| 
Onderdeel C

     In artikel 47, tweede lid, is opgenomen hoeveel de uitkering bedraagt voor de werknemer die bij het ontstaan van zijn recht op uitkering zijn arbeidsuren niet volledig heeft verloren of wiens verlies van arbeidsuren tijdens de duur van de uitkering wijziging ondergaat. De uitkering bedraagt 70% van het dagloon, vermenigvuldigd met het aantal uren werkloosheid per kalenderweek, gedeeld door het aantal arbeidsuren voorafgaande aan het intreden van het verlies van arbeidsuren waarnaar zijn recht is berekend. Dit kan een probleem opleveren bij personen met een medische urenbeperking die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn. Een persoon die bijvoorbeeld altijd 40 uur werkte en door ziekte nog slechts 30 uur kan werken, kan minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn en heeft dus geen recht op een werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten op grond van hoofdstuk 7 van de Wet WIA. Conform artikel 47, tweede lid, zou deze persoon 30/40 van 70% van het dagloon krijgen. Dit is ongunstig ten opzichte van degene die ook minder dan 35% arbeidsongeschikt is, maar wel 40 uur kan werken. Die persoon krijgt wel 40/40 x 70 van het dagloon. Dit is niet gewenst.

     Dit wordt opgelost door in artikel 16, derde lid, een bepaling op te nemen die ertoe strekt dat ten aanzien van iemand die op grond van een medische urenbeperking minder uren kan werken onder de in het eerste lid bedoelde arbeidsuren per week wordt verstaan: het aantal uren dat die werknemer belastbaar is, tenzij dit leidt tot een hoger aantal uren.

Onderdeel D

     In artikel 17a, tweede lid, is geregeld dat voor de vaststelling van de referte-eis alleen de in een week verrichte arbeid in aanmerking genomen wordt voor zover deze niet reeds eerder heeft geleid tot het ontstaan van een recht op uitkering op grond van hoofdstuk IIa of hoofdstuk IIb. Voorgesteld wordt om ook in een week verrichte arbeid die heeft geleid tot het ontstaan van recht op uitkering op grond van hoofdstuk 7 van de Wet WIA niet in aanmerking te nemen. Dit om te voorkomen dat weken die al hebben meegeteld voor een uitkering op grond van dat hoofdstuk niet nog een keer worden geteld wanneer het gaat om een WW-uitkering.

Onderdeel E

     In artikel 17b, eerste lid, worden perioden waarin de verzekerde recht had op een met name genoemde uitkering gelijkgesteld met dagen waarover loon is ontvangen. Daarbij is de gelijkstelling met "een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de WAO, berekend naar een arbeidsongeschiktheidspercentage van ten minste 80%" komen te vervallen. Deze gelijkstelling is immers overbodig, omdat een genoten WAO-uitkering (hetzelfde zal gelden voor een genoten WIA-uitkering) op grond van artikel 16 van de Wet financiering sociale verzekeringen reeds gezien wordt als loon. Door de gelijkstellingen worden deze loonperioden meegeteld als arbeidsverleden.

     Met de wijziging van artikel 17b, zesde lid, wordt geregeld dat het ontvangen van een uitkering op grond van hoofdstuk 7 van de Wet WIA geen arbeidsverleden wordt opgebouwd, tenzij er sprake is van tijdelijk volledige arbeidsongeschiktheid.

Onderdeel F

     In artikel 19 zijn de uitsluitingsgronden voor het recht op een WW-uitkering opgenomen. Voorgesteld wordt om ook als uitsluitingsgrond op te rblz.|109| nemen het ontvangen van een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van hoofdstuk 6 van de Wet WIA of een loongerelateerde uitkering van de werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten op grond van hoofdstuk 7 van die wet. Het ontvangen van de loonaanvullingsuitkering van de werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten of de vervolguitkering van de werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten is niet opgenomen als uitsluitingsgrond. Zie hierover verder paragraaf 5.2 van het algemeen deel van de toelichting.

