REGELING van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 16 december 2005, Directie Sociale Verzekeringen, nr. SV/AL/05/102785, houdende regels tot bepaling van de eerste werkdag (Regeling bepaling eerste werkdag)

     De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid;
     Gelet op de artikelen 23, tweede lid, van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, 19, eerste lid, van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, 7, eerste lid, van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen en 29, derde lid, van de Ziektewet;

     Besluit:

Art. 1. Definities
Voor de toepassing van deze regeling wordt verstaan onder:
Wet WIA: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen;
WAO: Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering;
WAZ: Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen;
ZW: Ziektewet.

Art. 2. Eerste werkdag
Voor de toepassing van de artikel 23, tweede lid, van de Wet WIA, artikel 19, eerste lid, van de WAO, artikel 7, eerste lid, van de WAZ en artikel 29, derde lid, van de ZW wordt als werkdag aangemerkt: een dag waarop door de verzekerde gewoonlijk wordt gewerkt.

Art. 3. Eerste werkdag in bijzondere gevallen
-1. In gevallen waarin de eerste werkdag niet met toepassing van artikel 2 kan worden vastgesteld, omdat niet vaststaat op welke dag de verzekerde gewoonlijk werkt, wordt als eerste werkdag aangemerkt de eerste dag waarop de verzekerde had kunnen werken indien hij niet ongeschikt tot werken was geworden.
-2. Voor de toepassing van het eerste lid wordt elke dienstbetrekking, arbeidsverhouding of arbeid in de zelfstandige uitoefening van bedrijf of beroep afzonderlijk in beschouwing genomen.

Art. 4. Eerste werkdag voor uitkeringsgerechtigden en bij nawerking
-1. Ten aanzien van:
a. de verzekerde die op grond van de artikelen 7 van de ZW en 7 van de WAO als werknemer wordt aangemerkt;
b. degene wiens aanspraak op uitkering berust op artikel 10 van de Wet WIA, artikel 17 van de WAO of artikel 46 van de ZW;
wordt als eerste werkdag aangemerkt de dag waarop de verzekerde ongeschikt tot werken is geworden.
-2. Bij de toepassing van het eerste lid, onderdeel a, blijft de zaterdag en zondag buiten beschouwing.

Art. 5. Eerste werkdag bij nachtdienst
Indien de verzekerde het werken staakt tijdens een nachtdienst, wordt als eerste werkdag aangemerkt de dag waarop de nachtdienst is aangevangen.

Art. 6. Eerste werkdag in bijzondere omstandigheden
-1. Een dag waarop niet is gewerkt vanwege:
a. vakantie of verlof;
b. toepassing van een regeling tot arbeidstijdverkorting, voor zover een dergelijke dag bij ziekte op een ander tijdstip mag worden opgenomen;
c. toepassing van een regeling tot toepassing van een kortere dan de normale werktijd;
d. bijzonder verlof;
e. weersinvloeden; of
f. vrijheidsontneming;
wordt aangemerkt als werkdag.
-2. Een dag die op grond van een overeenkomst als bedoeld in artikel 637 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek wordt aangemerkt als vakantiedag, wordt aangemerkt als werkdag.

Art. 7. Inwerkingtreding
Deze regeling treedt in werking met ingang van 29 december 2005.

Art. 8. Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling bepaling eerste werkdag.

     Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

Den Haag, 16 december 2005.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A.J. de Geus.

TOELICHTING
[16 december 2005]

Algemeen

     Om het recht op een uitkering op grond van de Ziektewet (ZW) en de arbeidsongeschiktheidswetten (te weten de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA), de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) en de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ)) te kunnen bepalen, is het noodzakelijk duidelijk vast te leggen welke dag als eerste ziektedag wordt aangemerkt.
     In artikel 23, tweede lid, eerste volzin, van de Wet WIA, artikel 19, eerste lid, tweede volzin, van de WAO, artikel 7, eerste lid, tweede volzin, van de WAZ en artikel 29, derde lid, eerste volzin, van de ZW is hieromtrent al bepaald dat dat de eerste werkdag is waarop door de verzekerde wegens ziekte niet is gewerkt of het werken tijdens de werktijd is gestaakt. Deze bepaling is echter niet voor alle situaties afdoende. In genoemde artikelen wordt daarom de mogelijkheid gecreëerd om bij ministeriële regeling nadere en afwijkende regels te stellen. (Voor de WAO, de WAZ en de ZW wordt hierin voorzien in de Aanpassings- en verzamelwet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Tot op heden waren deze regels vastgelegd in een regeling van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV). Omdat regels ter bepaling van de eerste werkdag van essentieel belang zijn voor het bepalen van het recht op een uitkering op grond van één van de genoemde wetten, wordt er, ter vergroting van de rechtszekerheid en kenbaarheid, de voorkeur aan gegeven deze regels in een ministeriële regeling op te nemen. Deze nieuwe ministeriële regeling voorziet daarin. Inhoudelijk komt de regeling overeen met de regeling van het UWV (Regeling bepaling eerste werkdag; Lisv-Besluit van 23 augustus 2000, Stcrt. 2000, 170).

Artikelsgewijs

Artikel 2. Eerste werkdag

     In de in artikel 2 genoemde wetsbepalingen is niet vastgelegd welke dag als eerste werkdag wordt aangemerkt. Dit artikel voorziet daarin. Onder eerste werkdag wordt verstaan een dag waarop door de betrokkene gewoonlijk wordt gewerkt. Dit kan ook een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag zijn indien die dag voor de betrokkene een gebruikelijke werkdag is.