     Bij vorstwerkloosheid heeft de werknemer, onder gunstige voorwaarden, recht op WW-uitkering. Onder toepassing van de normale WW-regels heeft de werknemer recht op WW-uitkering indien de werkgever een vergunning heeft gekregen tot verkorting van de werktijd. Feitelijk zijn deze uitkeringen loonkostensubsidies voor de werkgever. Omdat voor het ontvangen van de WGA loongerelateerde uitkering een uitsluitingsgrond wordt opgenomen, zouden, zonder nadere regeling, werknemers met WGA hiervoor niet in aanmerking komen. Dit zou betekenen dat ofwel de werknemer in die periode minder loon ontvangt (dat in de loongerelateerde uitkering deels wordt opgevangen door een hogere uitkering), ofwel dat de werkgever toch het loon doorbetaald (wat de werknemer duurder maakt voor de werkgever dan niet-arbeidsongeschikte werknemers). Beide gevolgen zijn niet wenselijk. Om WGA-werknemers wel recht te geven op WW-uitkering in beide situaties wordt voorgesteld in artikel 19 een uitzondering op de uitsluitingsgrond op te nemen voor artikel 18 en de situatie dat een vergunning tot werktijdverkorting is afgegeven.

     Uitgangspunt is dat er bij samenloop van een WGA-loongerelateerde uitkering en een WW-uitkering geen recht op een WW-uitkering kan bestaan. Bij een later urenverlies moet er echter wel recht op een WW-uitkering kunnen bestaan.

Onderdeel G

     In artikel 7.2.1 [59], derde lid, van de Wet WIA is geregeld dat de duur van de loongerelateerde uitkering van de werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten wordt verminderd met de duur van de reeds genoten loongerelateerde uitkering op grond van de WW wanneer uit hoofde van eenzelfde dienstbetrekking als waaruit als gevolg van gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid recht is ontstaan op een werkhervattingsuitkering gedeeltelijk arbeidsgeschikten tijdens of in aansluiting op een periode waarin recht op loongerelateerde uitkering op grond van de WW bestond. Als de WGA van deze werknemer de maximumduur bereikt, zou, zonder nadere regeling, de WW uitkering kunnen herleven. Geregeld wordt dat een WW-uitkering die is beëindigd wegens ziekte die vervolgens heeft geleid tot toekenning van een WGA niet kan herleven.

     In de Wet tot wijziging van enkele socialeverzekeringswetten en enige andere wetten in verband met het aanbrengen van enige vereenvoudigingen is artikel 19, eerste lid, onderdeel m, vervallen. Artikel 21 was daaraan nog niet aangepast; van de gelegenheid is gebruik gemaakt om dat alsnog te doen.

Onderdeel H

     Op grond van het nieuwe artikel 30a van de Wet SUWI stelt het UWV voor een ieder ten aanzien van wie het een reïntegratietaak heeft een reïntegratievisie en indien nodig een reïntegratieplan op. De betrokkene dient hieraan mee te werken.

     rblz.|110| Verder dient de belanghebbende die bij deelname aan een reïntegratietraject zijn reïntegratieverplichtingen niet naleeft de reden daarvan onmiddellijk aan het reïntegratiebedrijf mede te delen. (Zie voor verder de toelichting op artikel 1.1, onderdeel I, van dit wetsvoorstel).

     Deze genoemde plichten worden met dit onderdeel geregeld. Zo wordt tevens bereikt dat bij niet-naleving van die plichten een sanctie kan worden opgelegd.

Onderdeel I

     In dit onderdeel wordt artikel 27g, tweede lid, gewijzigd. Voorgesteld wordt om hierin op te nemen dat indien een boete is opgelegd aan een persoon die een uitkering ontvangt op grond van de Wet WIA, het besluit waarbij de boete is opgelegd ten uitvoer gelegd wordt door verrekening met de uitkering. Ditzelfde geldt al voor personen die een uitkering ontvangen op grond van de WAO.

Onderdeel J

     In dit onderdeel wordt het equivalent van artikel 1.1, onderdeel J, van deze wet (artikel 29h WAO) middels artikel 27h van de WW ingevoegd.

Onderdeel K

     In dit onderdeel wordt artikel 29 gewijzigd. Het tweede lid bevat een bepaling over voorlegging en ondertekening van een reïntegratieplan aan de WW-gerechtigde en het UWV. Deze procedure is niet meer noodzakelijk, omdat artikel 30a van de Wet SUWI een algemene bepaling kent over de uitvoering van de reïntegratietaak van het UWV en het vaststellen van een reïntegratievisie en reïntegratieplan. In dat artikel is ook geregeld op welke wijze de uitkeringsgerechtigde wordt betrokken. De nadere regels van het derde lid zijn na deze wijziging niet meer nodig. Daarom kan dit lid ook vervallen.

Onderdeel L

     In dit onderdeel wordt het equivalent van artikel 1.1, onderdeel R, onder 2, van deze wet (artikel 50, negende en tiende lid, WAO) in artikel 30 van de WW ingevoegd.

Onderdeel M

     Met deze wijziging van artikel 31 wordt de voorschotbepaling in de WW aangepast aan de voorschotbepalingen in de WAO, WAZ, etc.

Onderdeel N

     Bij samenloop van uitkering op grond van de Wet WIA en WW wordt de uitkering op grond van de Wet WIA niet geanticumuleerd. De uitkering op grond van de Wet WIA wordt ook niet meegenomen in het WW-dagloon. Indien nodig wordt ongewenste samenloop tussen WW en Wet WIA geregeld door het loon dat ten grondslag ligt aan de WW-uitkering voor de Wet WIA aan te merken als opbrengst van arbeid.

Onderdeel O [vervallen. red.]

     Het hier voorgestelde artikel 45h komt overeen met het voorgestelde artikel 29h van de WAO. Voor de toelichting wordt verwezen naar de toelichting op dat artikel.

rblz.|111| 
Onderdeel P

     In dit onderdeel wordt het equivalent van artikel 1.1, onderdeel V, van deze wet (artikel 65f WAO) in artikel 73 van de WW ingevoegd.

Onderdelen Q tot en met U

     In de onderdelen Q tot en met U worden de artikelen van hoofdstuk VII voor zover nodig aangepast in verband met de invoering van de Wet WIA. Hoofdstuk VII komt met ingang van 1 januari 2006 anders te luiden wanneer artikel 2, onderdeel H, van de Invoeringswet Wet financiering sociale verzekeringen in werking is getreden. De beoogde inwerkingtredingsdatum van het onderhavige wetsvoorstel is 29 december 2005, waardoor de hier gewijzigde artikelen nog twee dagen relevant zijn. Wijziging van de artikelen 85, derde en zesde lid, en 97d, derde lid, is niet nodig aangezien de feitelijke premieheffing en uitkeringen eerst met ingang van 1 januari 2006 aanvangen.

Onderdeel W

     Het hier ingevoegde artikel 128 komt overeen met het middels deze wet opgenomen artikel 87a van de WAO. Voor de toelichting wordt verwezen naar de toelichting op dat artikel.

Artikel 1.4. Ziektewet

Onderdeel A

     Aangezien de Wamil niet alleen een WAO-conforme arbeidsongeschiktheidsuitkering geeft, maar ook een Ziektewetuitkering vanaf het einde van de dienstplicht, dient ook de Ziektewet te worden aangepast zodat de doelgroep van de Wamil onder het werkingsbereik van de Ziektewet wordt gebracht. Zolang de dienstplichtige in dienst is, zal zijn wedde worden doorbetaald. Hij kan dan, gelet op artikel 29, eerste lid, geen aanspraak maken op ziekengeld. Eerst na diensteindiging komt de dienstplichtige in aanmerking voor ziekengeld. Het ziekengeld wordt uitgekeerd over een tijdvak van ten hoogste 104 weken te rekenen vanaf de eerste ziektedag. In de rechtspositie van de dienstplichtige zullen eventuele aanvullende bepalingen worden opgenomen met betrekking tot de loondoorbetaling bij ziekte. Uitgangspunt is daarbij het borgen van het huidige voorzieningenniveau.

Onderdeel B

     In artikel 6, eerste lid, onderdeel b, worden nadrukkelijk van de verzekering voor de Ziektewet uitgesloten de dienstplichtigen e.d., vrijwillige politiebeambten en vrijwillige brandweerlieden. Nu de dienstplichtigen onder het bereik van de Ziektewet worden gebracht, moet deze bepaling gewijzigd worden. De tekst is gelijk aan artikel 6, eerste lid, onderdeel b, van de Werkloosheidswet, welke destijds ook is aangepast om dienstplichtigen onder de werkingssfeer van die wet te brengen.