Artikel 3. Eerste werkdag in bijzondere gevallen

     In het geval dat niet vaststaat op welke dag de verzekerde gewoonlijk werkt (denk aan uitzendkrachten en afroepcontracten), zal nader bepaald moeten worden welke dag dan als eerste werkdag moet worden aangemerkt. Artikel 3 regelt dat in die gevallen als eerste werkdag wordt aangemerkt de eerste dag waarop de verzekerde had kunnen werken als hij niet ziek zou zijn geworden. De eerste werkdag dient voor elke dienstbetrekking, arbeidsverhouding of arbeid in of beroep afzonderlijk te worden vastgesteld.

Artikel 4. Eerste werkdag voor uitkeringsgerechtigden en bij nawerking

     Er zijn groepen verzekerden bij wie in het geheel geen eerste werkdag is aan te wijzen. Dit betreft degenen die verzekerd zijn op grond van het ontvangen van een werkloosheidsuitkering of van wie de aanspraak op een ZW- of WAO-uitkering berust op nawerking. In deze gevallen wordt de dag waarop de verzekerde ongeschikt tot werken is geworden, aangemerkt als eerste werkdag. De zaterdag en de zondag blijven daarbij buiten beschouwing. Dit laatste geldt echter weer niet voor de nawerkingsgevallen, omdat anders in bepaalde situaties daardoor de duur van de nawerking zou kunnen worden bekort.

Artikel 5. Eerste werkdag bij nachtdienst

     In dit artikel wordt aangegeven op welke wijze de eerste werkdag dient te worden bepaald indien de verzekerde het werken staakt tijdens een nachtdienst.

Artikel 6. Eerste werkdag in bijzondere omstandigheden

     Het eerste lid van dit artikel bevat een limitatieve opsomming van dagen waarop vanwege bijzondere omstandigheden niet wordt gewerkt, terwijl onder normale omstandigheden wel zou zijn gewerkt. Deze dagen worden desondanks aangemerkt als werkdag. Hiermee wordt beoogd de eerste werkdag voor de toepassing van de arbeidsongeschiktheidswetten zoveel mogelijk te laten samenvallen met de dag waarop de loonbetalingsverplichting van de werkgever op grond van artikel 629 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek aanvangt. Dagen waarop niet wordt gewerkt vanwege de toepassing van een regeling tot arbeidstijdverkorting (ATV-dagen) worden in de praktijk verschillend behandeld. Indien ATV-dagen zijn ingeroosterd, bestaat er voor de werkgever reeds een loonbetalingsverplichting. Daarin komt geen wijziging indien de werknemer op een dergelijke dag ongeschikt tot werken wordt. Een ingeroosterde ATV-dag wordt daarom niet als werkdag aangemerkt. Worden ATV-dagen behandeld als vakantiedagen en kan de werknemer bij ziekte op een dergelijke dag de ATV-dag op een ander tijdstip opnemen, dan wordt deze dag wel als werkdag beschouwd. Dagen waarop niet wordt gewerkt vanwege bijzonder verlof worden aangemerkt als werkdag. Dit geldt zowel voor betaald als onbetaald verlof. Tijdens onbetaald verlof zal in de regel geen sprake zijn van een doorlopende verzekering of van nawerking. Voor de volledigheid wordt hier nog opgemerkt dat nu de term "bijzonder verlof" niet nader is opschreven hieronder tevens verlof kan worden verstaan waarbij het loon wordt doorbetaald. De Wet socialezekerheidsrechten gedetineerden (en daarmee vergelijkbare bepalingen in de Wet WIA) bepaalt onder meer dat er geen recht op uitkering kan ontstaan gedurende een periode dat aan de verzekerde rechtens zijn vrijheid is ontnomen, maar dat na het eindigen van de vrijheidsontneming alsnog een resterend recht op ziekengeld kan ontstaan of recht kan ontstaan op een uitkering op grond van een Wet WIA, WAO- of WAZ-uitkering. Het tijdvak van 104 weken (of 52 weken voor de WAZ) dat hiervoor bepalend is, vangt aan op de dag waarop de betrokkene gedurende de periode van vrijheidsontneming ongeschikt tot werken is geworden. Deze dag moet daarom met een werkdag worden gelijkgesteld. In het tweede lid is bepaald dat een dag die op grond van een schriftelijke overeenkomst als bedoeld in artikel 637 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek wordt aangemerkt als vakantiedag, wordt aangemerkt als werkdag. Op grond van het genoemde BW-artikel kan bij schriftelijke overeenkomst worden overeengekomen dat dagen of gedeelten van dagen waarop geen arbeid wordt verricht in verband met ziekte, als vakantiedagen worden aangemerkt, echter met behoud van het wettelijk minimum aantal vakantiedagen. In het geval dat een verzekerde ongeschikt tot werken wordt op een dag die op grond van dit artikel wordt omgezet in een vakantiedag, zou onduidelijkheid kunnen ontstaan of deze dag dan nog als werkdag zou kunnen worden aangemerkt. Het tweede lid voorkomt dit.

Artikel 7. Inwerkingtreding

     Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag dat de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen in werking treedt.

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A.J. de Geus.